RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Ta dolina regularnie się wydłuża. Potężne siły tektoniczne pod powierzchnią Chin

Opracowanie: Publikacja: Wtorek, 25 sierpnia 2026 (18:08)

Dolina Pinglu w północno-środkowych Chinach to jedno z najbardziej fascynujących miejsc na geologicznej mapie świata. Ten spektakularny kanion nie tylko zachwyca swoim wyglądem, ale również wciąż się zmienia – według najnowszych badań geologicznych, dolina regularnie się wydłuża, będąc żywym świadectwem potężnych sił tektonicznych działających pod powierzchnią Chin.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Ta dolina regularnie się wydłuża. Potężne siły tektoniczne pod powierzchnią Chin
Zdjęcie ilustracyjne /Shutterstock
  • Dolina Pinglu w Chinach to spektakularny kanion o długości około 10 km, który jest częścią rozległego systemu ryftowego Shanxi, gdzie skorupa ziemska ulega ciągłemu rozciąganiu i przemieszczeniom bloków tektonicznych od 10-12 milionów lat temu.
  • Dolina regularnie się wydłuża w tempie od 0,5 do 1,6 mm rocznie, a jej charakterystyczny wygląd wynika z erozji lessowych osadów, które łatwo poddają się działaniu wody i osuwisk, tworząc niemal pionowe ściany i poszarpane krawędzie terenu.
  • Region ryftu Fen-Wei wiąże się z wysokim ryzykiem sejsmicznym; w 1556 roku miało tu miejsce jedno z najtragiczniejszych trzęsień ziemi w historii, które spowodowało śmierć ponad 800 tysięcy osób, głównie z powodu zawalania się lessowych jaskiń mieszkalnych.
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Na lessowym płaskowyżu prowincji Shanxi znajduje się niezwykła formacja. Dolina Pinglu, o długości około 10 kilometrów, szerokości do 2 kilometrów i głębokości sięgającej 100 metrów, zachwyca niemal pionowymi ścianami i geometryczną regularnością. 

Fenomen ryftu Shanxi – siły, które kształtują Chiny

Dolina Pinglu to nie tylko efekt działania wody i wiatru. Jest ona fragmentem rozległego systemu ryftowego Shanxi, który rozciąga się na długości ponad 1200 kilometrów, od prowincji Shanxi aż po dolinę rzeki Wei. W tym regionie dominują uskoki normalne, a bloki skorupy ziemskiej zapadają się względem siebie i unoszą, tworząc charakterystyczne obniżenia i wyraźne krawędzie terenu.

Proces rozciągania skorupy ziemskiej w tzw. Bloku Północnochińskim rozpoczął się około 10-12 milionów lat temu, w późnym miocenie. Co istotne, ten proces wciąż trwa. Naprężenia tektoniczne rozrywają skorupę, a kolejne przemieszczenia bloków tworzą teren o ostrych załamaniach i dużych różnicach wysokości.

Dolina, która wciąż się wydłuża

Według najnowszych badań, Dolina Pinglu regularnie się wydłuża. Szacuje się, że tempo tego procesu wynosi od 0,5 do nawet 1,6 milimetra rocznie. Jednak dane GPS wskazują, że mechanizm wydłużania doliny jest złożony i zależy od wielu czynników.

Jednym z czynników, które nadają Dolinie Pinglu jej unikalny wygląd, są lessowe osady występujące w regionie Shanxi. Ten miękki materiał łatwo poddaje się erozji wodnej, dlatego po utworzeniu stromych progów przez siły tektoniczne, spływy i osuwiska szybko zaczęły żłobić w miękkim podłożu wąwozy oraz niemal pionowe ściany. W efekcie powstał krajobraz o niezwykle poszarpanych krawędziach, który utrudnia osadnictwo w bezpośrednim sąsiedztwie doliny.

Ryzyko sejsmiczne

Obszar ryftu Fen-Wei to nie tylko spektakularne formacje geologiczne, ale również realne zagrożenie sejsmiczne. W 1556 roku w regionie Shaanxi-Shanxi doszło do jednego z najtragiczniejszych trzęsień ziemi w historii ludzkości – zginęło wtedy ponad 800 tysięcy osób. Wysoka liczba ofiar była związana m.in. z zawalaniem się lessowych jaskiń yaodong, w których mieszkała lokalna ludność.


Źródło: RMF24
Tagi: Chiny

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: