Jak informowaliśmy wcześniej, Andrzej Duda nie ma wątpliwości, że przepisy przygotowane przez Sejm są niezgodne z konstytucją. Dają bowiem izbom obrachunkowym za daleko idące uprawnienia.
Nowelizacja ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych wprowadza zmiany w zasadach przeprowadzania konkursu na prezesa izby. Do tej pory kandydata na prezesa wybierało w konkursie kolegium izby spośród członków kolegium i pozostałych kandydatów spełniających wymogi. Zgodnie z nowymi przepisami prezesa izby powoływać ma i odwoływać premier na wniosek szefa MSWiA. Kadencja prezesa ma trwać 6 lat.
Zgodnie z nowelą premier nie będzie już musiał zasięgać opinii sejmików wojewódzkich przed wydaniem rozporządzenia w sprawie m.in. dot. siedzib izb, zasięgu terytorialnego ich działania, organizacji, czy liczby członków kolegium w każdej z nich.
Nowelizacja daje izbom szersze pole do kontroli. Zgodnie z nią inspektorzy będą badać nie tylko - jak dotąd - legalności wydatków, ale też gospodarność "w zakresie tzw. tytułów dłużnych i w oparciu o kryterium rzetelności".
To pierwsza ustawa zawetowana przez prezydenta, która została przygotowana za rządów PiS. Cztery dotychczasowe weta prezydent zgłosił w październiku 2015 r.
Prezydent skorzystał ze swoich konstytucyjnych uprawnień - tak rzecznik rządu Rafał Bochenek w rozmowie z RMF FM skomentował decyzję Andrzeja Dudy.
Uważamy, że ta ustawa jest potrzebna, ponieważ przyjmując tę ustawę, przyświeca nam ona przede wszystkim cele przywrócenia transparentności i jak największej przejrzystości, jeżeli chodzi o zarządzanie finansami publicznymi w samorządach - mówił Bochenek.
Ta ustawa ma również eliminować marnotrawstwo oraz patologie, które pojawiają się w wielu samorządach w Polsce - dodał.
Z kolei rzecznik prezydenta Krzysztof Łapiński poinformował, że Andrzej Duda wsłuchał się w głosy samorządowców, którzy wskazywali na możliwość zbytniej ingerencji władzy centralnej w działania samorządów.
Zawetowana ustawa wróci do Sejmu, w którym PiS może jej nie obronić, ponieważ nie zbierze potrzebnych 3/5 głosów, aby odrzucić prezydenckie weto. To oznacza, że Regionalne Izby Obrachunkowe nie dostaną nowych uprawnień w kontrolowaniu samorządów, czego chciało Prawo i Sprawiedliwość tłumacząc, że chodzi o "ukrócenie procederu zadłużania się samorządów", na przykład w parabankach.
Posłowie opozycji mówili, że tak naprawdę chodzi o skok na samorządy i otwarcie furtki do łatwiejszego usuwania ze stanowisk prezydentów miast, wójtów i burmistrzów, i zastępowania ich "komisarzami".
Regionalne Izby Obrachunkowe to państwowe organy kontroli i nadzoru jednostek samorządu terytorialnego w zakresie gospodarki finansowej i zamówień publicznych.
(łł)