Dzisiaj w Katowicach zaczęła obowiązywać Strefa Czystego Transportu.
Objęła ona centralną część miasta, ograniczoną ulicami: Piotra Skargi, Stanisława Moniuszki, Waleriana Pańki, Jerzego Dudy-Gracza, Warszawską, Francuską, Tylną Mariacką, Dworcową i Juliusza Słowackiego.
Ulice te wyznaczają granice SCT, ale same nie są jej częścią – wyjątkiem jest deptak na ul. Dworcowej.
W praktyce oznacza to, że ruch samochodowy w tej części miasta jest już mocno ograniczony, bo SCT obejmuje m.in. rynek i popularne deptaki: Stawową, Dworcową, Staromiejską i Mariacką.
Kto może wjechać do SCT?
Zakaz wjazdu do SCT nie dotyczy samochodów niespełniających norm, które już posiadają mieszkańcy Katowic i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Ograniczenia dotyczą głównie kierowców spoza Katowic i GZM.
Dla samochodów z silnikami benzynowymi spoza Katowic i GZM obowiązuje wymóg spełnienia normy EURO 3 lub wyprodukowania pojazdu co najmniej w 2000 roku. W przypadku diesli – norma EURO 5 lub rok produkcji co najmniej 2009.
Dla mieszkańców Katowic i GZM, którzy kupią nowy samochód w czasie obowiązywania SCT, obowiązują nieco łagodniejsze normy. Samochody benzynowe muszą spełniać normę EURO 3 lub być wyprodukowane po 2000 roku, a diesle – odpowiednio normę EURO 4 (Katowice) lub EURO 5 (GZM).
Jak długo będą obowiązywać obecne przepisy?
W obecnej formule SCT w Katowicach ma obowiązywać do 30 czerwca 2029 roku. Po tym terminie przewidziano zaostrzenie norm dotyczących wjazdu do strefy.
Wjazd do SCT nie wymaga uzyskiwania zezwoleń ani umieszczania specjalnych naklejek na samochodach. Nie wprowadzono także żadnych opłat za wjazd do strefy.
Dlaczego wprowadzono SCT?
Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu to efekt wymogów Komisji Europejskiej. W listopadzie 2025 roku KE skierowała do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawę przeciwko Polsce za przekroczenie norm dwutlenku azotu (NO2) w powietrzu. Jak podkreślono, „w aglomeracjach krakowskiej i górnośląskiej poziomy NO2 przekraczały normy przez odpowiednio 15 i 14 lat”.
Miasto Katowice argumentowało, że obecne wyniki pomiarów nie wskazują przekroczeń – są na poziomie 60-70 proc. normy. Jednak, jak wyjaśnił Urząd Miasta, „wprowadzenie SCT wynika z wymogów Komisji Europejskiej”.
Monitoring jakości powietrza
W Katowicach działa jedna z 18 w kraju stacji Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, monitorujących jakość powietrza przy drogach. Do marca 2025 roku stacja ta była zlokalizowana przy autostradzie A4, co – zdaniem miasta – zawyżało wyniki pomiarów. W 2025 roku stację przeniesiono na ul. Jerzego Dudy-Gracza. Obecnie jej wskazania nie przekraczają norm.
W styczniu 2026 roku Rada Miasta Katowice przyjęła uchwałę o zamiarze wprowadzenia SCT. Po konsultacjach społecznych, uchwałę wprowadzającą strefę przyjęto pod koniec kwietnia.