RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

"Łupaszka" i "Zapora" wśród ekshumowanych na Powązkach

Czwartek, 22 sierpnia 2013 (12:01)

Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka" i Hieronim Dekutowski "Zapora" to najsłynniejsi z Żołnierzy Wyklętych, których szczątki udało się zidentyfikować na warszawskich Powązkach. Oprócz nich ustalono tożsamość jeszcze siedmiu żołnierzy Armii Krajowej zamordowanych przez komunistów po drugiej wojnie światowej.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Major Zygmunt Szendzielarz w czasie II wojny światowej był dowódcą 5. Brygady Wileńskiej AK. We wrześniu 1945 r. wyjechał na Pomorze. Prowadził działalność dywersyjną na terenach województw zachodniopomorskiego, gdańskiego i olsztyńskiego. 2 listopada 1950 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na wielokrotną karę śmierci. Wyrok wykonano 3 miesiące później w więzieniu na Mokotowie.

Hieronim "Zapora" Dekutowski był cichociemnym, oficerem Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Do amnestii w 1947 roku jego zgrupowanie prowadziło akcje dywersyjne na terenie Lubelszczyzny, rzeszowskiego i kieleckiego. Po ogłoszeniu przez komunistów amnestii w lutym 1947 roku "Zapora" ujawnił się. Został zatrzymany podczas nieudanej próby ucieczki z kraju. 15 września 1948 roku został skazany na siedmiokrotną karę śmierci. Już po wyroku próbował uciec z celi, ale mu się to nie udało. Zginął 7 marca 1949 r. w więzieniu przy Rakowieckiej w Warszawie.

Pozostali zidentyfikowani żołnierze to Władysław Borowiec "Żbik", Henryk Borowy-Borowski "Trzmiel", Zygfryd Kuliński "Albin", Józef Łukaszewicz "Kruk", Henryk Pawłowski "Długi", Wacław Walicki "Tesarro" i Ryszard Widelski "Irydion". Wszyscy zostali zamordowani w latach 1948-1951 i pochowani w bezimiennych grobach na powązkowskiej "Łączce", czyli kwaterze "Ł" warszawskiego cmentarza.

Identyfikacje nie były łatwe

Nie wierzyłam, że szczątki mojego wuja kiedykolwiek zostaną odnalezione - mówiła po ogłoszeniu wyników identyfikacji siostrzenica majora Hieronima Dekutowskiego "Zapory". Wielkie szczęście, aż nie do wiary - podkreślała. Myśleliśmy, że oprawcy zadbali o takie zniszczenie, rozczłonkowanie, żeby to się nie udało - mówiła.

W przypadku "Zapory" identyfikacja była wyjątkowo trudna. Brakowało materiału genetycznego, na podstawie którego można by go zidentyfikować. Po Dekutowskim nie pozostały rzeczy osobiste, nie miał też dzieci, a próba wyizolowania materiału genetycznego z płaszcza jego siostry zakończyła się niepowodzeniem. W końcu naukowcy pobrali kody genetyczne z grobu rodziców Dekutowskiego.


Źródło: RMF FM/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: