Tętniakiem nazywamy fragment tętnicy, którego światło w wyniku procesu chorobowego uległo poszerzeniu o ponad 50 proc. w porównaniu do wartości prawidłowej. U zdrowych osób, średnica aorty w początkowym odcinku jej przebiegu zwykle nie wynosi więcej niż 40 mm.
W przypadku, kiedy dochodzi do nadmiernego poszerzenia aorty, wówczas mówimy o tętniaku. Z czasem tętniak może ulegać stopniowemu powiększaniu. Zdecydowanie jest to groźna choroba, m.in. dlatego, że pęknięcie tętniaka jest stanem zagrażającym życiu.
Tętniaki zazwyczaj przez długi czas nie wywołują żadnych objawów. Dopiero w bardziej zaawansowanych stanach, takich jak rozwarstwienie tętniaka, czy jego pęknięcie może pojawić się:
- ból w klatce piersiowej, o nagłym początku
- duszności
- kołatanie serca
- zawroty głowy, omdlenie
- Osoby o zwiększonym ryzyku wystąpienia tętniakowatego poszerzenia aorty to:
- osoby z blaszkami miażdżycowymi w aorcie
- osoby z nieleczonym lub niedostatecznie leczonym nadciśnieniem tętniczym
- osoby palące papierosy i wyroby tytoniopodobne
- osoby z niedomykalnością zastawki aortalnej
- osoby starsze
W zależności od lokalizacji tętniaka, z pomocą w wykrywaniu zmian przychodzą nam badania wykorzystujące fale ultrasonograficzne np. USG brzucha lub Echo serca. Nieocenione są też badania tomografii komputerowej.
Leczenie tętniaków jest leczeniem operacyjnym. Polega na wszyciu w zmieniony odcinek naczynia protezy naczyniowej lub wewnątrznaczyniowej. Wybór metody uzależniony jest od wielu czynników anatomicznych, jak na przykład lokalizacji zmiany, wielkości aorty, odległości tętniaka od tętnic nerkowych, czy stanu tętnic biodrowych.
O kwalifikacji do zabiegu oraz o sposobie jej przeprowadzenia decyduje chirurg naczyniowy w oparciu o badania obrazowe, takie jak angio-TK.
Głównym założeniem leczenia operacyjnego tętniaka aorty jest zabezpieczenie chorego przed pęknięciem oraz krwotokiem oraz zapobieganie powikłaniom zatorowo-zakrzepowym.