RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Podstawowa wiedza w dawce przypominającej. Dlaczego warto się szczepić?

Autor: Publikacja: Wtorek, 8 września 2026 (12:53)

Szczepienia kojarzą się przede wszystkim z dziećmi. Mamy te obowiązkowe i zalecane – dostosowane do wieku. Warto jednak wspomnieć także o dawkach, które chronią przed chorobami w danym sezonie – a te dotyczą także dorosłych. Mają być naszą tarczą – a tymczasem często stają się obiektem ataków. Kto, kiedy i na co powinien zaszczepić się? Wyjaśniała to w podcaście Marka Łabno „Lekarz Dyżurny” - dr Lidia Stopyra, specjalistka chorób zakaźnych ze Szpitala Żeromskiego w Krakowie.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Podstawowa wiedza w dawce przypominającej. Dlaczego warto się szczepić?
zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock
  • Szczepienia przeciwko grypie i innym chorobom sezonowym są ważne także dla dorosłych, jednak w Polsce ich wyszczepialność jest bardzo niska, mimo dostępnych częściowo refundowanych szczepionek.
  • Dorośli powinni regularnie szczepić się przeciwko tężcowi i krztuścowi co 10 lat, gdyż odporność nabyta w dzieciństwie zanika, a brak szczepień prowadzi do wzrostu zachorowań i powikłań.
  • Poważne niepożądane odczyny poszczepienne zdarzają się bardzo rzadko, a szczepienia chronią przed wieloma groźnymi chorobami, których istnienie bywa przez niektórych rodziców negowane, co prowadzi do wzrostu zachorowań i tragedii.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Szczepienia dorosłych są w Polsce szczególnie zaniedbywane. 

To, co jest najbardziej zaskakujące - to jest zaniedbywanie szczepień przeciwko grypie. Natomiast na grypę praktycznie każdy zachoruje i każdy to wie. Powikłania grypy - z jakimi hospitalizujemy dzieci - to są: zapalenia płuc, to są zapalenia mięśni w przebiegu grypy, takie, że dzieci przestają chodzić. Natomiast, oczywiście najgroźniejszym powikłaniem jest zapalenie mięśnia sercowego. I tak naprawdę, co roku w trakcie epidemii grypy są zgony takie bezpośrednie z powodu zapalenia mięśnia sercowego. Jeśli chodzi o dorosłych, no to jest znaną kwestią to, że po epidemii grypy mamy epidemię zawałów i udarów. Mimo tej wiedzy wyszczepialność przeciwko grypie jest na poziomie kilku procent tak naprawdę w Polsce – wyjaśnia dr Lidia Stopyra, specjalistka chorób zakaźnych ze Szpitala Żeromskiego w Krakowie.

Za szczepienie przeciw grypie – dorośli płacą tylko pięćdziesiąt procent ceny. Dzieci i osoby starsze – mają je bezpłatnie. Mimo to zainteresowanie jest zbyt małe. 

Szczepionka na grypę. Co warto wiedzieć, zanim się zaszczepisz
Czas: 14:21

Niska jest też wiedza na temat ochrony przed tężcem i krztuścem.

Dzieci są objęte szczepieniami przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi - w ramach programu szczepień ochronnych obowiązkowemu. Mamy kilka dawek szczepień do osiemnastego roku życia. Natomiast później dorośli powinni się szczepić co dziesięć lat. Rzeczywiście mamy grupę takich osób, które nie wiedzą o tym, że ta odporność wygasa i co dziesięć lat powinni się doszczepić. Natomiast nasza codzienność jest taka, że praktycznie na każdym dyżurze zdarza się dziecko, które uległo zranieniu. Rana została zabrudzona ziemią - bo najczęściej te zranienia się odbywają w plenerze - i jest ryzyko tężca. Natomiast jeśli chodzi o krztusiec, to mamy w tym momencie końcówkę epidemii. Ostatnie dwa, trzy lata - to była olbrzymia liczba zachorowań na krztusiec, wynikająca między innymi z tego, że utraciliśmy odporność populacyjną właśnie w związku z tym, że zmniejszona została ilość osób zaszczepionych – podkreśla specjalistka.

Niepożądane odczyny poszczepienne są dużym problemem?

Z perspektywy szpitalnego oddziału – poważne niepożądane odczyny poszczepienne występują wyjątkowo rzadko, bo raz na kilka lat.

Podczas, gdy corocznie przyjmujemy ponad tysiąc dzieci, które znajdują się w szpitalu, są hospitalizowane - z powodu tego, że się nie zaszczepiły. U większości pacjentów, którzy przyjeżdżają z podejrzeniem niepożądanego odczynu poszczepiennego - na przykład z gorączką czy z jakimiś poważnymi objawami - okazuje się, że związek ze szczepieniem jest tylko koincydencją. To znaczy, rzeczywiście dziecko było dwa czy trzy dni wcześniej szczepione - natomiast gorączkę ma na przykład z powodu infekcji dróg moczowych czy z powodu zupełnie innej choroby, która w trakcie tego pobytu jest diagnozowana. Przed szczepieniem pacjent jest badany przez lekarza, ale wtedy jeszcze jakby objawów żadnych nie ma. Natomiast za dwie, trzy doby może na przykład mieć zapalenie ucha środkowego czy infekcję dróg moczowych. Zaczyna gorączkować i to nie ma oczywiście żadnego związku ze szczepieniem - tłumaczy dr Lidia Stopyra.

Warto pamiętać, że szczepienia mogą mieć rozszerzony zakres działania i na przykład te chroniące przed inwazyjną chorobą pneumokokową – zmniejszają ryzyko wystąpienia:

  • zapalenia ucha środkowego,
  • zapalenia płuc,
  • zapalenia opon mózgowych
  • sepsy.

 

Zdarza się, że rodzice wypierają istnienie niektórych chorób.

Na przykład polio. Po co my szczepimy przeciw polio, jak polio nie ma? Po co my szczepimy przeciw błonicy, jeżeli błonicy nie ma? Sepsa meningokokowa…? Ktoś, gdzieś tam rzeczywiście słyszał kiedyś, ale to jest wyjątkowa rzadkość i ich dziecko to na pewno nie spotka. I w tym momencie na przykład, jak się okazuje, że taka, taka ciężka choroba się zdarzyła gdzieś w najbliższym otoczeniu - to wtedy dopiero zaczynają się szczepić. Pamiętam taką sytuację sprzed lat, kiedy zmarło siedmioletnie dziecko z powodu sepsy meningokokowej. I wtedy to był taki okres, gdzie po przerwie dziecko nie wróciło do szkoły, nie wróciło do pierwszej klasy i nagle do nas do szczepienia - zgłosiło się kilkaset dzieci. Nam zabrakło szczepionek, bo w ogóle no nie przewidzieliśmy, że w ciągu kilku dni tylu będzie chętnych do szczepień. Bo w momencie, jak ich to dotknęło, jak zobaczyli, jak to wygląda - dotarło do nich, że rzeczywiście to jest sprawa rzadka, natomiast każdego może spotkać – zaznacza specjalistka.

 

A uchronić możemy się dzięki szczepieniom.


Źródło: Twoje Zdrowie

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: