RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Ból jako choroba? Pacjenci latami szukają pomocy

Autor: Publikacja: Czwartek, 8 października 2026 (10:06)

Ostry lub przewlekły – ten pierwszy jest sygnałem alarmowym, drugi – często nową, pełną cierpienia rzeczywistością. Dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska, prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu - wyjaśniała podcaście Marka Łabno „Lekarz Dyżurny”, kiedy ból wymaga pomocy i jak można go pokonać.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Ból jako choroba? Pacjenci latami szukają pomocy
zdj. ilustracyjne /Shutterstock
  • Ból ostry pełni funkcję ostrzegawczą i jest niezbędny do ochrony organizmu, natomiast ból przewlekły, który często staje się chorobą samą w sobie, nie ma już charakteru obronnego i może znacząco obniżać jakość życia pacjentów, prowadząc do problemów fizycznych, emocjonalnych i depresji.
  • W leczeniu bólu przewlekłego stosuje się nowoczesne metody, takie jak termolezja, kriolezja, neuromodulacja czy akupunktura, które wykraczają poza tradycyjne podawanie leków przeciwbólowych, a skuteczność terapii bywa różna w zależności od przypadku.
  • Problemem jest także nadużywanie leków przeciwbólowych przez pacjentów, często bez kontroli lekarza, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i nie poprawia skuteczności leczenia, dlatego ważna jest odpowiednia diagnostyka i indywidualne podejście do terapii.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Gdy coś dzieje się w naszym organizmie, albo zetkniemy z zagrożeniem – uruchamia się ból, który pozwala działać.

Nie włożymy ręki do ognia, ponieważ nas od razu zaboli. Zatem tutaj widzimy jasno, że ból ostry to jest coś, z czym musimy żyć, będziemy żyć i on jest nam absolutnie do przeżycia potrzebny. Natomiast problematyczny jest ból przewlekły... czyli to jest już taki ból, który nie ma tego charakteru ostrzegawczo-obronnego. On właściwie informuje nas ciągle, że coś złego się dzieje w naszym organizmie, a my wiemy, że mamy chorobę zwyrodnieniową stawów, że mamy chociażby neuropatię po półpaścu, ale już tej informacji my jako, no osoby, jako ludzie nie potrzebujemy, bo mamy tę świadomość. W tej sytuacji, ból przewlekły nie jest nam absolutnie potrzebny. Możemy go traktować jako takie zaburzenie naszych własnych endogennych systemów ostrzegania - mówi dr n.med. Magdalena Kocot-Kępska, prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu.

Jak leczyć ból?
Czas: 15:57

Taki ból przestaje być objawem i staje się chorobą. Często jest pozostałością po innych problemach zdrowotnych – choćby neuralgia popółpaścowa jest przykładem takiego bólu wtórnego do infekcji wirusem półpaśca i potem do uszkodzenia układu nerwowego. Takie dolegliwości bólowe mogą trwać miesiącami, latami - jeżeli nie będziemy ich właściwie leczyć, to wtedy ból faktycznie stanie się już chorobą samą w sobie, czyli będzie wpływał na nasze codzienne funkcjonowanie: społeczne, fizyczne, emocjonalne oraz spowoduje zaburzenia depresyjne  – tłumaczy specjalistka.

Ból przewlekły dzielimy na pierwotny i wtórny. W przypadku pierwszego – nie jesteśmy w stanie znaleźć przyczyny, a pacjenta boli. Tutaj przykładem jest choćby migrena.

Jakbyśmy w przypadku pacjentek, pacjentów z migreną wykonali bardzo dokładne badania neurologiczne - EEG w trakcie napadu czy zrobili bardzo skomplikowane badania obrazowe... to my coś tam znajdziemy, ale w codziennej praktyce lekarskiej wszystkie podstawowe badania u pacjentów z migreną są absolutnie prawidłowe. Nic się nie dzieje w rezonansie mózgu i wszystkie badania laboratoryjne też są prawidłowe - więc nie mamy takiego usprawiedliwienia tych dolegliwości bólowych – tłumaczy dr Magdalena Kocot-Kępska.

W badaniach, które może wykonać lekarz rodzinny czy reumatolog - nic nie znajdziemy, dlatego ten ból pierwotny jest najtrudniejszy nie tylko do leczenia, ale też  do zrozumienia. 

