RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24
ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Suche i popękane dłonie – jak zapobiegać podrażnieniom w chłodne dni?

Publikacja: Środa, 18 listopada (07:26)

Jesienią i zimą skóra dłoni jako pierwsza odczuwa zmianę pogody. Szorstkość, uczucie ściągnięcia i drobne pęknięcia na kostkach palców wiele osób traktuje jako zwykły sezonowy objaw, który minie wraz z wiosną. Często tak jest, ale podobne objawy mogą być również pierwszym sygnałem wyprysku dłoni, czyli stanu zapalnego skóry, który może mieć różne przyczyny. Od odróżnienia przesuszenia od stanu zapalnego zależy, czy wystarczy zmiana nawyków, czy potrzebne jest leczenie.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Suche i popękane dłonie – jak zapobiegać podrażnieniom w chłodne dni?
(zdjęcie ilustracyjne) /materiały prasowe

Dlaczego jesienią i zimą skóra dłoni staje się sucha i podatna na podrażnienia?

Zewnętrzna warstwa naskórka działa jak bariera: komórki rogowe spojone lipidami zatrzymują wodę w skórze i nie przepuszczają substancji drażniących. Na dłoniach ta ochrona jest szczególnie obciążona. Wewnętrzna strona dłoni nie ma gruczołów łojowych, a skóra grzbietów rąk jest cienka i niemal stale wystawiona na działanie otoczenia.

Chłodne powietrze zawiera mało pary wodnej, a po ogrzaniu w mieszkaniu czy biurze staje się jeszcze suchsze. Wiatr i niska temperatura zwiększają ryzyko przesuszenia skóry i osłabienia jej bariery ochronnej, a suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach sprzyja utracie wody z naskórka. Do pogody dochodzą codzienne nawyki. Czynniki zwiększające ryzyko przesuszenia dłoni:

  • częste mycie rąk, zwłaszcza gorącą wodą i mydłem, które wypłukuje lipidy z warstwy rogowej;

  • środki dezynfekujące na bazie alkoholu – mogą powodować pieczenie i nasilać dyskomfort, szczególnie na uszkodzonej skórze; 

  • detergenty, płyny do naczyń i środki czystości używane bez rękawic ochronnych;

  • praca w wilgoci i długie noszenie szczelnych rękawic, pod którymi naskórek rozmięka i traci odporność;

  • niedokładne osuszanie rąk, zwłaszcza przestrzeni między palcami, gdzie utrzymująca się wilgoć może sprzyjać podrażnieniom.

Każdy z tych czynników osobno bywa nieszkodliwy, ale ich suma może przekraczać zdolność naskórka do regeneracji. Powtarzające się narażenie na czynniki drażniące może uszkadzać barierę ochronną naskórka i prowadzić do rozwoju wyprysku z podrażnienia. Uszkodzenie bariery może również ułatwiać przenikanie alergenów.

Jak rozpoznać przesuszenie skóry, a jak wyprysk kontaktowy?

Przesuszona skóra jest szorstka, matowa i napięta, zwłaszcza po umyciu rąk. Może się delikatnie łuszczyć, a na kostkach i opuszkach palców pojawiają się płytkie pęknięcia. Po ograniczeniu kontaktu z czynnikami drażniącymi i regularnym stosowaniu preparatów nawilżająco-natłuszczających objawy zwykłego przesuszenia zazwyczaj stopniowo ustępują.

Wyprysk kontaktowy jest już stanem zapalnym. Oprócz suchości występują zaczerwienienie, świąd lub pieczenie, grudki, czasem drobne pęcherzyki, nadżerki i głębokie, bolesne pęknięcia. Wyróżnia się dwie główne postaci tej choroby:

  • wyprysk z podrażnienia – powstaje wskutek bezpośredniego działania substancji lub czynników drażniących, często w wyniku powtarzającego się kontaktu z nimi; typowe są pieczenie, ból i zaczerwienienie skóry, a zmiany pojawiają się przede wszystkim w miejscach narażonych na kontakt z czynnikiem drażniącym;

  • alergiczny wyprysk kontaktowy – reakcja układu odpornościowego na konkretną substancję, rozwija się najczęściej po 24–72 godzinach od kontaktu u osoby wcześniej uczulonej, dominuje w nim świąd, a zmiany mogą wykraczać poza miejsce kontaktu, np. na nadgarstki.

Do najczęstszych alergenów kontaktowych należą nikiel w biżuterii i metalowych przedmiotach, chromiany w cemencie i garbowanej skórze, składniki gumy w rękawicach oraz substancje zapachowe i konserwanty w kosmetykach i środkach czystości. Konkretny alergen pozwalają wskazać testy płatkowe wykonywane przez dermatologa.

Podobne objawy na dłoniach dają także inne choroby. Wyprysk atopowy może występować u osób z atopowym zapaleniem skóry, również u dorosłych. Jego objawy mogą nasilać się zimą pod wpływem suchego powietrza, niskiej temperatury i czynników drażniących. Łuszczyca dłoni tworzy ostro odgraniczone, grube ogniska z łuską i bolesnymi pęknięciami, często ze zmianami na paznokciach. Łuszczące się ognisko na jednej dłoni, z wyraźnym brzegiem, może z kolei oznaczać grzybicę. Jej potwierdzenie może wymagać badania mykologicznego, a leczenie różni się od postępowania w przypadku zwykłego przesuszenia skóry.

Kiedy suche i popękane dłonie wymagają konsultacji dermatologicznej?

Podstawą profilaktyki jest ochrona bariery naskórka: mycie rąk letnią wodą i łagodnym preparatem, dokładne osuszanie, stosowanie kremu z emolientami po każdym myciu, używanie rękawic do sprzątania i ciepłych rękawiczek na mróz. Jeśli mimo takiej pielęgnacji zmiany nie ustępują, sam krem nie wystarczy. Konsultacji dermatologicznej wymagają sytuacje, w których:

  • zmiany utrzymują się dłużej niż dwa–trzy tygodnie mimo regularnej pielęgnacji i unikania czynników drażniących;

  • pojawia się nasilony świąd, zaczerwienienie, obrzęk, pęcherzyki lub głębokie, krwawiące pęknięcia;

  • objawy nawracają po kontakcie z określonymi produktami, rękawicami lub biżuterią albo nasilają się w pracy i słabną podczas urlopu;

  • zmiany sączą się, pokrywają żółtawymi strupami, pojawia się ropna wydzielina, nasilający się obrzęk lub ocieplenie skóry, co może świadczyć o nadkażeniu bakteryjnym;

  • ból utrudnia mycie rąk, pracę lub wykonywanie codziennych obowiązków.

Jeśli czynniki wywołujące wyprysk nadal oddziałują na skórę, zmiany mogą utrzymywać się przez długi czas lub nawracać. Przewlekły wyprysk dłoni może być trudniejszy w leczeniu, dlatego nie warto zwlekać z konsultacją dermatologiczną. Dermatolog oceni charakter zmian, w razie podejrzenia alergicznego wyprysku kontaktowego może zlecić testy płatkowe, a przy podejrzeniu grzybicy – badanie mykologiczne. Na podstawie rozpoznania dobierze odpowiednie leczenie, w tym preparaty przeciwzapalne. Informacje na temat diagnostyki i leczenia chorób skóry znaleźć można na stronie poradni dermatologicznej we Wrocławiu.


Źródło: Materiały prasowe
ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Najważniejsze Fakty

Zobacz również