- Uczniowie szkół średnich przez 6 miesięcy po zakończeniu nauki lub skreśleniu z listy uczniów, a studenci przez 4 miesiące
- Wszyscy bezrobotni zarejestrowani w urzędzie (obowiązuje ona od dnia rejestracji i przez 30 dni po wyrejestrowaniu, obejmuje także zgłoszonych członków rodziny)
- Bezdomni, osoby w trudnej sytuacji finansowej - po zgłoszeniu do władz samorządu terytorialnego w miejscu zamieszkania (wójt, burmistrz, prezydent).
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim po utracie pracy, pobieranie zasiłku macierzyńskiego, ubieganie się o emeryturę, czy rentę nie odbiera prawa do bezpłatnej opieki medycznej.
Informacje o prawie pacjenta do świadczeń gromadzi eWUŚ, czyli system Elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorców. Jest on aktualizowany codziennie. Ma do niego dostęp każda placówka zakontraktowana w Narodowym Funduszu Zdrowia.
Jeśli system eWUŚ nie potwierdza uprawnień pacjenta do skorzystania ze świadczeń w ramach tzw. bezpłatnej opieki medycznej, należy wyjaśnić to w miejscu pracy albo w ZUS-ie. Porada odbywa się wtedy na podstawie oświadczenia pacjenta. Gdyby się okazało, że oświadczenie nie odpowiada prawdzie, NFZ wystawi rachunek.
Informacje o ubezpieczeniu można też sprawdzić samodzielnie, korzystając ze Zintegrowanego Informatora Pacjenta (trzeba założyć konto). ZIP daje ponadto wiedzę o leczeniu i jego kosztach (jakich świadczeń nam udzielono, jakie przepisano leki). Trzeba pamiętać, że dane pojawiają się w serwisie po tym, jak przekazane zostaną do NFZ przez świadczeniodawcę, co może trwać nawet 2 miesiące.
Ubezpieczenie dobrowolne wymaga zgłoszenia się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania oddziału wojewódzkiego NFZ, a następnie oddziału ZUS.
Koszt obejmuje jednorazową opłatę dodatkową, zależną od długości przerwy w ubezpieczeniu (przy przerwie od 3 miesięcy do roku to 20 proc. dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki, przy przerwie powyżej 10 lat to 200%) oraz składkę miesięczną, której wysokość wylicza się na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
W lipcu, sierpniu i wrześniu 2019 wynosiła 462,83 zł. Składka jest płatna na konto ZUS. Płatnik otrzymuje indywidualny numer konta.
Źródło: Medycyna Praktyczna