Leczenie bólu we współczesnej medycynie nie ogranicza się już do podania tabletki z morfiną. To także choćby:

  • termolezja – wykorzystanie do leczenia fal radiowych o wysokiej częstotliwości,
  • termolezja pulsacyjna – przykładanie prądu w bezpośrednim sąsiedztwie nerwów, co powoduje przeprogramowanie przewodzonych impulsów, pomaga zwłaszcza w przypadku stawów lub konkretnego odcinka pleców,
  • kriolezja – kontrolowane zamrażanie wybranego nerwu,
  • neuromodulacja nieinwazyjna - stymulacja prądowa, stymulacja magnetyczna mózgowia, stymulacja nerwu błędnego,
  • akupuntura – stara metoda łagodzenia bólu przewlekłego, refundowana przez NFZ. Wciąż często stosowana w przypadku bólu spowodowanego chorobą zwyrodnieniową: kolana, barków, kręgosłupa, ale też w przypadku bólu głowy.

Zmęczeni bólem pacjenci - szukają pomocy

Wśród pacjentów są jednak osoby, które z powodu bólu – cierpią latami.

Mamy pacjentkę, w przypadku której nasze leczenie w poradni leczenia bólu okazało się zupełnie nieskuteczne. To kobieta, którą zaczęłam leczyć, jak byłam młodym lekarzem w poradni leczenia bólu, czyli prawie trzydzieści lat temu. Ta osoba zgłosiła się do mnie z neuralgią po półpaścu. Pacjentka wtedy miała pięćdziesiąt kilka lat i dodatkowo przeszła ciężką ziarnicę złośliwą, czyli chorobę nowotworową. Potem po leczeniu był bardzo ciężki przebieg półpaśca. No i niestety, ta pacjentka rozwinęła neuralgię popółpaścową. I przez te wiele lat - a cały czas jest moją pacjentką, w tej chwili już po osiemdziesiątce - pomimo leczenia zgodnego z zaleceniami, pomimo próby absolutnie wszystkich metod, łącznie z: metodami interwencyjnymi, z preparatami na bazie konopi… ta pacjentka dalej żyje w bólu – mówi dr Magdalena Kocot-Kępska.

Specjalistka przypomina, że są szczepienia, które chronią przed półpaścem i takim losem. Nie brakuje jednak także historii pacjentów – u których leczenie poskutkowało.

Choćby pacjent z ostatniego tygodnia, sześćdziesiąt kilka lat z chorobą zwyrodnieniową stawu biodrowego - potwierdzoną w badaniu… który od wielu lat ma tę chorobę i od tych wielu lat boli go biodro. No i zastosowałam u tego pacjenta silny analgetyk opioidowy. Pacjent po miesiącu się zgłosił i powiedział do mnie: "Pani doktor, po co ja przez tyle lat cierpiałem, jak pani mi dała jeden lek, po którym mi dolegliwości znacząco się zmniejszyły? Ja mogę chodzić, ja mogę wyjść na spacer z moim psem. Po co mi było to wieloletnie cierpienie?" – opowiada dr Magdalena Kocot-Kępska.

Ogromnym problemem wśród pacjentów zmagających się z przewlekłym bólem jest fakt, że zwykle zażywają zbyt dużo leków przeciwbólowych. To nie tylko leki dostępne bez recepty – bardzo często w gabinetach lekarskich nie przyznają do tego, że biorą już jakiś środek i otrzymują kolejne preparaty.

Widzę moją pacjentkę, która przyszła do mnie na pierwszą wizytę. Pierwsza wizyta konsultacyjna. Pacjentka prawdopodobnie z bólem pierwotnym, czyli takim bólem, który nie ma przyczyny... a boli. No i jak przejrzałam listę leków pacjentki - oczywiście w internetowym koncie pacjenta - zauważyłam cztery preparaty dokładnie tego samego leku niesteroidowego, przeciwzapalnego. Każdy z nich miał inną nazwę, każdy z nich miał inną dawkę. No i zapytałam pacjentki: "Czy pani te leki bierze wszystkie razem?"  Odpowiedziała: "No tak, bo jeden mi zapisał ortopeda, drugi reumatolog, trzeci lekarz rodzinny, a czwarty jeszcze neurolog." I mówię: "I jak się pani czuje po tym leku? Nic się nie dzieje? Nie brzękną pani nogi?" "Nie, no mam obrzęki nóg, ale to myślałam, że tak ma być" – opowiada specjalistka.

Łączenie leków o tym samym działaniu – nie spowoduje, że będą bardziej skuteczne, natomiast znacząco wzrasta ryzyko objawów niepożądanych.


Źródło: Twoje Zdrowie

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: