RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

System kaucyjny uderza w finanse miejskich spółek. Kraków szacuje straty na miliony, Olsztyn też liczy

Autor: , , Publikacja: Poniedziałek, 21 września 2026 (09:18)

Krakowskie Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania szacuje, że w pierwszym półroczu zarobiło o 9,5 mln zł mniej z powodu uruchomienia systemu kaucyjnego. Proste obliczenia wskazują na to, że jeżeli ten trend się utrzyma, to ta kwota do końca roku może wzrosnąć nawet do blisko 20 milionów złotych. Podobne skutki widzi Olsztyn, gdzie miejski zakład szacuje stratę na ok. 650 tys. złotych.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
System kaucyjny uderza w finanse miejskich spółek. Kraków szacuje straty na miliony, Olsztyn też liczy
Butelkomat (Fot. Piotr Polak) /PAP

Połowa surowców mniej

Powód spadku dochodów jest prosty: do żółtych worków Krakowian trafia mniej plastiku i aluminium. W pierwszym półroczu MPO zebrało nieco ponad 500 ton surowców wtórnych, a rok wcześniej w tym samym okresie ok. 1000 ton. To najcenniejsze odpady, czyli butelki PET i puszki aluminiowe. One trafiają teraz do systemu kaucyjnego. 

MPO bije na alarm

Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania zastrzega, że 9,5 mln zł to szacunek za pierwsze półrocze. Obejmuje on utracone przychody, ale też wyliczenie potencjalnych kar za niespełnienie wymaganego poziomu recyklingu. Piotr Odorczuk z MPO w rozmowie z RMF FM przyznaje, że tę część trudno oszacować i że jest w niej element „gdybania”, ale trzeba ją brać pod uwagę.

MPO obawia się także, że operatorzy mogą przekazywać dane tylko gminie, w której są zarejestrowani, a nie wszystkim, na których terenie opakowania zebrano. Spółka ostrzega, że pod koniec roku może nie osiągnąć wymaganych wskaźników.

Brak ustawy o ROP

Samorządowcy i przedstawiciele miejskich spółek wskazują natomiast, że źródłem problemów jest także brak w Polsce regulacji dotyczących rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Takie przepisy zobowiązywałyby firmy wprowadzające na rynek opakowania do pokrywania kosztów ich zagospodarowania. 

W innych krajach takie opłaty są wysokie i sięgają kilkuset euro za tonę, a w Polsce ich nie ma - tłumaczy Piotr Odorczuk z MPO. 

650 tysięcy złotych mniej w Olsztynie

W Olsztynie do Zakładu Gospodarki Odpadami Komunalnymi, porównując rok do roku, masa odpadów z tworzyw sztucznych i metalu spadła o 3,5 procent, co daje stratę blisko 650 tysięcy złotych. Widzimy, że system kaucyjny jest niestety kolejnym sposobem przerzucania kosztów produkcji opakowań na konsumenta i tracą na tym wszyscy, przede wszystkim nasi mieszkańcy - mówi prezydent Olsztyna Robert Szewczyk, który pyta również o rozszerzenie systemu kaucyjnego: 

Dlaczego niektóre opakowania szklane nie są objęte systemem? Nie dotyczy to tylko tzw. "małpek”. Ich jest najwięcej, ale też opakowań po piwie, olejach i sokach.   

Czy wzrosną opłaty za śmieci?

Krakowskie MPO podkreśla, że utracony przychód nie oznacza automatycznie podwyżki. O tym zdecydować mogą miejscy radni. W kontekście trwającej kampanii wyborczej w przedterminowych wyborach prezydenta Krakowa - na razie się na to nie zanosi. Decyzje mogą zapaść po analizie rocznych wyników finansowych i poziomu recyklingu.

Jak to wygląda w stolicy?

Z kolei warszawskie MPO - miejska spółka odbierająca śmieci w stolicy - szacuje, że z powodu systemu kaucyjnego tylko w tym roku straci aż 20 mln zł, czyli podobną kwotę co krakowskie MPO. Szacujemy, że do naszej sortowni przy Warszawskiej Wytwórni Energii, a więc instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych na Targówku, po wprowadzeniu systemu kaucyjnego trafia o ok. 50 proc. mniej butelek PET. A to oznacza, że o tyle mniej tego surowca miejska spółka będzie mogła sprzedać - mówi Jakub Turowicz, rzecznik warszawskiego MPO. 

Podkreśla zarazem, że plastik jest bardzo wartościowym surowcem. To na nim nasza spółka jest w stanie najwięcej zarabiać - wskazał. 

Jest jednak szansa, że samorządy przestaną być stratne na systemie kaucyjnym. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przyznaje, że system finansowania gospodarki odpadami wymaga zmian. 

Dostrzegamy, że po wprowadzeniu systemu kaucyjnego jest mniej czystego surowca w zbiórce gospodarki komunalnej - stwierdza wiceminister klimatu Anita Sowińska. 

Skoro część wartościowych opakowań trafia do systemu kaucyjnego, gminy nie mogą już zarabiać na ich sprzedaży tak jak wcześniej. 

Rozwiązaniem ma być reforma rozszerzonej odpowiedzialności producentów. Główna zmiana polega na tym, że większą część kosztów zagospodarowania odpadów, takich jak butelki czy puszki, mają ponosić firmy, które wprowadzają takie opakowania na rynek. Chodzi o to, aby wprowadzający je do obiegu pokrywali koszty aż do końca życia takich produktów, czyli aż do zagospodarowania odpadu i jego recyklingu - wyjaśnia wiceminister. 

Według szacunków zawartych w ocenie skutków regulacji reforma miałaby odpowiadać za finansowanie ok. 24 procent kosztów gospodarowania odpadami. Co to oznacza dla miejskich spółek? Zgodnie z założeniami reformy miałyby one otrzymywać większe środki pochodzące z opłaty produktowej. Miejskie spółki, ale również samorządy, które zbierają odpady, będą miały więcej pieniędzy, które będą pochodziły z tej opłaty - mówi wiceszefowa MKiŚ. 

Jej zdaniem powinno to w realny sposób odciążyć system finansowania gospodarki odpadami.

Resort przekonuje, że jest to rozwiązanie systemowe, którego samorządy oczekują od lat. To powinno już dawno działać - przyznaje Anita Sowińska. Prace nad ustawą trwały przez ostatnie dwa lata. Dziś w Porannej rozmowie w RMF FM minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska zapowiedziała, że ustawą „lada dzień” zajmie się rząd.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: