Na lessowym płaskowyżu prowincji Shanxi znajduje się niezwykła formacja. Dolina Pinglu, o długości około 10 kilometrów, szerokości do 2 kilometrów i głębokości sięgającej 100 metrów, zachwyca niemal pionowymi ścianami i geometryczną regularnością.
Fenomen ryftu Shanxi – siły, które kształtują Chiny
Dolina Pinglu to nie tylko efekt działania wody i wiatru. Jest ona fragmentem rozległego systemu ryftowego Shanxi, który rozciąga się na długości ponad 1200 kilometrów, od prowincji Shanxi aż po dolinę rzeki Wei. W tym regionie dominują uskoki normalne, a bloki skorupy ziemskiej zapadają się względem siebie i unoszą, tworząc charakterystyczne obniżenia i wyraźne krawędzie terenu.
Proces rozciągania skorupy ziemskiej w tzw. Bloku Północnochińskim rozpoczął się około 10-12 milionów lat temu, w późnym miocenie. Co istotne, ten proces wciąż trwa. Naprężenia tektoniczne rozrywają skorupę, a kolejne przemieszczenia bloków tworzą teren o ostrych załamaniach i dużych różnicach wysokości.
Dolina, która wciąż się wydłuża
Według najnowszych badań, Dolina Pinglu regularnie się wydłuża. Szacuje się, że tempo tego procesu wynosi od 0,5 do nawet 1,6 milimetra rocznie. Jednak dane GPS wskazują, że mechanizm wydłużania doliny jest złożony i zależy od wielu czynników.
Jednym z czynników, które nadają Dolinie Pinglu jej unikalny wygląd, są lessowe osady występujące w regionie Shanxi. Ten miękki materiał łatwo poddaje się erozji wodnej, dlatego po utworzeniu stromych progów przez siły tektoniczne, spływy i osuwiska szybko zaczęły żłobić w miękkim podłożu wąwozy oraz niemal pionowe ściany. W efekcie powstał krajobraz o niezwykle poszarpanych krawędziach, który utrudnia osadnictwo w bezpośrednim sąsiedztwie doliny.
Ryzyko sejsmiczne
Obszar ryftu Fen-Wei to nie tylko spektakularne formacje geologiczne, ale również realne zagrożenie sejsmiczne. W 1556 roku w regionie Shaanxi-Shanxi doszło do jednego z najtragiczniejszych trzęsień ziemi w historii ludzkości – zginęło wtedy ponad 800 tysięcy osób. Wysoka liczba ofiar była związana m.in. z zawalaniem się lessowych jaskiń yaodong, w których mieszkała lokalna ludność.