RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Ujawniono, kim są byli neonaziści w otoczeniu lidera AfD. Mogą współtworzyć z nim rząd

Opracowanie: Publikacja: Czwartek, 27 sierpnia 2026 (11:06)

Czterech mężczyzn związanych w przeszłości z zakazaną przez niemiecki rząd neonazistowską organizacją Heimattreue Deutsche Jugend (HDJ) zajmuje dziś ważne stanowiska w otoczeniu Ulricha Siegmunda, lidera AfD w Saksonii-Anhalt. Polityk może po wrześniowych wyborach zostać pierwszym w historii Republiki Federalnej Niemiec premierem kraju związkowego wywodzącym się ze skrajnej prawicy.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Ujawniono, kim są byli neonaziści w otoczeniu lidera AfD. Mogą współtworzyć z nim rząd
Ulrich Siegmund, fot. Sebastian Willnow /PAP
  • Ulrich Siegmund prowadzi w sondażach przed wyborami 6 września.
  • W bliskim otoczeniu ma osoby związane w przeszłości z zakazaną organizacją neonazistowską HDJ. Kim są? O tym poniżej.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

6 września mieszkańcy Saksonii-Anhalt wybiorą nowy landtag (regionalny parlament). Sondaże dają Alternatywie dla Niemiec (AfD) wyraźną przewagę, a jej kandydat na premiera Ulrich Siegmund może dojść do władzy. W ostatnich tygodniach jednym z najważniejszych tematów stało się jednak nie tylko to, jakie poglądy prezentuje sam Siegmund, lecz także to, kto znajduje się w jego najbliższym otoczeniu.

Jak wynika ze śledztwa niemieckiego dziennika „WELT”, cztery osoby mają za sobą działalność w Heimattreue Deutsche Jugend (HDJ), organizacji młodzieżowej wzorowanej częściowo na Hitlerjugend.

HDJ została zdelegalizowana przez niemieckie władze w 2009 roku, które wskazały na jej „powiązania z narodowym socjalizmem” i rzeczywisty cel: kształcenie neonazistowskiej elity”. Organizacja miała postrzegać siebie jako kontynuatorkę „tradycji Hitlerjugend”.

Zakaz został utrzymany w 2010 roku przez Federalny Sąd Administracyjny, który uznał wówczas, że HDJ „wyznaje ideologię krwi i ziemi oraz doktrynę rasową narodowych socjalistów i szerzy idee antysemickie”. Organizacja „przyjmuje ogólnie wojowniczo-agresywne stanowisko” wobec wolnego, demokratycznego porządku.

AfD sama wymienia HDJ w swoim regulaminie wśród organizacji, których byli członkowie nie mogą zostać przyjęci do partii. Mimo to czterech byłych działaczy HDJ znalazło się w kręgu polityka, który może stanąć na czele rządu Saksonii-Anhalt. Dwaj są jego bliskimi współpracownikami, a pozostali uczestniczyli w przygotowaniu programu wyborczego AfD.

Siegmund: To wybitni ludzie

Sam Siegmund nie zamierza odcinać się od swoich współpracowników. To wybitni ludzie. Mają nieskazitelną przeszłość. Nie interesuje mnie to, co wydarzyło się 20 czy 25 lat temu - powiedział w rozmowie z „WELT”, przekonując, że chce zajmować się „zupełnie innymi problemami tego kraju”.

Jednocześnie Siegmund w publicznych wypowiedziach stara się prezentować znacznie ostrożniejszy ton niż część jego współpracowników. Okrucieństwa narodowego socjalizmu niewątpliwie należą do najmroczniejszych rozdziałów niemieckiej historii - podkreślił. Kim są współpracownicy Siegmunda?

Patrick Harr. Rzecznik i prawdopodobnie przyszły szef kancelarii premiera

Jedną z najważniejszych postaci jest 44-letni Patrick Harr. Jest rzecznikiem AfD w Saksonii-Anhalt i dyrektorem wykonawczym klubu parlamentarnego partii w landtagu. W przypadku przejęcia władzy przez AfD jest typowany na szefa Kancelarii Krajowej, czyli odpowiednika szefa sztabu premiera. Harr uczestniczył również w pracach zespołu, który przygotowywał tegoroczny program wyborczy AfD.

Program zakłada między innymi tworzenie „specjalnych klas” dla dzieci osób ubiegających się o azyl i uchodźców. Miałyby one korzystać z programów nauczania opartych na systemie edukacji krajów pochodzenia, a zajęcia – w założeniu – mogliby prowadzić sami uchodźcy.

Celem takiego rozwiązania miałoby być przekazanie dzieciom sygnału, że „ich pobyt w Niemczech jest jedynie tymczasowy”. Autorzy programu argumentują również, że ma to oszczędzić „naszym dzieciom” „wielorakich obciążeń” wynikających z nauki razem z kolegami z „zupełnie obcych kultur”.

W programie znalazło się także stwierdzenie, że dzieci z niepełnosprawnościami „hamują postęp w nauczaniu”. Wieloletnie rozliczanie przez Niemcy zbrodni nazistowskich określono jako „utrwalanie nerwicy”, natomiast homoseksualizm jako „dewiację seksualną i nieprokreacyjny sposób życia”. To nie są jednak sformułowania, które Siegmund zwykle wypowiada osobiście.

Harr był działaczem HDJ

Z dokumentów, do których dotarł „WELT”, wynika, że 3 października 2002 roku Harr został jednogłośnie wybrany na szefa „działu zaopatrzenia” HDJ. Dokument sugeruje, że już wcześniej pracował w tym obszarze i przedstawiał sprawozdanie ze swojej działalności.

Na kolejny rok organizacja proponowała swoim członkom wyjazdy, „podczas których poznawano kraj i mieszkańców terytoriów odciętych od Rzeszy”. Chodziło o obszary w sąsiednich państwach, które Niemcy utraciły po II wojnie światowej.

Dziennikarze „WELT-a” informowali Siegmunda o przeszłości Harra podczas nieoficjalnego spotkania we wrześniu 2025 roku. Polityk komentował później na łamach „Berliner Zeitung”, że Harr opuścił HDJ „około 2003 roku”, a jego działalność polegała m.in. na zbieraniu namiotów i naczyń na obozie młodzieżowym. Siegmund stwierdził wówczas, że nie zamierza potępiać nikogo za to, że „dawno temu był na obozie namiotowym”. Kiedy „WELT” zapytał Harra o jego stosunek do działalności w HDJ, ten odpowiedział, że „jest z tym pogodzony”.

Laurens Nothdurft. Prawnik i były działacz HDJ

Drugim ważnym człowiekiem w otoczeniu Siegmunda jest Laurens Nothdurft, główny radca prawny klubu parlamentarnego AfD i członek partyjnego sądu arbitrażowego na szczeblu krajowym.

Tino Chrupalla, współprzewodniczący AfD, powiedział w niemieckiej telewizji publicznej ARD, że Nothdurft zdystansował się od swojej działalności w HDJ i określił ją jako „młodzieńczą lekkomyślność”. Sam Nothdurft, zapytany przez telewizję MDR, czy zmienił swoje poglądy, odpowiedział: Nie mam sobie nic do zarzucenia.

Urodzony w 1981 roku Nothdurft był związany z HDJ przez większą część ostatniej dekady jej działalności. Według protokołów organizacji w 1999 roku został wybrany na zastępcę krajowego przywódcy HDJ na trzyletnią kadencję. Raport brandenburskiego Urzędu Ochrony Konstytucji z 2002 roku opisywał go również jako działacza neonazistowskiej Narodowo-Demokratycznej Partii Niemiec (NPD).

„Złota odznaka honorowa” dla byłej działaczki nazistowskiej organizacji kobiecej

W 2003 roku Nothdurft wręczył „złotą odznakę honorową” HDJ Lisbeth Grolitsch, byłej regionalnej działaczce Bund Deutscher Mädel – Ligi Niemieckich Dziewcząt, nazistowskiej organizacji młodzieżowej dla dziewcząt. Grolitsch później pomagała w tworzeniu grup neonazistowskich.

W opublikowanym później na łamach magazynu HDJ „Funkenflug” tekście Nothdurft pisał, że Grolitsch była „niezmiernie” zadowolona, iż działalność młodzieżowa HDJ pozostaje „nadal oddana tym samym ideałom”.

My, młodzi ludzie, musimy tym bardziej dążyć do zajmowania decydujących pozycji w szkole, podczas szkoleń, na uniwersytecie i w karierze, wykazując się ambicją i wytrwałością - dodawał.

Wewnętrzny dokument HDJ z listopada 2005 roku potwierdza ponowny wybór Nothdurfta na zastępcę przewodniczącego organizacji. Kolejna kadencja miała trwać do 2008 roku, kiedy miał 27 lat.

Mimo tej przeszłości Nothdurft rozpoczął karierę w AfD. W 2018 roku pracował dla klubu parlamentarnego partii w Badenii-Wirtembergii, później w Bawarii, a w 2024 roku został wybrany burmistrzem gminy Roßlau w Saksonii-Anhalt.

Jako prawnik reprezentował również Siegmunda w sprawie przed krajowym trybunałem konstytucyjnym. Sprawa dotyczyła zaskarżenia sankcji parlamentarnej nałożonej na Siegmunda po tym, jak obraził członka Partii Lewicy.

Według publikacji lewicowego dziennika „taz” kilkoro dzieci Nothdurfta uczestniczyło w spotkaniach organizacji Jungadler – etnonacjonalistycznej grupy młodzieżowej, którą niemieckie władze badają pod kątem tego, czy może być następcą HDJ. Za pośrednictwem prawnika Nothdurft przekazał, że nie utrzymuje kontaktów z Jungadler i zaprzeczył, jakoby posiadał wiedzę o organizacjach będących następcami HDJ. Na pytania „WELT” skierowane przez biuro rzecznika AfD w Saksonii-Anhalt nie odpowiedział.

Eric Kaden. Autor książki o nazistowskim funkcjonariuszu

Kolejnym człowiekiem z otoczenia AfD w Saksonii-Anhalt jest Eric Kaden, urodzony w 1976 roku. Od 2022 roku jest doradcą partii ds. edukacji, kultury i nauki. Uczestniczył także w pracach środowiska związanego z HDJ. W 2005 roku na łamach magazynu „Funkenflug” opublikował esej poświęcony Kurtowi Eggersowi – nazistowskiemu funkcjonariuszowi ds. kultury i członkowi Waffen-SS.

Kaden określił Eggersa jako „niezachwianego orędownika niemieckiej rewolucji kulturalnej”, który zginął na froncie wschodnim „w wielkiej niemieckiej walce o wolność”.

W 2008 roku, gdy miał 32 lata, Kaden został wymieniony w wewnętrznym dokumencie niemieckiej służby wywiadu wewnętrznego jako właściciel skrzynki pocztowej HDJ. W tym samym roku został zatrzymany razem z Nothdurftem podczas ogólnokrajowych nalotów policji na działaczy HDJ. Operacja poprzedzała zakaz działalności organizacji.

Kaden wcześniej opublikował książkową biografię Eggersa, jednocześnie pracując w klubie poselskim neonazistowskiej NPD w parlamencie Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Krajowa służba wywiadowcza tego landu oceniła w styczniu 2009 roku, że w książce „brakuje jakiegokolwiek krytycznego dystansu wobec III Rzeszy”, a „walka rasowa i idee narodowo-rewolucyjne są w niej przedstawiane jako wzorcowe”. W 2009 roku Federalna Komisja ds. Mediów Szkodliwych dla Nieletnich umieściła książkę na liście publikacji objętych ograniczeniami.

W decyzji, do której dotarł „WELT”, stwierdzono: „Treść stanowi hołd dla narodowego socjalizmu we wszystkich jego aspektach”.

Komisja oceniła, że „Przedstawione treści charakteryzują się antysemityzmem popierającym przemoc, gloryfikacją Adolfa Hitlera, pozytywną oceną nazistowskiej doktryny rasowej oraz totalitarnym narzucaniem własnych interesów innym ludziom”. Według decyzji brutalny antysemityzm Eggersa pojawia się „często w pozytywnym świetle”, a publikacja może mieć brutalizujący wpływ i podżegać do przemocy.

Kariera Kadenа w skrajnie prawicowym środowisku

Praca doktorska Kadena została wydana w 2018 roku przez skrajnie prawicowe wydawnictwo, którego katalog obejmuje przede wszystkim publikacje narodowosocjalistyczne i neonazistowskie. Jego związki z dawnymi towarzyszami z HDJ miały również trwać później. Książkę z 2022 roku poświęconą głównemu pilotowi Adolfa Hitlera opublikował Dankwart Strauch – kolejny były działacz HDJ.

Oliver Kirchner, przewodniczący klubu parlamentarnego AfD w Saksonii-Anhalt, przekazał wówczas MDR za pośrednictwem prawnika, że przeszłość Kadena była „nienaganna”, a służby bezpieczeństwa ją „sprawdziły i potwierdziły”. Kaden nie odpowiedział na pytania „WELT” przesłane za pośrednictwem biura rzecznika AfD w Saksonii-Anhalt.

Felix W. – brat Nothdurfta

Czwartą osobą jest Felix W., brat Laurensa Nothdurfta. W tym przypadku „WELT” nie ujawnił pełnego nazwiska, ponieważ mężczyzna jest osobą prywatną i nie zabiegał o zainteresowanie opinii publicznej.

Z dokumentów wynika, że Felix W. należał do HDJ w latach 1999–2004. W kwietniu 2003 roku został szefem działu „wyposażenia i technologii obozowej lojalnej wobec ojczyzny”.

Obecnie zajmuje się sprawami federalnymi i europejskimi, mediami oraz kulturą w klubie parlamentarnym AfD w Saksonii-Anhalt. Należał również do grupy „2025”, która pracowała nad programem wyborczym partii. Na pytania dotyczące jego przeszłości nie odpowiedział.

Wybory jako test dla niemieckiej prawicy

Głosowanie w Saksonii-Anhalt 6 września będzie jednym z najważniejszych testów dla niemieckiej skrajnej prawicy. AfD prowadzi w sondażach, a Siegmund otwarcie mówi o przejęciu władzy. W ostatnich miesiącach Siegmund przedstawiał już konkretne plany na pierwsze 100 dni rządów. Wśród zapowiedzi znalazły się m.in. większa liczba miejsc w aresztach deportacyjnych, obowiązek pracy dla osób ubiegających się o azyl oraz zmiany w administracji landu. Polityk mówił także o „remigracji”, określając ją jako „bardzo dobre słowo” i „część naszej programatyki”.

Jeśli AfD rzeczywiście przejmie władzę, znaczenie będzie miało nie tylko to, jakie decyzje podejmie sam Siegmund. Równie ważne będzie to, komu powierzy najważniejsze stanowiska w administracji i jakie osoby będą miały wpływ na realizację jego programu.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: