RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Wyjątkowe odkrycie w Warszawie. Oto co wydobyto spod chodnika

Opracowanie: Publikacja: Wtorek, 1 września 2026 (12:40)

Fragmenty niemieckiego plakatu propagandowego z czasów okupacji odkryto podczas prac archeologicznych na Placu Piłsudskiego w Warszawie. Przedstawia Hitlera i widnieje na nim napis po białorusku: „Гітлер визволитель”, czyli „Hitler wyzwoliciel”. To jednak niejedyne odkrycie w ostatnim czasie.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Wyjątkowe odkrycie w Warszawie. Oto co wydobyto spod chodnika
Fot. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków /materiały udostępnione

Zabytkowa pokrywa odkryta podczas prac budowlanych

Podczas prac przy ul. Sienkiewicza w Warszawie spod chodnika wydobyto pokrywę studzienki wejściowej do dawnej stacji transformatorowej, wbudowaną tam ok. 1914 roku. Natomiast podczas prac archeologicznych prowadzonych na Placu Piłsudskiego znaleziono fragmenty niemieckiego plakatu propagandowego z czasów okupacji.

O odkopaniu pokrywy poinformował mazowiecki konserwator zabytków. Pokrywa waży ponad pół tony, ma ponad 30 cm wysokości i 150 cm szerokości. Konserwator zaznaczył, że pomimo upływu lat, zachowała się w zaskakująco dobrym stanie, ze śladami jedynie niewielkich uszkodzeń i rdzy.

 

Pokrywa prowadziła niegdyś do komory, która podczas odkrywki okazała się już pusta - zasypana gruzem w wyniku wielu lat przekształceń tej części miasta.

Na miejscu przeprowadziliśmy oględziny, obiekt został skatalogowany i może zostanie wkomponowany w inwestycję, jaka jest tam prowadzona - powiedział mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz.

Fragmenty niemieckiego plakatu propagandowego 

We wtorek na Placu Piłsudskiego, gdzie trwają przygotowania do odbudowy m.in. Pałacu Saskiego, dokonano kolejnego odkrycia. „Podczas prac archeologicznych, natrafiliśmy na fragmenty niemieckiego plakatu propagandowego z czasów okupacji. Przedstawia Hitlera, a zachowany napis jest po białorusku: „Гітлер визволитель” - „Hitler wyzwoliciel«„ - przekazał rzecznik spółki Pałac Saski Sławomir Kuliński.

Wyjaśnił, że plakat powstał na potrzeby Generalnego Okręgu Białoruś - Generalbezirk Weißruthenien - w ramach Reichskommissariat Ostland. „Cel propagandowy był prosty: przedstawić niemiecką inwazję z 1941 roku jako wyzwolenie od bolszewików/Stalina, a Hitlera jako wybawcę. Niemcy próbowali w ten sposób zdobyć przychylność części miejscowej ludności i kolaborantów. Identyczny portret szedł też na Ukrainę, ale z ukraińskim napisem 'Гітлер визволитель'" - dodał.

Archeolodzy znaleźli dużą liczbę fragmentów nadpalonych plakatów. Kuliński wyjaśnił, że najprawdopodobniej plakaty zostały zrzucone na stertę i podpalone. W środku sterty ogień został przyduszony i stąd ocalałe fragmenty.

Prace budowlane w Warszawie

W centrum miasta trwa przebudowa kwartału ulic Złotej, Zgoda, Jasnej i Sienkiewicza. To inwestycja prowadzona pod szyldem Nowego Centrum Warszawy. Zlikwidowane zostaną parkingi, które zamienią się w skwery, posadzone zostaną też szpalery drzew.

Zakończyły się już prace związane z metamorfozą ulicy Zgoda i Złota, koniec reszty prac zaplanowano na jesień 2026 roku.

Prace archeologiczne prowadzone na Placu Piłsudskiego mają związek z odbudową Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej 6, 8 i 10/12. Inwestycja zakłada przywrócenie historycznych gmachów w formie z sierpnia 1939 roku.

Co już odnaleziono?

W tej chwili prace prowadzone są głównie w okolicy dawnego Pałacu Brühla. Odkopano m.in. na samym środku dziedzińca różę wiatrów, którą zaprojektował Bohdan Pniewski, a także oryginalny bruk i oryginalne płyty granitowe z lat trzydziestych XX w. Wcześniej na tym terenie archeolodzy odnaleźli przedwojenną słuchawkę Ericsson, szklaną butelkę z wolskiego browaru Haberbusch i Schiele oraz filiżankę z fabryki porcelany Hutschenreuther.


Źródło: RMF24/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: