Lider listy „Zjednoczona Serbia” i były prezydent Serbii Aleksandar Vuczić oświadczył w niedzielę, że najwięcej mandatów w wyborach zdobyła opozycyjna „Lista Studencka”.
Vuczić zapewnił, że „jest przyzwyczajony do działania w opozycji”.
Nie mamy jeszcze pełnych wyników, wielu będzie zaskoczonych i zrozumiecie, jak bardzo niektórzy kłamali. Na podstawie próby warstwowej jest jasne, że przegraliśmy te wybory – powiedział Vuczić.
„Lista Studencka” uzyska od 135 do 140 mandatów – dodał.
Parlament Serbii liczy 250 deputowanych.
Centrum Wolnych Wyborów i Demokracji (CeSID) oraz agencja Ipsos poinformowały, że na podstawie 56 proc. przetworzonych danych, zwycięstwo odniosła „Lista Studencka”, uzyskując 52 proc. głosów i może wprowadzić do 250-osobowego parlamentu 139 deputowanych. Lista Vuczicia może liczyć na 104 mandaty, zdobywając - według danych dwóch organizacji - 39,3 proc. głosów.
Święto na ulicach Belgradu
W sztabie „Listy studenckiej” i na ulicach Belgradu zaczęło się świętowanie. Kandydaci Listy śpiewali i wznosili okrzyki „Zwycięstwo!” wraz ze studentami.
Dziesiątki tysięcy ludzi wyszło na ulice Belgradu, gromadząc się m.in. przed parlamentem. Grupa zwolenników opozycji weszła do ogrodzonego od miesięcy parku, gdzie swój obóz wznieśli zwolennicy władzy. Świętujący usunęli barierki, zniszczyli namioty i zerwali plakaty byłego prezydenta. Nieznani sprawcy podpalili drewnianą część zniszczonej instalacji.
Mieszkańcy Belgradu witali się nawzajem trzema uniesionymi palcami, symbolizującymi numer Listy Studenckiej na karcie wyborczej. Zgromadzeni łączyli się z członkami rodziny przez wideorozmowy, relacjonując wydarzenia z centrum stolicy. Tysiące ludzi tańczyło oraz śpiewało utwory towarzyszące niemal dwuletnim protestom.
Miasto jest nasze, tak pachnie wolność - mówi jeden ze świętujących, komentując wszechobecny zapach odpalanych rac.
Przedstawiciele wspieranej przez studentów „Listy” wezwali do pokojowego świętowania i unikania prowokatorów.
Nigdy więcej tyranów w naszym kraju – oświadczył Ilija Srdanović, numer jeden na „Liście Studenckiej”. Zmierzamy ku cywilizowanej i lepszej Serbii – dodał.
Droga Serbio, dziś wieczorem głos ludu jest słyszany – powiedział Radomir Sajčić, profesor Uniwersytetu Belgradzkiego, przemawiając w imieniu studentów w ich siedzibie.
Dziś wieczorem świętujemy zwycięstwo, jutro budujemy przyszłość - dodał.
Wysoka frekwencja w wyborach w Serbii
Frekwencja w wyborach wyniosła prawie 70 proc., najwięcej od rozpadu Jugosławii w 1992 roku. W niedzielę przed lokalami wyborczymi w miastach i miasteczkach w całej Serbii ciągnęły się długie kolejki, co świadczy o powszechnym pragnieniu zmian.
Centrum na rzecz Wolnych Wyborów i Demokracji (CeSID) poinformowało, że frekwencja na godz. 19 wyniosła 67,6 proc. Według danych RIK do godz. 18 w wyborach wzięło udział 64,89 proc. spośród 6,5 mln uprawnionych.
Jeszcze przed zamknięciem lokali wyborczych w parku w pobliżu serbskiego parlamentu zgromadzono liczne oddziały policji oraz pojazdy przeznaczone do rozpędzania demonstracji. Służby - policja oraz żandarmeria - zostały również ustawione w okolicach siedzib prezydenta i RIK, do której dostęp odcięto, zamykając prowadzącą do niej ulicę.
Właściciele lokali przy zamkniętej części drogi zabezpieczyli witryny swoich lokali drewnianymi płytami. Policja zgromadziła się również przy wejściu do budynku serbskiego nadawcy publicznego RTS.
W kraju odnotowano liczne przypadki nieprawidłowości oraz przemocy w okolicach lokali wyborczych. Do godz. 17 obserwatorzy z CeSID odnotowali 260 zgłoszeń dotyczących możliwych nieprawidłowości.
Dlaczego w Serbii doszło do przedterminowych wyborów?
Do przedterminowych wyborów parlamentarnych doprowadziły niemal dwuletnie masowe protesty, które wybuchły w odpowiedzi na tragedię na dworcu kolejowym w Nowym Sadzie 1 listopada 2024 roku. W wyniku zawalenia się części dachu zginęło 16 osób. Protestujący zarzucali władzy korupcję i zaniedbania, które miały doprowadzić do wypadku. Inicjatorami demonstracji byli serbscy studenci, którzy wystawili w wyborach listę 250 przedstawicieli różnych zawodów z całego kraju.
Vuczić pełnił funkcję premiera w latach 2014–2017, a urząd prezydenta sprawował od 2017 roku do złożenia rezygnacji 27 września 2026 roku.