RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Nie było nowej Jałty, był wielki teatr. Światowe media o spotkaniu w Shenzhen

Opracowanie: Publikacja: Czwartek, 19 listopada (20:23)

Spotkanie Donalda Trumpa, Władimira Putina i Xi Jinpinga podczas szczytu APEC w chińskim Shenzhen wywołało falę komentarzy na całym świecie. Choć niektórzy spodziewali się „nowej Jałty”, światowe media są zgodne – nie doszło do historycznego przełomu, a wydarzenie miało charakter przede wszystkim wizerunkowy. Przywódcy trzech mocarstw wydali wspólną deklarację o pokoju i nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, jednak – jak podkreślają komentatorzy – zabrakło konkretnych ustaleń i realnych zobowiązań.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Nie było nowej Jałty, był wielki teatr. Światowe media o spotkaniu w Shenzhen
Spotkanie przywódców Rosji, Chin i USA w Shenzhen (fot. Yan Yan) /East News
  • Spotkanie Donalda Trumpa, Władimira Putina i Xi Jinpinga podczas szczytu APEC w Shenzhen miało charakter przede wszystkim wizerunkowy - oceniają zachodnie media.
  • Podczas szczytu zabrakło wiążących decyzji co do zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa narodowego.
  • Kto zdaniem zachodniej prasy jest zwycięzcą szczytu?
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Więcej zdjęć niż decyzji

W lutym 1945 roku Jałta stała się miejscem, gdzie Churchill, Roosevelt i Stalin podzielili powojenny świat. Współczesne spotkanie w Shenzhen, choć przez niektórych porównywane do tamtego wydarzenia, nie przyniosło podobnych skutków. Brytyjski tygodnik „Economist” już na wstępie studzi emocje: „To okazja do zrobienia sobie wspólnych zdjęć”. Według redakcji, spotkanie Trumpa, Putina i Xi miało charakter symboliczny i nie przełożyło się na żadne konkretne decyzje dotyczące nowego ładu światowego.

„Choć niektórzy opisują to spotkanie jako nową Jałtę, z całą pewnością nie było to nic w tym stylu. Trump, świeżo po porażce w wyborach środka kadencji, chciał pokazać się w telewizji jako silny przywódca” – komentuje „Economist”. Tygodnik wskazuje, że rosyjski prezydent „upokorzony przez lata nieudanych prób podbicia swego mniejszego sąsiada, chce otrzeć się ramieniem o prawdziwe supermocarstwa”, a Xi Jinping chętnie przyjął rolę „dystyngowanego, spokojnego cesarza”.

Deklaracje bez zobowiązań 

Wspólna deklaracja przywódców USA, Rosji i Chin podkreślała, że „wojny nuklearnej nie można wygrać i nigdy nie wolno jej toczyć”. Doceniono także rolę Chin jako gospodarza spotkania. Jednak, jak zauważa francuski „Le Figaro”, „przywódcy Chin, Rosji i USA, zapewniając w czwartek w Shenzhen o zaangażowaniu na rzecz ‘pokoju’ i ‘utrzymania stabilności strategicznej’, nie złożyli wiążących obietnic”.

„W Shenzhen nie było nowej Jałty, ponieważ trzej przywódcy mieli swoje różniące się agendy, a każdy zabiegał o swój status” – podkreśla ekspertka Natia Seskuria z londyńskiego Royal United Service Institute (RUSI) w rozmowie z „Le Figaro”. Według niej, Trump chciał być „mistrzem negocjacji”, Putin „być postrzegany jako równy z mocarstwami”, a Xi „odniósł korzyść z goszczenia ich obu, ale też nie potwierdził ich celów”.

Sukces Chin, wizerunkowe zwycięstwo Putina, zdjęcia dla Trumpa

Niemiecka prasa z kolei nie pozostawia złudzeń co do charakteru spotkania. „Tagesspiegel” ocenia, że szczyt był sukcesem Chin, a Donald Trump „dał się zinstrumentalizować przez Chiny i Rosję”. „Podczas gdy na spotkaniu w Berlinie trwają zabiegi o zapewnienie Ukrainie bezpieczeństwa, prezydent USA szkodzi przewodniej roli swojego kraju” – pisze Lion Grote. 

Komentator podkreśla, że „spotkanie w Chinach nie było drugą Jałtą, gdzie wynegocjowano powojenny ład międzynarodowy. Zabrakło zgody co do wspólnych celów”. Z kolei „Der Spiegel” podsumowuje: „Xi jest nowym silnym człowiekiem, Putin powrócił na światowy parkiet, a Trump jest ‘kulawą kaczką’”. Według tygodnika, „nic konkretnego nie ustalono, można jednak zapewne mówić o powstaniu formatu ‘G3’”.

Geopolityczne show zamiast przełomu

Węgierski tygodnik „HVG” zauważa, że „wszyscy z przywódców, którzy spotkali się w czwartek w chińskim Shenzhen, są zadowoleni, co stanowi niepokojący sygnał dla reszty świata”. „Trump mógł zatrzeć wrażenie porażki poniesionej w wyborach połówkowych, Xi pokazać, że Chiny są już wielkim mocarstwem, a Putin dowieść, że jego kraj nie jest izolowany, skoro nawet amerykański prezydent nazwał go przyjacielem” – czytamy w komentarzu „HVG”.

Portal „Nepszabadsag” podkreśla, że „Trump dał się oczarować przepychowi w Shenzhen”, a „wspólne spotkanie wpłynęło korzystnie na wizerunek wszystkich trzech prezydentów, jednak w kwestiach ujętych w programie rozmów nie wypracowano wspólnego stanowiska”.

Różnice nie do pogodzenia

Węgierski dziennik „Magyar Nemzet” zwraca uwagę na fundamentalne różnice między przywódcami. „Podczas gdy przywódcy trzech głównych mocarstw uśmiechali się do siebie i ściskali dłonie do wspólnego zdjęcia na otwarcie, ich późniejsze wystąpienia wyraźnie pokazały, jak odmiennie wyobrażają sobie reguły gry w gospodarce światowej oraz w rywalizacji technologicznej”.

Według „Magyar Nemzet”, Trump podkreślał „siłę gospodarczą i przywództwo technologiczne Stanów Zjednoczonych”, Xi mówił o „współpracy wielostronnej i ochronie wolnego handlu”, a Putin krytykował „przymus gospodarczy Zachodu”.

Komentatorzy zgodnie podkreślają, że spotkanie w Shenzhen nie przyniosło przełomu na miarę Jałty. „Być może szczyt w Shenzhen przejdzie do historii, ale nie jako początek nowego światowego porządku, lecz jako moment, w którym amerykański prezydent zademonstrował, że jest gotowy do oddania roli przewodniej swojego kraju” – podsumowuje „Tagesspiegel”.

W podobnym tonie wypowiada się „Der Spiegel”: „Szczyt w Shenzhen przejdzie do historii nie jako nowa Jałta, lecz raczej jako nieoczekiwany dyplomatyczny sukces szefa chińskiego państwa”.

Choć wszyscy liderzy mogą uznać się za zwycięzców na własnych warunkach, wciąż nie zapadły realne decyzje, które mogłyby wpłynąć na bezpieczeństwo i stabilność międzynarodową. Jak podkreśla „Economist”, „prawdziwe story w geopolityce” to dziś nie tyle spotkania na szczycie, co pogłębiająca się współpraca autokratycznych reżimów i wyzwania dla zachodnich demokracji.


Źródło: RMF24/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: