RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Wczesne wykrycie – ratuje życie. Co kobiety powinny wiedzieć o swoim zdrowiu?

Autor: Publikacja: Piątek, 23 października (10:59)

Rak piersi to najczęstszy nowotwór w przypadku kobiet – jednak zdiagnozowany na wczesnym etapie daje szansę na skuteczne leczenie. O tym, w podcaście Marka Łabno „Lekarz Dyżurny” – przypominała dr n. med. Aleksandra Konieczna z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Narodowego Instytutu Onkologii imienia Marii Skłodowskiej-Curie Państwowego Instytutu Badawczego. A jak organizmy pań reagują na zmiany hormonalne związane z menopauzą? To temat rozmowy z prof. Wojciechem Zgliczyńskim, kierownikiem Kliniki Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Szpitalu Bielańskim w Warszawie.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Wczesne wykrycie – ratuje życie. Co kobiety powinny wiedzieć o swoim zdrowiu?
zdj. ilustracyjne /Shutterstock
  • Rak piersi jest najczęstszym nowotworem u kobiet, a wczesne wykrycie (mammografia co 2 lata dla kobiet 45-74 lat, USG dla młodszych) znacząco zwiększa szanse na skuteczne i mniej inwazyjne leczenie; samobadanie piersi raz w miesiącu jest ważną, choć nie diagnostyczną, metodą kontroli.
  • Styl życia ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu rakowi piersi – utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularna aktywność fizyczna, unikanie palenia i ograniczenie alkoholu zmniejszają ryzyko, podczas gdy genetyka odpowiada tylko za około 10% przypadków.
  • Menopauza wiąże się z gwałtownym spadkiem estrogenów, co wpływa na zdrowie kości, naczyń i metabolizm; hormonalna terapia zastępcza, choć budzi obawy, ma minimalne ryzyko raka piersi i przynosi liczne korzyści zdrowotne, dlatego kobiety w okresie menopauzy powinny skonsultować się z ginekologiem i opracować plan zdrowotny.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Wczesne wykrycie raka piersi ratuje życie i daje szansę na leczenie, które jest mniej obciążające dla pacjentki – niż wtedy, gdy nowotwór zostanie zdiagnozowany na późniejszym etapie. Dlatego tak ważne jest, żeby kobiety między 45. a 74. rokiem życia, co dwa lata zgłaszały się na  mammografię. Młodsze pacjentki, powyżej dwudziestego roku życia -  powinny wykonywać USG piersi.

Podstawą jest jednak samobadanie – które pozwoli w odpowiednim momencie uchwycić wszystkie niepokojące zmiany.

Możemy to robić w domu pod prysznicem przynajmniej raz w miesiącu. Ważne, żeby to był w miarę stały dzień cyklu - jeżeli  kobieta jest przed menopauzą, ponieważ wtedy same najlepiej poznajemy nasze piersi, poznajemy ich budowę, poznajemy, czy mamy jakieś grudki, jakieś zmiany. I wiadomo, że to jest taką najłatwiejsza, bezpłatna metoda. Natomiast nie jest to diagnostyka – wyjaśnia dr n. med. Aleksandra Konieczna z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Narodowego Instytutu Onkologii imienia Marii Skłodowskiej-Curie Państwowego Instytutu Badawczego.

Kobiece zdrowie pod lupą. Jak zmniejszyć ryzyko raka piersi?
Czas: 16:44

Wczesne wykrycie raka to jedno – kluczowe jest jednak zminimalizowanie ryzyka jego rozwoju.

Styl życia jest bardzo ważny, jeżeli chodzi o wszystkie choroby nowotworowe, ponieważ możemy im  zapobiegać. To nie jest tak, że tutaj genetyka jest najważniejsza. Wręcz przeciwnie, jeżeli chodzi o raka piersi - to genetyka odpowiada za około dziesięć procent zachorowań. Widzimy więc, że dużo jest w naszych rękach - żeby to ryzyko zachorowania po prostu zmniejszyć. Przede wszystkim musimy utrzymywać prawidłową masę ciała. To ma bardzo duże znaczenie, jeżeli chodzi o zachorowanie na raka piersi. Powinniśmy uprawiać regularną aktywność fizyczną. No i oczywiście taka klasyka: nie palić i jak najmniej spożywać alkoholu – wyjaśnia specjalistka. 

Ekspertka nawiązała też do mniej oczywistych metod ochrony przed rakiem piersi –  do których panie często przekonują się nawzajem.

Dużo się mówi o tym, że urodzenie dziecka zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi. Tak samo, jak długie karmienie piersią. Natomiast muszę powiedzieć, że znacząca liczba moich pacjentek rodziła i karmiła piersią – zaznacza dr n. med. Aleksandra Konieczna.

Trzeba pamiętać, że rak – to nie jest od razu wyczuwalny pod ręką guzek. Zaczyna się od zmian patologicznych, takich jak mikrozwapnienia – których panie nie są w stanie same wykryć. Dlatego mammografia jest tak ważna, ponieważ wykrywa zmiany bezobjawowe - zanim problem stanie się widoczny podczas samobadania. Trzeba pamiętać, że badania diagnostyczne – nie są po to, żeby szukać choroby, tylko aby potwierdzić  nasze zdrowie.

Hormony w okresie menopauzy

To stan, którego doświadcza każda kobieta w okolicach 50. roku życia.

W pewnym momencie nagle zaczyna brakować hormonów kobiecych, czyli estrogenów. Nagle przestają działać jajniki. No i to jest dopiero pięćdziesiątka, prawda? Czyli następne lata, czasami trzydzieści czy czterdzieści, kobieta żyje bez hormonów, z którymi właściwie do tej pory cały czas miała do czynienia. Czyli w pewnym momencie nagle te hormony przestają działać w sposób dobroczynny na mózg. Przestają ochraniać naczynia przed miażdżycą. Przestają ochraniać kości przed osteoporozą. No i to, co przeciętna kobieta zawsze widzi zwiększa się apetyt, zmniejsza się tempo przemiany materii – wymienia prof. Wojciech Zgliczyński, kierownik Kliniki Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Szpitalu Bielańskim w Warszawie.

Pomocna może być hormonalna terapia zastępcza – choć wywołuje strach u części kobiet, w związku z ryzykiem rozwoju raka piersi. Niesłusznie.

To ryzyko - mówiąc bardzo krótko - jest wręcz minimalne. Oczywiście jest mnóstwo innych czynników od palenia, otyłości, predyspozycji rodzinnych, które wywierają znacznie większy wpływ na ewentualny rozwój tej choroby – wyjaśnia specjalista.

Dodatkowo jest też wiele udowodnionych korzyści związanych z hormonalna terapią zastępczą:

  • lepszy sen
  • mniejsze ryzyko zawałów i udarów,
  • wpływ na choroby neurodegeneracyjne centralnego układu nerwowego.

 

Każda pacjentka, która przestaje miesiączkować w okolicach 50. Roku życia – powinna wybrać się do ginekologa, żeby potwierdzić menopauzę. Warto poprosić o zdrowotny plan działania na kolejne lata.


Źródło: Twoje Zdrowie

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: