W piątek w stolicy Iranu rozpoczęły się uroczystości pogrzebowe Alego Chameneiego, najdłużej urzędującego najwyższego przywódcy kraju od czasu rewolucji islamskiej w 1979 roku. W Teheranie spodziewany jest udział nawet 20 milionów osób, co czyni to wydarzenie jednym z największych zgromadzeń w historii kraju.
Światowi liderzy na pogrzebie
Ceremonia żałobna w Wielkim Meczecie Imama Chomeiniego zgromadziła nie tylko irańskich przywódców, ale także licznych zagranicznych gości. Wśród nich znaleźli się premier Pakistanu Shehbaz Sharif, były prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew, minister spraw zagranicznych Afganistanu Amir Khan Muttaqi, a także delegacje Hezbollahu i Hamasu.
Wśród delegacji nie zabrakło reprezentantów Turcji, Indii, Chin czy Bangladeszu. Wiceprezydent Turcji Cevdet Yilmaz, wiceminister spraw zagranicznych Indii Pabitra Margherita, chiński wiceprzewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych He Wei oraz przewodniczący parlamentu Bangladeszu Hafiz Uddin Ahmed to tylko niektóre z nazwisk obecnych na uroczystościach. W sumie do Iranu przybyły delegacje z około 30 państw, jednak władze nie zaprosiły przywódców krajów europejskich.
Irańska demonstracja siły po wojnie
Pogrzeb Chameneiego odbywa się w wyjątkowo napiętej atmosferze. To pierwsze tak wielkie wydarzenie po zakończeniu wojny, która wybuchła 28 lutego w wyniku izraelsko-amerykańskiego ataku na Iran. Władze w Teheranie nie ukrywają, że uroczystość ma być pokazem jedności i siły narodu po miesiącach konfliktu oraz ogólnokrajowych protestach przeciwko wysokim kosztom życia.
Rzecznik irańskiego MSZ, Esmail Baghai, podkreślił podczas uroczystości, że obecni na pogrzebie „opowiedzieli się po właściwej stronie historii”, jednocześnie oskarżając państwa zachodnie o wsparcie Izraela i USA podczas obu wojen z Iranem w ostatnich latach.
Teheran zamienia się w twierdzę
W związku z uroczystościami władze Iranu wprowadziły nadzwyczajne środki bezpieczeństwa. Miasto przypomina twierdzę – rozmieszczono liczne siły porządkowe, zamknięto rozległe obszary dla ruchu samochodowego, a lotnisko częściowo wstrzymało działalność. W dniu głównej procesji, która przejdzie ulicami Teheranu w poniedziałek, lotnisko zostanie całkowicie zamknięte. Zamknięto także centra handlowe, a wiele firm zawiesiło działalność na czas trwania uroczystości.
Dla uczestników przygotowano specjalne pole namiotowe z ponad 400 namiotami Irańskiego Czerwonego Półksiężyca oraz beczkowozy z wodą pitną, gdyż temperatura podczas pogrzebu ma przekroczyć 35 stopni Celsjusza.
Sześć dni żałoby i procesji
Uroczystości pogrzebowe Chameneiego potrwają aż sześć dni i obejmą nie tylko Iran, ale także święte miejsca szyitów w Iraku. Po wystawieniu trumny w Teheranie, we wtorek ciało byłego przywódcy zostanie przewiezione do świętego miasta Kom, a następnie do irackich miast Nadżaf i Karbala, gdzie również zostanie wystawione dla wiernych. Ostatnim etapem będzie pochówek w czwartek w Meszhedzie, rodzinnym mieście Chameneiego, które jest jednym z najważniejszych ośrodków religijnych szyitów.
Tajemnicza nieobecność nowego przywódcy
Wciąż nie wiadomo, czy w uroczystościach weźmie udział nowy najwyższy przywódca Iranu, Modżtaba Chamenei, syn zmarłego. Po objęciu urzędu na początku marca nie pojawił się publicznie, ograniczając się jedynie do wydawania oświadczeń. Według nieoficjalnych informacji Modżtaba Chamenei został ranny podczas ataku, w którym zginął jego ojciec i może wciąż dochodzić do zdrowia lub obawiać się kolejnego zamachu.
Ali Chamenei, który zginął w wieku 86 lat, był postacią kluczową dla współczesnego Iranu. Jego śmierć oznacza koniec pewnej epoki w historii Islamskiej Republiki. Wraz z nim w ataku zginęli także członkowie jego najbliższej rodziny – córka, zięć, synowa oraz trzyletnia wnuczka. Ich szczątki spoczywają obok trumny przywódcy.
Władze Iranu liczą, że pogrzeb Chameneiego zgromadzi jeszcze więcej uczestników niż pogrzeb ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego w 1989 roku, w którym uczestniczyło około 10 milionów osób. Już w piątek wieczorem przed miejscem uroczystości zaczęły gromadzić się tłumy Irańczyków, oczekujących na możliwość oddania hołdu swojemu przywódcy.