RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Koniec mapy świata, jaką znamy? Dziś kluczowe głosowanie

Autor: Publikacja: Piątek, 4 września 2026 (09:43)

Już dziś Zgromadzenie Ogólne ONZ podejmie decyzję, która może odmienić sposób, w jaki patrzymy na naszą planetę. Czy tradycyjna mapa świata, znana z podręczników i ekranów komputerów, odejdzie do lamusa? Togo, wspierane przez Unię Afrykańską, domaga się, by świat oficjalnie pożegnał się z mapą Mercatora na rzecz takiej, która oddaje rzeczywiste proporcje kontynentów - zwłaszcza Afryki.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Koniec mapy świata, jaką znamy? Dziś kluczowe głosowanie
Od niemal pięciu wieków świat korzysta z mapy opartej na projekcji Mercatora, zdj. steve estvanik /Shutterstock
  • Zgromadzenie Ogólne ONZ rozważy dziś rezolucję inicjowaną przez Togo i Unię Afrykańską, która proponuje zastąpienie tradycyjnej mapy Mercatora nowoczesną projekcją Equal Earth.
  • Mapa Mercatora, używana od ponad 450 lat, zniekształca rozmiary lądów.
  • Co oznaczałoby przyjęcie rezolucji przez ONZ?
  • Najważniejsze informacje z kraju i ze świata znajdziesz na stronie głównej RMF24

Afryka kontra Grenlandia - czas na zmianę perspektywy

Od niemal pięciu wieków świat korzysta z mapy opartej na projekcji Mercatora. Stworzona w 1569 roku przez flamandzkiego kartografa Gerardusa Mercatora, miała ułatwić żeglugę po morzach i oceanach. Dziś jednak coraz częściej podkreśla się, że jej układ zniekształca rzeczywiste rozmiary lądów. Najbardziej poszkodowana jest Afryka – na mapie wydaje się niemal tej samej wielkości co Grenlandia, podczas gdy w rzeczywistości jest od niej aż czternastokrotnie większa.

To nie tylko ciekawostka geograficzna. Jak podkreślają historycy i geografowie, takie przedstawienie świata utrwala stereotypy i wpływa na sposób postrzegania globalnych zależności. „Można by zmieścić Stany Zjednoczone, Chiny, Indie, Japonię, Meksyk i sporą część Europy w Afryce i wciąż zostałoby trochę miejsca” – czytamy w petycji #CorrectTheMap, którą podpisało już ponad 11 tysięcy osób.

Kartograficzny kolonializm

Krytycy mapy Mercatora od lat podkreślają, że jej popularność to nie tylko kwestia przyzwyczajenia, ale także efekt tzw. kartograficznego kolonializmu. Zniekształcenie rozmiarów kontynentów – zwłaszcza tych położonych bliżej równika – sprawia, że globalne Południe wydaje się mniej istotne. To z kolei, jak twierdzą aktywiści, przekłada się na międzynarodowe relacje gospodarcze, edukacyjne i polityczne.

Alternatywą dla mapy Mercatora jest m.in. projekcja Gall–Petersa, spopularyzowana w latach 70. XX wieku przez niemieckiego historyka Arno Petersa. Jednak to nowoczesna projekcja Equal Earth z 2018 roku, stworzona przez międzynarodowy zespół kartografów, zdobywa dziś największe uznanie. To właśnie ją promuje kampania #CorrectTheMap.

Togo na czele zmian

To właśnie Togo, reprezentując 54 państwa członkowskie Unii Afrykańskiej, zainicjowało rezolucję, nad którą już dziś zagłosuje ONZ. Minister spraw zagranicznych Togo, Robert Dussey, podkreśla: „To nie jest dyskusja polityczna, lecz naukowa. Mamy naukowe dowody, więc wszyscy powinniśmy zaakceptować rzeczywistość”.

„Na pytanie: dlaczego teraz, odpowiadam: a dlaczego nie? Czas zmienić narrację. To moment, by Afryka wzięła odpowiedzialność za własny wizerunek” - mówi minister.

Choć rezolucje ONZ nie są prawnie wiążące, ich znaczenie jest ogromne. Jeśli propozycja przejdzie, może to oznaczać aktualizację podręczników szkolnych, programów komputerowych, a nawet map w popularnych aplikacjach. 

Symboliczny krok ku sprawiedliwości

Zdaniem analityków, przyjęcie nowej mapy może być ważnym sygnałem dla świata. JJ Enoch, ekspert ds. ryzyka geopolitycznego z londyńskiej firmy JS Held, podkreśla: „Przyjęcie mapy o równej powierzchni dałoby bardziej rzetelną podstawę do edukacji i zrozumienia świata, a jednocześnie pokazałoby, że znaczenie demograficzne, gospodarcze i geopolityczne Afryki nie powinno być już dłużej pomniejszane przez przestarzałe konwencje”.

Jeśli rezolucja przejdzie, już w pierwszym kwartale przyszłego roku w stolicy Togo – Lomé – odbędzie się specjalne wydarzenie z udziałem UNESCO, Unii Afrykańskiej i gigantów technologicznych, takich jak Google Maps. Celem będzie opracowanie planu wdrożenia nowej mapy w edukacji i technologii.


Źródło: RMF24
Tagi: mapa

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: