Polska, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Portugalia i Austria w liście z 21 sierpnia wezwały do stworzenia wspólnotowego mechanizmu, który sprawiłby, że koncerny korzystające na wysokich cenach energii w związku z kryzysem wokół cieśniny Ormuz, przyczyniłyby się do zmniejszenia obciążeń ponoszonych przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa.
Państwa chcą, by temat został omówiony podczas wrześniowego spotkania ministrów finansów UE.
Inicjatywy KE na razie nie będzie
Na razie jednak Komisja Europejska nie zapowiada własnej inicjatywy. Wczoraj rzecznik Komisji Maciej Berestecki wskazywał przede wszystkim na kompetencje państw członkowskich. Jak powiedział, „opodatkowanie nadzwyczajnych zysków należy do kompetencji państw członkowskich, a państwa mogą działać na podstawie własnego prawa krajowego”. Przypomniał, że takie rozwiązania muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej.
Bruksela deklaruje przy tym, że będzie respektować decyzje państw członkowskich, dzielić się dobrymi praktykami dotyczącymi krajowych rozwiązań i oceniać ich wpływ na funkcjonowanie jednolitego rynku.
To oznacza, że Komisja na razie odbija piłkę do państw członkowskich. Zamiast zapowiadać przygotowanie wspólnego, unijnego podatku, wskazuje, że poszczególne kraje mogą działać samodzielnie.
Powód? Również polityczny
Jak ustaliła dziennikarka RMF FM, powód jest również polityczny. Na razie pod apelem podpisało się tylko sześć państw, a w Unii nie ma szerokiego konsensusu co do tego, czy i w jaki sposób opodatkować dodatkowe zyski firm paliwowych. Nie ma zgody co do tego, co dokładnie uznać za nadzwyczajny zysk, jak opodatkować międzynarodowe koncerny i ich zyski osiągane w różnych państwach oraz jak podzielić wpływy z takiego podatku.
Unia ma już doświadczenie z takim rozwiązaniem. W 2022 roku państwa UE wprowadziły czasową składkę solidarnościową od nadzwyczajnych zysków firm działających w sektorze ropy, gazu i węgla oraz w rafinacji. Obecna propozycja nie jest jednak prostym powrotem do tamtego mechanizmu. Kraje, które podpisały się po listem chcą między innymi przyjrzeć się możliwości uwzględnienia zysków zagranicznych międzynarodowych koncernów paliwowych.
Na razie Bruksela nie zamyka jednak drzwi na przyszłość. Komisja nie chce przesądzać, czy podobne rozwiązania mogą zostać wprowadzone w przyszłości np. jeśli ceny paliw będą nadal rosły, a presja polityczna na Komisję będzie większa i do inicjatywy sześciu państw dołączą kolejne kraje. Wówczas stanowisko Brukseli może się zmienić.