"Podziękowałem prezydentowi Stanów Zjednoczonych za bardzo pozytywną, merytoryczną i szczerą rozmowę i za dobry początek współpracy ukraińskich i amerykańskich negocjatorów 11 marca w Dżuddzie" - napisał Zełenski w mediach społecznościowych.
Biały Dom przekazał, że teraz Ukraina i USA będą koncentrować się na osiągnięciu "długotrwałego pokoju".
Wołodymyr Zełenski poparł propozycję częściowego zawieszenia broni, dotyczącego braku ataków na infrastrukturę energetyczną. W trakcie rozmowy Zełenski zdał raport z walk na linii frontu i z sytuacji w obwodzie kurskim w Rosji, skąd wycofywały się niedawno ukraińskie wojska. Rozmawiano też o ukraińskich dzieciach porwanych przez Rosjan z terenów okupowanych.
"Omówiliśmy również stan obrony powietrznej Ukrainy i możliwość jej wzmocnienia w celu ochrony życia" - napisał Zełenski, a Biały Dom podkreślił, że Ameryka zbada możliwości sprowadzenia dla Ukraińców systemów obrony powietrznej z krajów europejskich.
Ukraiński przywódca zgodził się z Trumpem w sprawie przyjęcia i "rozszerzenia" czasowego zawieszenia broni i podkreślił, że zespoły negocjacyjne z obu krajów (tzn. USA i Ukrainy) "są gotowe spotkać się w Arabii Saudyjskiej w nadchodzących dniach, aby kontynuować koordynację działań na rzecz pokoju". Zełenski wyraźnie zaznaczył w swoim komunikacie, że Kijów przyjmuje bezwarunkowe zawieszenie broni i podziękował prezydentowi Stanów Zjednoczonych i narodowi amerykańskiemu za wsparcie na rzecz pokoju.
Jak poinformowała rzeczniczka Białego Domu Caroline Leavitt, Stany Zjednoczone postanowiły "wyjść poza dyskusje ekonomiczne związane z umową o minerałach" i skupić się na dążeniu do trwałego porozumienia pokojowego w Ukrainie. Chciałabym podkreślić, że nigdy nie byliśmy bliżej pokoju niż dzisiaj - powiedziała.
Po negocjacjach 11 marca w Arabii Saudyjskiej, władze USA i Ukrainy osiągnęły porozumienie w sprawie tzw. umowy o minerałach ziem rzadkich. Podpisanie dokumentu zezwalającego Stanom Zjednoczonym na ich wydobycie ma stanowić pewnego rodzaju gwarancję bezpieczeństwa dla Ukrainy. Do podpisania umowy miało dojść wcześniej, ale w związku z kłótnią między Zełenskim, Trumpem i Vancem - sprawę odroczono.
Prezydent USA Donald Trump miał zasugerować w rozmowie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, że Stany Zjednoczone mogą przejąć ukraińskie elektrownie atomowe dla zapewnienia ich bezpieczeństwa - napisano w komunikacie Białego Domu po rozmowie telefonicznej przywódców.
Trump powiedział Zełenskiemu, że Stany Zjednoczone mogłyby być "bardzo pomocne" w zarządzaniu elektrowniami. "Amerykańska własność tych elektrowni byłaby najlepszą ochroną dla tej infrastruktury i wsparciem dla ukraińskiej infrastruktury energetycznej" - napisano we wspólnym komunikacie sekretarza stanu USA Marco Rubio i doradcy Białego Domu ds. bezpieczeństwa narodowego Mike’a Waltza, dotyczącym rozmowy prezydenta USA z Zełenskim.
Rozmowa Trumpa z Zełenskim następuje dzień po telefonie amerykańskiego prezydenta do Władimira Putina. W trakcie tej dyskusji miano ustalić ramy częściowego zawieszenia broni, które miałoby objąć zakaz ataków na infrastrukturę energetyczną skonfliktowanych krajów. Godziny po telefonie Trumpa Rosja przeprowadziła zmasowany atak powietrzny na cele w Ukrainie. Uderzono również w instalacje energetyczne, co Kijów odebrał jako jednoznaczne złamanie danego słowa przez Putina.
Zełenski zapowiedział w związku z tym utworzenie listy nietykalnych obiektów infrastrukturalnych. Prezydent poinformował o tym w czasie konferencji prasowej z przywódcą Finlandii Aleksandrem Stubbem. Same zapewnienia Putina i jego słowa, że wydaje rozkaz, aby nie atakować sektora energetycznego, nie wystarczą. Dlaczego? Dlatego, że ta wojna uczyniła z nas bardzo praktycznych ludzi - powiedział.
Tuż przed rozmową z Trumpem Zełenski poinformował o odzyskaniu z rosyjskiej niewoli 175 jeńców wojennych. Taka sama liczba żołnierzy FR powędruje do domu w ramach wymiany 1:1. Agencja RIA Nowosti pisze także, że "w geście dobrej woli" Moskwa przekazała Ukrainie również 22 ciężko rannych jeńców, którzy potrzebowali pilnej opieki medycznej.
Między innymi o wymianie jeńców Władimir Putin rozmawiał z Donaldem Trumpem 18 marca i ten postulat rosyjskie władze zdecydowały się jednak uhonorować, chociaż Zełenski podkreślał, że ustalenia w tej sprawie nastąpiły wcześniej.
Nadal tak naprawdę nie jest jasne, czego oczekiwać można po władzach na Kremlu i na jakie ustępstwa jest skłonny zdecydować się Władimir Putin. Rosyjski przywódca dążył przede wszystkim do tego, by w trakcie 30-dniowego rozejmu państwa partnerskie wobec Kijowa wstrzymały militarną pomoc.
Włączenie takiego punktu do ustaleń między USA i Rosją jest o tyle niemożliwe, że nie bierze pod uwagę stanowiska krajów europejskich. Tymczasem Wielka Brytania już zapowiada, że nie będzie honorować podobnej umowy i sprzęt wojskowy z Londynu do Kijowa nadal będzie transportowany. Podobnego stanowiska można oczekiwać od Francuzów i Niemców, liderujących koalicji państw Europy, wspierających Ukrainę.
Według Europejskiej Prawdy, Donald Trump miał w rozmowie z Putinem wykluczyć zawieszenie transportów zbrojnych na Ukrainę. To z kolei spowodowało, że prezydent Rosji zapowiedział, że nie poprze zawieszenia broni na wszystkich odcinkach frontu.