Wielokrotnie mówiłem, że Ukraina nie wycofuje się i nie oddaje swoich ziem terrorystom. Amerykanie postawili pytanie: „Czy jeśli Ukraina będzie w NATO, wycofa się z Donbasu?”. Taka propozycja pojawiła się po raz pierwszy – powiedział Zełenski w piątek w rozmowie z dziennikarzami. Media, w tym agencja Interfax-Ukraina, cytują jego wypowiedź w sobotę.
Omawiamy z partnerami kompleksowy pakiet bezpieczeństwa, który może zostać nam zaoferowany podczas negocjacji: konkretne gwarancje bezpieczeństwa ze strony NATO i UE, silna ukraińska armia – czyli odpowiednia liczebność wojska, uzbrojenie i wsparcie finansowe przez określony czas – oraz „Prosperity Plan”, czyli plan odbudowy, poparty środkami finansowymi z jasno określonych źródeł - zaznaczył prezydent.
Zełenski: Wtedy zacznę dialog ze społeczeństwem
Zełenski zadeklarował, że jeśli strona amerykańska i pozostali partnerzy z NATO potwierdzą taką propozycję, przedstawi ją ukraińskiemu społeczeństwu do dyskusji. Zaznaczył, że nie może podjąć takiej decyzji samodzielnie. Jeśli pojawi się taka propozycja, jako prezydent rozpocznę otwarty dialog ze społeczeństwem i powiem: „Spójrzcie, w jakim miejscu się znajdujemy, jak zjednoczyli się wszyscy partnerzy i jak widzą dalszy rozwój sytuacji”. Oczywiście bez jakiegokolwiek uznania okupowanych terytoriów za rosyjskie – podkreślił.
Zełenski powiedział, że członkostwo w NATO stanowi ważną gwarancję bezpieczeństwa dzięki zbiorowej odpowiedzialności za bezpieczeństwo państw Sojuszu. Jak przypomniał, Ukraina zabiegała o udzielenie jej gwarancji bezpieczeństwa na wzór art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. Jak dodał, strona amerykańska mówi obecnie o gwarancjach podobnych do przewidzianych w art. 4 i 5 Traktatu.
„Moje pytanie do strony amerykańskiej...”
Moje pytanie do strony amerykańskiej brzmi: „Jeśli zapewnicie nam coś podobnego do NATO, czy amerykańscy żołnierze będą obecni na naszym terytorium?”. Ich (USA - red.) odpowiedź brzmi: „Nie” – dodał prezydent.
Według Zełenskiego USA porównują takie gwarancje do porozumień bezpieczeństwa zawartych przez USA z Izraelem i niektórymi państwami Bliskiego Wschodu.
Nie wiemy dokładnie, na czym polegają, ale niektóre państwa arabskie i Stany Zjednoczone mają określone porozumienia. W tych krajach obecni są Amerykanie, pomagają im amerykańskie siły powietrzne i marynarka wojenna, znajdują się tam również amerykańskie bazy. Kiedy Iran zaatakował te państwa, uderzył także w te bazy. Jak wszyscy pamiętamy, aby je chronić, broniono również terytorium tych krajów, wykorzystując odpowiednie systemy obrony powietrznej, Patrioty i inne środki. Jest to więc również przykład, jak mogłyby funkcjonować określone gwarancje bezpieczeństwa – wyjaśnił.
Co dokładnie objęłyby gwarancje?
Ukraiński prezydent zaznaczył, że konieczne jest precyzyjne określenie, co dokładnie miałyby obejmować gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy i jak funkcjonowałyby w praktyce.
Poinformował również, że obecnie omawiana jest kwestia dostarczenia Ukrainie 800 tys. pocisków do samolotów F-16, co miałoby wystarczyć na pół roku. Obecnie potrzebujemy jednocześnie 2,5 razy więcej samolotów w powietrzu niż liczba, którą wykorzystujemy (obecnie - red.). Na papierze mamy to wszystko, ale samoloty są stale remontowane, ponieważ F-16 (którymi dysponuje Ukraina - red.) nie są już nowe. W tej kwestii również musimy pracować z Amerykanami, i już się tym zajmujemy – przekazał Zełenski.
Ukraina w NATO? Stanowisko Rosji jest znane
Podczas prowadzonych w ostatnich dniach w Abu Zabi rozmów o zakończeniu wojny Rosji przeciwko Ukrainie Moskwa domagała się wystąpienia Finlandii z NATO oraz wycofania się sił Sojuszu z terytorium krajów bałtyckich - podał dziennik „Bild” na rosyjskojęzycznym kanale w Telegramie.
Według niemieckiej gazety rosyjska propozycja w sprawie „nowego ładu bezpieczeństwa w Europie” zakłada m.in. wycofanie się sił NATO w Estonii, na Łotwie i Litwie oraz wyjście z Sojuszu Finlandii, która wstąpiła do niego w 2023 roku.
Wśród swoich warunków wymienił też przejęcie całego Donbasu, w tym części obwodów donieckiego i ługańskiego, które obecnie znajdują się pod kontrolą Kijowa. Ponadto Ukraina miałaby przyjąć status państwa niezaangażowanego i zrzec się planów przystąpienia do NATO, przy czym opcja członkostwa w Unii Europejskiej pozostałaby otwarta.
Według rosyjskiego planu porty w Odessie i Mikołajowie zostałyby zdemilitaryzowane, aby Ukraina nie mogła wykorzystywać ich jako baz morskich. Propozycja zawiera również zapisy dotyczące swobody żeglugi na Morzu Czarnym i Bałtyckim.