Od kilkunastu lat Wieża Kopernika na Wzgórzu Katedralnym we Fromborku jest zamknięta. Stan krużganków służących do komunikacji nie pozwalał na jej bezpieczne użytkowanie - powiedział dyrektor Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku Mirosław Jonakowski. Dodał, że przez wiele lat nie było funduszy na remont wieży. Jedynie w jej najniższej kondygnacji - przyziemiu - działał sklepik z pamiątkami.
Remont jest finansowany ze środków muzeum oraz środków uzyskanych przez kapitułę warmińską, która formalnie jest właścicielem całego Wzgórza Katedralnego. My na podstawie umowy użytkujemy i wieżę, i inne obiekty w tym miejscu - wyjaśnił Jonakowski. Na remont Wieży Kopernika uzyskano m.in. dotację ministra kultury.
Razem z wieżą remontowany jest fragment muru do bramy zachodniej. W ramach prac mają być m.in. odrestaurowane krużganki, po których chodzono na wieżę i wspinano się na jej kolejne kondygnacje.
W przyszłym roku przypada 550. rocznica urodzin Kopernika i 480 rocznica jego śmierci. Z tego powodu fromborskie muzeum chce w wyremontowanej Wieży Kopernika urządzić na trzech poziomach wystawy poświęcone astronomowi. Chcemy odtworzyć gabinet Kopernika, jego kuchnię, sypialnię; chcemy to zrobić tak, by ukazać codzienne życie astronoma - wyliczał Jonakowski. Podkreślił, że termin otwarcia wystaw i udostępnienie Wieży Kopernika zwiedzającym uzależnione jest od zakończenia prac remontowych i uzyskania środków na aranżacje wystaw.
W związku z planowaniem wystaw w Wieży Kopernika w przyszłym roku zapewne nastąpi zmiana niektórych ekspozycji w Muzeum Kopernika mieszczącym się obecnie w dawnym pałacu biskupim - po przeciwnej stronie Wzgórza Katedralnego. Chcemy wprowadzić do tego muzeum więcej multimediów, pracujemy też nad nowymi ekspozycjami. Chcemy uczynić to miejsce jeszcze bardziej atrakcyjnym - podkreślił Jonakowski.
Wieża Kopernika, stojąca w północno-zachodniej części Wzgórza Katedralnego we Fromborku, należy do najstarszych elementów fortyfikacji tego miejsca. Zbudowano ją przed 1400 r., a wyższe kondygnacje wielokrotnie przebudowywano w XV - XVIII w. W 1945 roku została spalona, zrekonstruowano ją w 1965 roku.
Wieża była własnością Mikołaja Kopernika w latach 1504-1543, gdy astronom żył i mieszkał we Fromborku jako członek kapituły warmińskiej. Wbrew temu, co na słynnym obrazie "Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem" namalował Jan Matejko, Kopernik wcale nie prowadził na tej wieży obserwacji nieba. W ocenie wielu historyków, m.in. dr Jerzego Sikorskiego, Kopernik obserwował niebo z podwórza swojego domu, gdzie w ogrodzie zbudował utwardzony placyk zwany pavimentum. Tam rozstawiał instrumenty: trikwetum, kwadrant słoneczny i astrolabium.
Kopernik kupił wieżę, ponieważ zobowiązywały go do tego przepisy kapituły zwane statutami. Nakazywały one kanonikom warmińskim we Fromborku posiadanie jednego domu w murach Wzgórza, a drugiego poza Wzgórzem - chodziło o to, by kanonicy mieli się gdzie schronić w razie zagrożenia, a w czasach Kopernika było to zagrożenie krzyżackie. Według dr Sikorskiego, Kopernik w czasie oblężenia Krzyżaków schował w wieży instrumenty do obserwacji nieba. Prawdopodobnie astronom trzymał tam też inne rzeczy, ale ani w wieży nie mieszkał, ani stale tam nie pracował.