Pierwsze takie spotkanie w historii
Rozmowy dotyczyły m.in. budowania relacji między głównymi mocarstwami i współpracy na rzecz stabilizacji sytuacji na świecie.
Władimir Putin na początku spotkania wyraził nadzieję na „potencjalne korzyści” płynące z rozmów.
Jestem przekonany, że Rosja, Chiny i Stany Zjednoczone - nasze narody - mogą wnieść istotny wkład w umocnienie globalnego bezpieczeństwa i stabilności, pod warunkiem że będą współpracować w sposób konstruktywny, jak równorzędni partnerzy, kierując się wzajemnym szacunkiem i dążąc do zachowania równowagi interesów – powiedział Putin.
Jego zdaniem nadrzędne powinny być kwestie globalne i regionalne, a także bezpieczeństwo energetyczne. W swoim przemówieniu Putin podkreślił, że Rosja, Chiny i Stany Zjednoczone należą do zwycięskich mocarstw w II wojnie światowej i wszystkie trzy ponoszą „wspólną odpowiedzialność” za „utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa”.
Po trójstwonnym spotkaniu Władimir Putin ocenił rozmowy jako „otwarte” i „bardzo pożyteczne”.
Dyskusja przebiegała w całkowicie otwartej atmosferze, co pozwoliło nam lepiej się zrozumieć. Ogólnie rzecz biorąc, (dyskusja) była bardzo przydatna – powiedział rosyjski przywódca.
Odnosząc się do sytuacji w Ukrainie, Putin stwierdził, że Kijów i państwa europejskie nie są jeszcze gotowe na kompromisy, które mogłyby doprowadzić do zakończenia konfliktu.
Trump: Odbyłem długą dyskusję z Putinem
Donald Trump stwierdził z kolei, że Stany Zjednoczone, Rosja i Chiny znajdują się w „wyjątkowej sytuacji”, stwarzającej możliwość podjęcia rozmów na temat ograniczenia liczby broni jądrowej na świecie.
Podkreślił również, że „niezwykle ważna” jest współpraca tych państw na rzecz przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni jądrowej na świecie.
Właśnie to robimy w Iranie. Nie pozwolimy mu na posiadanie broni jądrowej - powiedział Trump.
Następnie odniósł się do wojny w Ukrainie i ujawnił, że odbył z Putinem „długą dyskusję” na temat konfliktu, określając go mianem „wojny między Rosją a Ukrainą” i marginalizując w ten sposób rolę Rosji jako agresora. Trump stwierdził również, że Putin „ma nadzieję, iż druga strona, czyli Ukraina, również chciałaby zakończyć wojnę”.
Będziemy dyskutować o wojnie między Rosją a Ukrainą. Odbyliśmy już z prezydentem Putinem długą rozmowę na ten temat. Myślę, że sprawy idą do przodu – powiedział Trump podczas wystąpienia otwierającego rozmowy.
Co ciekawe, pieszczotliwie zwracał się do Putina „Władimir” i „mój przyjacielu”. Donald Tusk skomentował to krótko na portalu X: „Boże, chroń nas przed takimi przyjaciółmi”.
Trump zadeklarował też, że obiera „inny kurs” w amerykańskiej polityce zagranicznej niż jego poprzednicy.
Jako prezydenci trzech największych państw świata ponosimy szczególną odpowiedzialność za prowadzenie otwartego, pełnego szacunku i konstruktywnego dialogu w sprawach, które mają znaczenie nie tylko dla naszych obywateli, lecz także dla całego świata. Zbyt często poprzedni przywódcy unikali dialogu z państwami, z którymi pozostawali w sporze. My uważamy, że należy postępować odwrotnie. Jesteśmy o tym przekonani – dodał Trump.
Xi z apelem do Putina i Trumpa
Chiński przywódca Xi Jinping podczas czwartkowego spotkania przedstawił cztery zasady relacji między mocarstwami i wezwał do budowy świata wolnego od broni atomowej.
Pierwszym wskazanym przez Xi filarem jest wzajemny szacunek, obejmujący poszanowanie suwerenności, integralności terytorialnej, odmiennych ustrojów oraz nieingerencję w sprawy wewnętrzne i nieprzekraczanie „czerwonych linii” kluczowych dla drugiej strony.
Xi zaakcentował również potrzebę pokojowego współistnienia, czyli unikania „pułapki Tukidydesa”, obrony powojennego ładu międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych, a ostatecznie - dążenie do „budowy świata wolnego od broni jądrowej”.
Porównał tę broń do „miecza Damoklesa” wiszącego nad ludzkością. Podkreślił, że wojny nuklearnej nie da się wygrać ani nie wolno jej toczyć, dlatego należy podjąć wszelkie wysiłki, aby jej zapobiec.
Trzeci postulat dotyczy współpracy przynoszącej obopólne korzyści, co wymaga odrzucenia zimnowojennej mentalności, sprzeciwu wobec tzw. decouplingu – czyli zrywania współpracy gospodarczej i łańcuchów dostaw – oraz wspólnej ochrony globalnego bezpieczeństwa energetycznego.
Dopełnieniem tej wizji mają być stały dialog i konsultacje na wysokim szczeblu wraz z budową mechanizmów zapobiegania kryzysom, „aby ograniczyć błędne oceny, utrzymać rozbieżności pod kontrolą i nie dopuścić do eskalacji tarć” – oznajmił Xi.
Społeczność międzynarodowa oczekuje, że wielkie mocarstwa będą podejmować więcej działań na rzecz nakłaniania do pokoju i promowania rozmów. Chiny, Rosja i USA powinny nadal skłaniać strony konfliktów do (udziału w rozmowach), podjęcia negocjacji i rozwiązywania sporów środkami politycznymi i dyplomatycznymi – powiedział Xi, cytowany przez chińskie media.
Jak relacjonuje agencja Xinhua, przywódca ChRL zaznaczył również, że pozytywne interakcje między mocarstwami „nie są kwestią wyboru, lecz zadaniem obowiązkowym”, a trzy kraje – jako stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ – powinny wspólnie dbać o światowy pokój.
Trump: Obaj chcemy pomóc w kwestii wojny
Jeszcze przed rozpoczęciem trójstronnych rozmów odbyło się spotkanie Xi Jinpinga z Donaldem Trumpem. Amerykański prezydent nawiązał podczas niego do rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie, choć wcześniej zapowiadano, że temat ten nie będzie przedmiotem rozmów.
Obaj chcemy pomóc w kwestii wojny Rosji (przeciwko Ukrainie). Ukraina chciałaby jej zakończenia. Myślę, że mogę tu w dużej mierze wypowiadać się w imieniu nas obu – oświadczył Trump na początku rozmów z przywódcą Chin.
Chińskie MSZ w komunikacie opublikowanym po spotkaniu nie przedstawiło szczegółów dotyczących rozmowy o Ukrainie. Poinformowało jedynie, że oprócz kwestii związanych ze stosunkami dwustronnymi przywódcy „wymienili poglądy na temat kwestii międzynarodowych i regionalnych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania”.
Chiny opublikowały „deklarację pokojową” po spotkaniu Xi Jinpinga, Trumpa i Putina
Rozmowy odbywały się w odizolowanym od reszty miasta kurorcie Kylin Villa, położonym u podnóża góry Qilin w północno-wschodniej części Shenzhen, i trwały 1,5 godziny. Jak podaje chińska państwowa telewizja CCTV, Xi ocenił spotkanie z Putinem i Trumpem jako „pozytywne, konstruktywne i niezwykle produktywne”.
Z kolei minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow i główny doradca Władimira Putina ds. polityki zagranicznej Jurij Uszakow w wywiadzie dla rosyjskiej telewizji państwowej skomentowali atmosferę podczas spotkania jako „dobrą”. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow dodał, że Ukraina nie była głównym tematem rozmów.
Chińskie media państwowe po spotkaniu opublikowały czteropunktową „deklarację pokojową przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych”. Nie jest jednak jasne, czy chodzi o wspólne oświadczenie, którego publikację zapowiadano wcześniej, czy o odrębny dokument.
Oto jego treść:
„Prezydent Chin Xi Jinping, prezydent Rosji Władimir Putin oraz prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump spotkali się 19 listopada 2026 roku w Shenzhen. Przywódcy Rosji i USA podziękowali Chinom za zorganizowanie tego historycznego spotkania. Podczas rozmów wymienili poglądy na temat aktualnej sytuacji międzynarodowej oraz zadeklarowali wolę utrzymania stabilności strategicznej i bezpieczeństwa międzynarodowego.
1. Chiny, Rosja i Stany Zjednoczone, jako stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ, zobowiązały się do wspierania reformy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jej celem ma być zwiększenie skuteczności organizacji w reagowaniu na globalne wyzwania oraz umożliwienie jej lepszego wypełniania podstawowej misji, jaką jest utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
2. Trzy państwa zamierzają zwiększyć produkcję i dostawy produktów rafinacji ropy naftowej, z korzyścią dla wszystkich narodów. Potwierdziły również znaczenie zapewnienia stabilnych dostaw energii.
3. Przywódcy uznali nadrzędne znaczenie zasady zgody państwa oraz poszanowania immunitetu urzędników państwowych. Uzgodnili także, że Międzynarodowy Trybunał Karny i inne podobne organy nie powinny nadużywać swojej jurysdykcji.
4. Przywódcy potwierdzili, że wojny nuklearnej nie można wygrać i nigdy nie wolno jej prowadzić. Trzy państwa będą prowadzić dialog na temat ograniczania zagrożeń związanych z bronią jądrową oraz zapobiegania jej rozprzestrzenianiu”.
