Lokalny rozejm w Ołeszkach w południowej Ukrainie w obwodzie chersońskim utrzymuje się już drugi dzień. Zaczął obowiązywać od godz. 3 czasu kijowskiego 27 października, czyli od godz. 4 czasu moskiewskiego i godz. 2 czasu polskiego.
Rośnie nadzieja, że do odciętych od świata mieszkańców uda się dostarczyć niezbędną pomoc, a chętnych ewakuować, choć na razie trwają prace przygotowawcze, gdyż jedyna droga wyjazdowa z miasta oraz rzeka są przez Rosjan zaminowane. Zaminowanych jest też wiele ulic, więc konieczne będą dodatkowe działania, aby zapewnić bezpieczeństwo tras na terenie miasta.
Szacuje się, że w okupowanym przez siły rosyjskie mieście przebywa około 2 tys. osób, w tym 200 dzieci, z czego ok. 50 jest ciężko niedożywionych. W mieście brakuje leków, nie ma prądu, wielu mieszkańców głoduje i jest zmuszonych żywić się roślinami. W pobliżu znajduje się kostnica, z której trzeba wydobyć ciała, których Rosjanie nie pozwalali chować.
Sytuacja „całkowicie w gestii wojska”
Myroslava Kharchenko, prawniczka z fundacji Save Ukraine, opowiedziała stacji DW o tym, co się aktualnie dzieje w Ołeszkach.
To, co dzieje w samej miejscowości pozostaje całkowicie w gestii wojska. Wszystkie osoby zaangażowane w tę operację zostały poproszone o zachowanie ścisłej poufności. Każdy nieostrożny komentarz czy działanie mogłoby zagrozić powodzeniu całej ewakuacji - powiedziała Myroslava Kharchenko.
Z moich obserwacji wynika, że informacje są aktywnie gromadzone za pośrednictwem zamkniętych, wewnętrznych grup czatowych. Udostępniane są listy rejestracyjne oraz formularze zgłoszeniowe, które zainteresowane osoby samodzielnie wypełniają. Organizatorzy kontaktują się z osobami, które wcześniej zgłosiły chęć ewakuacji, aby zweryfikować szczegóły, takie jak data urodzenia czy aktualne miejsce pobytu. Proszą również o podanie danych kontaktowych do sąsiadów lub krewnych, którzy mogą przebywać w pobliżu lub w tym samym budynku, a wynika to z faktu, że łączność jest skrajnie niestabilna - opowiedziała Kharchenko w rozmowie z Deutsche Welle.
Organizatorzy zbierają także informacje na temat stanu zdrowia osób planujących wyjazd.
Wśród nich znajdują się osoby chore, z ograniczoną sprawnością ruchową lub dochodzące do zdrowia po niedawnych urazach, w tym obrażeniach spowodowanych wybuchami czy minami. Oczekujemy zatem, że osoby organizujące ewakuację zapewnią dostęp do pomocy medycznej dla tych, którzy jej potrzebują - dodała.
Jak dokładnie ma przebiegać ewakuacja?
Deutsche Welle pytał Myroslavę Kharchenko, czy ludzie będą ewakuowani przez terytorium kontrolowane przez Rosję, czy może drogą wodną - przez Dniepr? Czy uzgodniono już jakieś trasy?
Według naszej wiedzy, trasa rzeczna byłaby skrajnie niebezpieczna. Nie otrzymaliśmy żadnego potwierdzenia, że taka opcja została zatwierdzona. Jest zatem prawdopodobne, że trasa ewakuacji będzie prowadzić przez tymczasowo okupowane terytoria ukraińskie, a być może także przez Rosję, zanim ludzie zdołają dotrzeć na Ukrainę. Ze względów bezpieczeństwa szczegóły te nie są jednak podawane do publicznej wiadomości - powiedziała prawniczka.
Rosyjska ustawka? „Próbują stworzyć ładny obrazek pośrodku piekła”
Zupełnie inną wizję sytuacji przedstawia Mariam Lambert, belgijska działaczka humanitarna i obrończyni praw człowieka, prezeska Emile Foundation - międzynarodowej, niezależnej organizacji humanitarnej założonej w 2011 roku.
Misją fundacji jest lokalizowanie, zabezpieczanie oraz sprowadzanie do ojczyzny ukraińskich dzieci, które zostały bezprawnie wywiezione do Rosji lub na tereny przez nią okupowane w wyniku trwającej wojny. Poinformowała dziś o poranku, że otrzymała wiadomość o tym, jak - według niej - naprawdę wygląda sytuacja w Ołeszkach.
To wiadomość, którą otrzymałam tego ranka z Ołeszek: „Tak, to wszystko jest ustawionym przedstawieniem. Sprzątają wszystkie ulice, malują krawężniki i dopieszczają wszystko pod kamery. Próbują stworzyć ładny obrazek pośrodku piekła. Tymczasem rosyjska armia rozminowuje wszystko i transportuje amunicję i zaopatrzenie na swoje pozycje - i wkrótce to wszystko poleci w stronę Chersonia
Liczba wojsk w mieście dramatycznie wzrosła, jest ich tak wielu...” - pisze na platformie X Mariam Lambert.
Lokalny rozejm został wynegocjowany przez żonę prezydenta USA Melanię Trump przy wsparciu papieża Leona XIV. Sytuacja była jednak do ostatniej chwili niepewna i obie strony, zarówno Ukraina jak i Rosja, zabezpieczały się na wypadek niedotrzymania umowy. Wynika to z tego, że Rosja wielokronie łamała wcześniej hucznie ogłaszane przez Donalda Trumpa zawieszenia broni czy rozejmy energetyczne.