RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Rak piersi nie pyta o wiek. Czy badasz się regularnie?

Autor: Publikacja: Środa, 14 października 2026 (01:08)

Rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy wśród Polek. Każdego roku chorobę rozpoznaje się u około 20–22 tysięcy kobiet. W cyklu Twoje Zdrowie w Faktach RMF FM przypominamy o tym, że choć ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem - to także nastolatki powinny wiedzieć, jakie są objawy nowotworu i jak wygląda samobadanie piersi. Przekonała się o tym Mia Szplit z Wrocławia, która w wieku zaledwie 16 lat odkryła u siebie niepokojącą zmianę.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Rak piersi nie pyta o wiek. Czy badasz się regularnie?
zdj. ilustracyjne /Shutterstock
  • Rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u Polek, z około 20–24 tysiącami nowych przypadków rocznie; choć ryzyko wzrasta z wiekiem, także młode kobiety, w tym nastolatki, powinny znać objawy i umieć wykonywać samobadanie piersi.
  • Przykład Mii Szplit, która w wieku 16 lat wykryła u siebie guza podczas samobadania i po operacji okazało się, że to zmiana łagodna, pokazuje, jak ważna jest edukacja zdrowotna młodych osób; Mia zainicjowała projekt Pink Generation, promujący profilaktykę i świadomość raka piersi wśród młodzieży.
  • Wczesne wykrycie raka piersi zwiększa szanse na wyleczenie do 90%; regularne samobadanie, obserwacja zmian i odpowiednia diagnostyka (mammografia, USG) są kluczowe, a także świadomość czynników ryzyka, takich jak predyspozycje genetyczne, styl życia i historia rodzinna.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Mia Szplit, uczennica V Liceum Ogólnokształcącego we Wrocławiu - miała 16 lat, gdy podczas samobadania wykryła u siebie guza piersi. 

Zobaczyłam w Internecie filmik, jak wykonać takie badanie w domu i postanowiłam spróbować. Ku mojemu zdziwieniu poczułam dziwne zgrubienie. Byłam przekonana, że to żebro, chciałam w to wierzyć. Nie dawało mi to jednak spokoju. Bałam się przyznać mamie, ale w końcu powiedziałam jej o swoich obawach. Zaczęłyśmy się diagnozować i moje obawy się potwierdziły. To był gruczolak włóknisty - opowiada Mia. 

W marcu 2025 roku nastolatka przeszła operację usunięcia zmiany. Badanie histopatologiczne nie wykazało złośliwego charakteru guza.

To doświadczenie uświadomiło ją, jak ważna jest edukacja zdrowotna wśród młodych osób. Mia postanowiła działać i zainicjowała projekt Pink Generation - którego celem jest zwiększanie świadomości na temat profilaktyki raka piersi.

W październiku 2025 roku w jej wrocławskim liceum odbyło się wydarzenie edukacyjne, w którym uczestniczyło niemal 300 uczennic. Dziewczyny mogły wziąć udział w warsztatach samobadania na fantomach i dowiedzieć się więcej o profilaktyce.

Dokładnie rok później Mia jest już studentką w Londynie. 
Jestem całkowicie zdrowa i chcę działać. Chcę pokazać moim rówieśniczkom, że jeśli są chore, to nie są z tym same... ja też przez to przeszłam. Po drugie chcę dotrzeć do kolejnych dziewczyn. Jeszcze w tym roku warsztaty odbędą się w dziesięciu kolejnych szkołach. Im więcej o tym mówię, tym więcej historii podobnych do mojej poznaję - mówi Mia naszemu reporterowi Bogdanowi Frymorgenowi w stolicy Wielkiej Brytanii. 

Pink Generation przypomina, że o zdrowiu piersi warto rozmawiać już w młodym wieku — bez wstydu i bez straszenia. 

Rak piersi w liczbach i przypadek Angeliny Jolie

Skala problemu jest ogromna. Nawet 24 tysiące kobiet w Polsce, każdego roku dowiaduje się, że ma raka piersi. To nawet 60 kobiet dziennie. 

Około 5–10 proc. przypadków wiąże się z dziedzicznymi predyspozycjami genetycznymi, między innymi zmianami w genach BRCA1 i BRCA2. 

Roman Czarnecki - koordynator Oddziału Chirurgii Onkologicznej w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu mówi, że odkąd Angelina Jolie poddała się profilaktycznej obustronnej mastektomii - kobiety zaczęły chętniej zgłaszać się na badania genetyczne.

Jej historia nagłośniła znaczenie badań genetycznych i profilaktyki u kobiet z podwyższonym ryzykiem zachorowania. Warto jednak pamiętać, że taka operacja jest poważną, indywidualną decyzją medyczną - podejmowaną po konsultacjach ze specjalistami. Jeśli nasza mama czy babcia zachorowała w wieku 65 lat, to nie mam sensu usuwać piersi w wieku 30 lat - kiedy ma się przed sobą ciążę, całą młodość, czasem poszukiwanie partnera - wyjaśnia dr n.med. Roman Czernecki, koordynator Oddziału Chirurgii Onkologicznej w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu.

Czas ma znaczenie

Wczesne wykrycie choroby zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Jak mówi dr Roman Czarnecki - nowotwór wykryty na początkowym etapie daje 90% szans na wyleczenie. Zmiany są zazwyczaj bezbolesne. Dlatego, tak ważne są: profilaktyka, znajomość własnego ciała i reagowanie na niepokojące objawy. Ryzyko raka piersi wzrasta przede wszystkim z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia. Istotne znaczenie mają również:

  • występowanie raka piersi lub jajnika w rodzinie,
  • dziedziczne predyspozycje genetyczne, np. warianty BRCA1 i BRCA2,
  • niektóre czynniki hormonalne i rozrodcze,
  • spożywanie alkoholu, palenie tytoniu i niska aktywność fizyczna.

Warto pamiętać, że brak czynników ryzyka nie oznacza, że choroba nie może się pojawić. Dlatego również młode kobiety powinny znać swoje ciało i wiedzieć, kiedy zgłosić się do lekarza.

Samobadanie — prosty nawyk, który pomaga zauważyć zmiany

Samobadanie nie zastępuje badań lekarskich, ale pozwala lepiej poznać wygląd i strukturę własnych piersi. To właśnie ta umiejętność dała szansę Mii z Wrocławia na szybkie i skuteczne wyleczenie. 

Jak je wykonywać?

  • Obserwuj piersi — zwracaj uwagę na zmiany kształtu, wyglądu skóry i brodawek.
  • Delikatnie badaj je dotykiem — sprawdzaj, czy nie pojawiły się nowe guzki lub zgrubienia.
  • Reaguj na niepokojące objawy — takie jak nietypowa wydzielina z brodawki, wciągnięcie skóry czy nowa zmiana w okolicy pachy.

Samobadanie u dorosłych kobiet często zaleca się raz w miesiącu. Osoby miesiączkujące - mogą wykonywać je kilka dni po zakończeniu miesiączki, gdy piersi są zwykle mniej tkliwe. 

Najlepiej wykonywać to badanie leżąc, dotykając piersi płaską dłonią, kulistymi ruchami. Jeśli zauważymy jakąś zmianę, zgrubienie, którego wcześniej nie było - umówmy się natychmiast na konsultację lekarską. Taki nawyk samobadania najlepiej pielęgnować już w młodym wieku. Znajomość własnego ciała pozwala wychwycić w porę niebezpieczne zmiany - podpowiada dr Czarnecki. 

Jak często wykonywać badania?

Częstotliwość badań zależy od wieku, objawów i indywidualnego ryzyka. W Polsce program przesiewowy obejmuje kobiety w wieku 45–74 lat - zasadniczo co 2 lata. 

Oprócz mammografii warto jednak także wykonywać USG piersi. Rak piersi nie zawsze boli, a młody wiek nie daje całkowitej ochrony. Dlatego warto znać swoje ciało, reagować na nietypowe zmiany i nie bać się prosić o pomoc. Czasem jedna zauważona zmiana wystarczy, by zrobić najważniejszy krok — zgłosić się do lekarza.


Źródło: Twoje Zdrowie

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: