Choroba niedokrwienna serca polega na niedokrwieniu, a przez to niedotlenieniu mięśnia sercowego, co jest powodowane przez zmiany powstałe w tętnicach wieńcowych (dlatego też jest nazywana chorobą wieńcową). Powstałe zmiany skutkują zwężeniem lub całkowitym zamknięciem światła tętnic. To właśnie z tego powodu krew ma utrudnioną możliwość przepływania przez te naczynia. Taki stan powoduje najczęściej miażdżyca tętnic wieńcowych, czyli odkładanie się w nich blaszek miażdżycowych.
Kardiolog Dr hab. Małgorzata Kloch tłumaczy, że czynniki wywołujące chorobę niedokrwienną można podzielić na modyfikowalne oraz niemodyfikowalne:
Do niemodyfikowalnych, czyli takich, na które nie mamy wpływu, zaliczamy wiek, płeć oraz czynniki genetyczne. Problem ten dotyczy mężczyzn prawie dwa razy częściej, zwłaszcza po 45. roku życia, niż kobiet. W przypadku płci żeńskiej do grupy ryzyka należą z kolei osoby powyżej 55. roku życia. Do czynników modyfikowalnych, czyli takich, które mogą być ograniczone pod wpływem prawidłowego stylu życia lub stosowania leków, należą: nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca, nadwaga i otyłość, a także nadmierne spożycie alkoholu, palenie papierosów (zarówno czynne jak i bierne), mała aktywność fizyczna oraz stres - podkreśla lekarka.
Najczęstszym objawem tej choroby jest ból w klatce piersiowej tzw. dławica piersiowa. Ból może mieć charakter ucisku, pieczenia, dławienia, czy po prostu dyskomfortu w klatce piersiowej. Dolegliwości te lokalizują się za mostkiem, często promieniują do szyi, żuchwy, lewej ręki, a nawet pleców.
Choroba wieńcowa może również objawiać się zawałem serca. Charakteryzuje się on pojawieniem się bólu w klatce piersiowej nieustępującego po odpoczynku. Ma on zwykle charakter gniotący, ściskający, a nawet kłujący. Najczęściej jest spowodowany pęknięciem blaszki miażdżycowej i nagłym zatkaniem tętnicy wieńcowej.
Ból w okolicy zamostkowej zawsze powinien wzbudzać niepokój i skłaniać do wizyty u lekarza pierwszego kontaktu lub od razu u kardiologa. Wskazane jest, aby przed wizytą pacjent wykonał panel badań biochemicznych, które będą pomocne podczas diagnozy.
W trakcie wizyty lekarz powinien ocenić czynniki ryzyka, mogące mieć wpływ na rozwój choroby wieńcowej u chorego. Istotne będą również informacje dotyczące schorzeń pacjenta w tym występowania u niego nadciśnienia, hipercholesterolemii, wywiad rodzinny oraz wywiad dotyczący ogólnego stylu życia i nałogów.
Kardiolog wymienia, że u pacjentów z podejrzeniem choroby niedokrwiennej serca powinny zostać wykonane specjalistyczne badania: U takich osób wykonujemy badanie elektrokardiograficzne (EKG), badanie echokardiograficzne (echo serca) oraz próbę wysiłkową, a w razie potrzeby 24-godzinne badanie EKG metodą Holtera.
Jeśli na tej podstawie lekarz uzna za konieczne, chory może zostać skierowany również do diagnostyki inwazyjnej choroby niedokrwiennej serca, czyli tzw. koronarografii - dodaje lekarka.
Pacjent z chorobą niedokrwienną serca wymaga stałych i regularnych wizyt u kardiologa. Powinny one odbywać się w sposób cykliczny także wtedy, gdy stan zdrowia chorego ulegnie poprawie. Leczenie polega na przyjmowaniu odpowiednich leków, a w razie potrzeby wykonania zabiegu angioplastyki wieńcowej - udrożnienia tętnicy wieńcowej za pomocą specjalnego balonika lub stentu, lub wszczepienia bajpasów - pomostów omijających zwężenie. Nie wolno bagatelizować wykonywania badań okresowych oraz bez konsultacji z lekarzem odstawiać zaleconych przez niego leków.
Należy wiedzieć, że profilaktyka zarówno pierwotna, jak i wtórna (dotycząca osób po zawale serca) przynosi wymierne korzyści. Dlatego bardzo istotna i niezbędna jest zmiana trybu życia, tj. natychmiastowe rzucenie palenia, stosowanie diety niskotłuszczowej, a także aktywność fizyczna.
Choroba niedokrwienna serca jest niebezpieczna i determinuje życie pacjentów. Warto więc być świadomy istniejącego zagrożenia, unikać czynników ryzyka i reagować na pierwsze symptomy, które powinny być zawsze skonsultowane z odpowiednim specjalistą.