Fedorow, odwołany ze stanowiska w ubiegłym miesiącu, powiedział Reutersowi, że Ukraina nie ma spójnej wizji zwycięstwa w trwającym od czterech lat konflikcie. W jego ocenie kraj nie wykorzystuje w pełni dostępnych technologii i możliwości organizacyjnych.
Myślę, że jesteśmy obecnie w punkcie zwrotnym, który określi naszą przyszłą trajektorię. Wygląda jednak na to, że stopniowo, powoli przegrywamy – stwierdził były minister.
Dodał jednocześnie, że Ukraina nadal ma „wszelkie szanse”, by wygrać, ale pilnie potrzebuje planu zakończenia wojny.
Biuro prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, komentując te słowa, podkreśliło, że Fedorow pozytywnie oceniał przebieg wojny, gdy kierował resortem. Według administracji prezydenckiej zmienił się przede wszystkim jego osobisty status polityczny.
Problemy z obroną powietrzną i sytuacją na froncie
Rosja regularnie atakuje ukraińskie fabryki i magazyny dziesiątkami pocisków balistycznych miesięcznie. Ukraina ma ograniczone możliwości ich zestrzeliwania, ponieważ zapasy pocisków przechwytujących są niewystarczające.
Rosyjskie wojska nadal powoli przesuwają się w Donbasie, choć zdobywają mniej terenu niż rok wcześniej. Po stronie ukraińskiej problemem ma być niedobór żołnierzy piechoty na pierwszej linii oraz niskie morale części zmobilizowanych.
Jednocześnie Ukraina nasiliła ataki dronowe i rakietowe na cele w głębi Rosji. Uderzenia objęły między innymi zakłady związane z przemysłem wojskowym oraz rafinerie, powodując zakłócenia na rynku paliwowym.
Z sondażu przeprowadzonego pod koniec lipca wynika, że 82 proc. Ukraińców wierzy w zwycięstwo swojego kraju. Większość ankietowanych zakłada jednak, że walki potrwają co najmniej do 2027 roku.
Drony, sensory i własne rakiety
Fedorow wskazał, że kluczowe znaczenie może mieć rozwój autonomicznych dronów wykorzystujących sztuczną inteligencję, tanich pocisków przechwytujących oraz ukraińskiego programu rakiet balistycznych.
Według niego ukraińskie firmy już pracują nad podobnymi rozwiązaniami, ale brakuje skoordynowanej strategii ich wykorzystania na szeroką skalę.
Były minister opowiedział się za stworzeniem systemu frontowego opartego na czujnikach elektronicznych, które wykrywałyby przeciwnika. Działania bojowe miałyby w większym stopniu wykonywać drony lądowe i powietrzne, ograniczając konieczność obecności żołnierzy w najbardziej zagrożonych miejscach.
Technologie, które mogłyby całkowicie zatrzymać Rosjan, już istnieją. Nie stosujemy ich jednak z powodu braku wizji – mówił.
Fedorow skrytykował też sposób działania ukraińskiego państwa. Ocenił, że jego skuteczność wynosi zaledwie „5 proc.” całkowitego potencjału. Wskazywał na korupcję, sieci wpływów i powiązań oraz brak niezależności instytucji państwowych.
Spór o miliardy dolarów
Były minister przekonuje, że był jednym z inicjatorów kampanii dronowej wymierzonej w rosyjskie zaplecze paliwowe i logistyczne, w tym na okupowanych terenach południowej Ukrainy. Jego zdaniem Kijów ma jeszcze kilka miesięcy, by wykorzystać tę strategię i próbować izolować okupowany Krym, zanim Rosja dostosuje się do nowych metod walki.
Wokół działań resortu narasta również spór finansowy. Prezydent Zełenski oświadczył w weekend, że przyspieszenie wydatków przewidzianych na drugą połowę 2026 roku miało spowodować powstanie luki w budżecie ministerstwa obrony na poziomie 27 mld dolarów.
Fedorow zakwestionował tę kwotę. Twierdzi, że przygotowany przez jego zespół plan zakładał pokrycie wydatków dzięki oszczędnościom z nowych przetargów i wsparciu międzynarodowemu. Według jego wyliczeń deficyt do końca roku miał wynosić około 5 mld dolarów.
Apel o wybory w czasie wojny
Fedorow wywołał polityczne poruszenie, gdy jako pierwszy znaczący ukraiński polityk wezwał do przeprowadzenia wyborów w czasie wojny. Argumentował, że kraj mierzy się z „systemowym kryzysem” zarządzania.
Wołodymyr Zełenski skrytykował ten postulat, oceniając, że organizacja wyborów mogłaby osłabić, a nawet zniszczyć państwo walczące z rosyjską agresją. Od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji w lutym 2022 roku na Ukrainie obowiązuje stan wojenny, który uniemożliwia przeprowadzenie wyborów ze względów bezpieczeństwa.
Były minister odrzucił sugestie prezydenta, że do wysuwania postulatu wyborów mogą skłaniać go siły zewnętrzne. Przyznał zarazem, że przeprowadzenie głosowania w warunkach wojennych wiązałoby się z ogromnymi problemami logistycznymi.
Fedorow nie odpowiedział jednoznacznie, czy zamierza ubiegać się o urząd prezydenta. Zapowiedział natomiast, że chce angażować się w rozwój innowacyjnych technologii wojskowych, między innymi poprzez fundusz inwestycyjny, dla którego planuje pozyskiwać kapitał podczas wizyty w USA.