Owoce warto jeść, ale żeby uniknąć problemów, warto robić to z głową. To ważne m.in. dla naszych zębów.
Owoce są zdrowe i pełne witamin, ale pamiętajmy o tym, że zawierają jednocześnie sporo cukrów i kwasów owocowych. Rozpuszczają one szkliwo, co może być groźne dla naszych zębów - mówi lek. stom. Bartłomiej Karaś.
W dojrzałych owocach znajdziemy od 5 do nawet 20 proc. cukrów - głównie w postaci glukozy, fruktozy i sacharozy, a do tego sporą ilość kwasów organicznych, m.in. winowego, jabłkowego i cytrynowego (dla przykładu w gruszkach jest ich 0,4 proc., a w czarnych porzeczkach 3,5 proc.).
Kłopot w tym, że cukry są doskonałą pożywką dla bakterii odpowiadających za rozwój próchnicy, a kwasy najzwyczajniej wytrawiają szkliwo, powodując, że traci ono swoją integralność, staje się porowate i podatne na kolejne uszkodzenia - tak fizyczne, jak i chemiczne - zauważa lek. stom. Bartłomiej Karaś.
Okazuje się, że w przypadku miłośników owoców problemem może być nie tylko zaniedbywanie higieny jamy ustnej, ale i nadmierna o nią dbałość. Wiele osób po zjedzeniu ciemnych winogron czy wypiciu wina ma odruch, by od razu umyć zęby - najlepiej porządnie, przy użyciu mocno ścierającej pasty. To błąd! Okazuje się, że szorowanie (szczególnie twardą szczoteczką i złą techniką) zębów poddanych działaniu kwasów owocowych dodatkowo niszczy szkliwo, które na skutek ich działania jest nadtrawione.
Przy szyjkach zębowych szkliwo jest bowiem bardzo cienkie lub nie ma go wcale, gdy odsłoni się korzeń. A tkanka korzeniowa jest tylko w połowie tak zmineralizowana jak szkliwo, a więc bardziej miękka i podatna na ścieranie. Zębina, która traci naturalną powłokę, staje się nadwrażliwa. O tym, jak boleśnie nadwrażliwa wiedzą wszyscy, którzy wzdrygają się przed zjedzeniem czegoś zimnego, kwaśnego lub słodkiego - wyjaśnia stomatolog.
Owoce to źródło cukrów prostych, które przez to, że szybko się wchłaniają, szybko oddziałują na zęby. Co ważne - to nie tylko problem surowych owoców, ale i wszystkich ich przetworów - musów, soków owocowych, smoothie, wina. Ponieważ produkty te w większości są dodatkowo dosładzane dla uzyskania najlepszych walorów smakowych, siła oddziaływania cukru jest zdwojona.
Rozwiązaniem może być picie soków przez słomkę, bo taka technika ogranicza bezpośredni kontakt płynu ze szkliwem. Złym nawykiem jest natomiast rozcieńczanie soków wodą czy picie wody z cytryną, gdyż osłabia naszą czujność i usprawiedliwia całodzienne popijania niekorzystnych dla zębów napojów. Dzieci, które przez cały dzień, a zwłaszcza wieczorami, sięgają po soki, nie tylko te gęste, ale i te z dodatkiem wody, częściej mają tzw. próchnicę butelkową (która potrafi postępować bardzo szybko), a dzieci starsze - odwapnienia na szkliwie (w postaci białych plamek).
Przede wszystkim: nigdy nie myjemy zębów od razu po zjedzeniu owoców. Ideałem byłoby po kilku minutach użycie bardzo delikatnego płynu do płukania jamy ustnej, który usunie resztki węglowodanów i przywróci właściwe pH, a następnie - po pół godziny - umycie zębów delikatną pastą, o niskim współczynniku ścieralności. Takie zadanie spełni pasta do zębów nadwrażliwych.
Pacjenci często mówią, że po takim zabiegu nie czują, by porządnie umyli zęby. I dobrze: gruntowne oczyszczanie, pastą mocniej ścierającą, to zadanie na ranek i wieczór, kiedy starannie musimy usunąć całość osadów i płytki nazębnej - mówi dentysta. Jeśli tak postępujemy, to później mocne czyszczenie w ciągu dnia nie jest konieczne - dodaje.
Zębina, która traci naturalną powłokę, staje się nadwrażliwa. A o tym, czym jest nadwrażliwość zębów wiedzą wszyscy, którzy wzdrygają się przed zjedzeniem czegoś zimnego, kwaśnego lub słodkiego - wyjaśnia specjalista.
Na koniec wreszcie: nie jedzmy produktów zawierających węglowodany proste lub kwasy owocowe tuż przed snem. Dotyczy to nie tylko przetworów owocowych, ale również musztardy, keczupu czy kiszonych ogórków. Chcąc bowiem trzymać się wspomnianych wyżej zasad higieny, położymy się znacznie później niż pierwotnie zakładaliśmy.
1. Po zjedzeniu owoców (czy wypiciu wina) nigdy nie sięgajmy po słodycze. Kwasy pochodzące z owoców plus cukry proste to fatalne połączenie, prowokujące rozwój próchnicy.
2. Owoce – a szczególnie cytrusy – powinniśmy jeść w odpowiedni sposób, tzn. zjadać konkretną porcję w jednym momencie. Dzięki temu ograniczymy działanie kwasów tylko do tej chwili. Jeśli przez pół dnia podjadamy kwaśne owoce (czy popijamy wino), nasze szkliwo długotrwale narażone jest na negatywne działanie kwasu.
3. Wciąż pokutuje opinia, że zjedzenie jabłka wieczorem może zastąpić szczotkowanie. Nie! Jabłka zawierają przecież i kwasy, i cukry.
4. Bezpośrednio po jedzeniu owoców czy wypiciu wina nie myjemy zębów. Płuczemy usta delikatnym płynem, albo – przez dosłownie dwie minuty – żujemy bezcukrową gumę. Jak najszybsze oczyszczenie jest wskazane po spożyciu potraw węglowodanowych, szczególnie tych „oblepiających”, np. batoników, ziemniaków czy pieczywa. Bakterie próchnicotwórcze lubią węglowodany z potraw mącznych.
5. W gabinetach dentystycznych jest dostępne tzw. „płynne szkliwo” – specjalistyczny preparat zawierający minerały neutralizujące działanie kwasów oraz kwasów produkowanych przez bakterie płytki nazębnej.
6. Jeśli zakończyliśmy właśnie zabieg profesjonalnego wybielania zębów, odstawiamy owoce. Kilka dni po zabiegu obowiązuje tzw. biała dieta, a więc nie zawierająca m.in. owoców, soków, wina. Warto o tym pamiętać, bo w tym wypadku uleganie owocowym pokusom może zniweczyć efekt rozjaśniania.