- Wyspy Owcze rozważają nową ustawę, która pozwoliłaby wpisać rosyjskie firmy rybackie Norebo JSC i Murman Seafood na czarną listę z powodu ich rzekomego udziału w rosyjskiej kampanii szpiegowskiej na morzu.
- Unia Europejska, Norwegia i Islandia już nałożyły sankcje na te firmy.
- Rząd Wysp Owczych stoi przed trudnym wyborem, bo sankcje mogą zaszkodzić ich gospodarce, zależnej od rybołówstwa, ale zignorowanie ich może pogorszyć relacje z partnerami europejskimi.
- Rosja oficjalnie ostrzegła Wyspy Owcze, grożąc zerwaniem umowy o połowach.
- Decyzja Wysp Owczych w tej sprawie może mieć duże znaczenie dla ich przyszłości geopolitycznej i gospodarczej.
- Po więcej aktualnych informacji zapraszamy na RMF24.pl
Politycy Wysp Owczych są podzieleni w tej sprawie. Projekt ustawy, złożony przez minister spraw zagranicznych Sirið Stenberg 14 sierpnia 2025 roku, ma na celu nowelizację obowiązującego prawa, aby umożliwić rządowi wpisanie Norebo JSC i Murman Seafood na czarną listę. Unia Europejska, Norwegia i Islandia już nałożyły sankcje na rosyjskie firmy.
Restrykcje wprowadzono nie dlatego, by uderzyć w rosyjską gospodarkę, ale w związku z faktem, że statki należące do floty Norebo i Murman Seafood brały udział w rosyjskiej, sponsorowanej przez państwo, kampanii szpiegowskiej wymierzonej w krytyczną infrastrukturę podwodną krajów Zachodu.
Unia Europejska jako podstawę do umieszczenia na listach wskazuje fakt, że dwie firmy rybackie, Norebo JSC i Murman Seafood, są częścią sponsorowanej przez Rosję kampanii inwigilacyjnej i działań wywiadowczych wymierzonych w krytyczną infrastrukturę podwodną na norweskich i sojuszniczych obszarach morskich. Taka działalność może ułatwiać przyszłe operacje sabotażowe i zagrażać ważnym interesom norweskiej polityki bezpieczeństwa - oświadczył w lipcu Espen Barth Eide, minister spraw zagranicznych Norwegii.
Rząd Wysp Owczych stoi przed dylematem, bo armatorzy obawiają się, że Rosja odmówi negocjowania nowej umowy w sprawie rybołówstwa. Dla kraju, którego gospodarka jest uzależniona od połowów, może być to kwestia życia i śmierci, ale z drugiej strony brak dostosowania prawa do przepisów europejskich rozeźli partnerów z kontynentu, którzy już krzywo patrzą na trwającą współpracę Farerów z Rosjanami.
Wyspy Owcze stanowią autonomiczne terytorium zależne jednak od Danii, która w ostatnim okresie zmagała się z problemami spowodowanymi (prawdopodobnie) przez rosyjskie służby. Chodzi m.in. o pojawienie się dronów nad strategiczną infrastrukturą Danii, za co obarcza się w Europie Moskwę. Politycy Wysp Owczych zaprzeczają, jakoby z Kopenhagi płynęły naciski w kontekście ustawy o sankcjach.
Jak poinformowała agencja RIA, powołując się na Ilję Szestakowa, szef Federalnej Agencji Rybołówstwa Rosji, Moskwa ostrzegła Wyspy Owcze przed konsekwencjami wprowadzenia ograniczeń dla rosyjskich rybaków.
"Oficjalnie ostrzegliśmy Wyspy Owcze o potencjalnych konsekwencjach wprowadzenia ograniczeń; wysłaliśmy list. Mamy nadzieję, że parlament Wysp Owczych podejmie właściwą decyzję i nie zakłóci istniejącej współpracy między naszymi krajami w dziedzinie rybołówstwa" - powiedział, dodając, że przyjęcie dokumentu przez wyspiarski parlament będzie równoznaczne ze zrewidowaniem umowy między oboma krajami. "Dla nich to także nie będzie dobre" - ocenił Szestakow.
W 1977 roku, a więc gdy Związkiem Radzieckim rządził Leonid Breżniew, zawarto umowę dwustronną, na mocy której statkom obu krajów umożliwia się połowy w wyłącznych strefach ekonomicznych drugiej strony. Kwoty połowowe ustalono dla różnych gatunków. Zgodnie z dokumentem Moskwa przyznała Wyspom Owczym kwotę połowów na Morzu Barentsa, w zamian za prawo do połowów na wodach archipelagu i przeładunku połowów w lokalnych portach.
Obie firmy, Murman Seafood i Norebo JSC, stanowczo odrzuciły zarzuty o nielegalną działalność czy udział w państwowej kampanii szpiegowskiej.
Jak podkreśla serwis Fishing Daily - "to, jaką decyzję podejmą władze (Wysp Owczych), zadecyduje o przyszłej trajektorii geopolitycznej i gospodarczej kraju".