Złożone w poniedziałek podpisy pod umową obronną zakończyły ponad trzyletnie negocjacje Grecji z Izraelem. Jak poinformowało izraelskie ministerstwo obrony oraz grecki dziennik „Kathimerini”, wart ponad 3 miliardy euro kontrakt przewiduje etapowe dostawy zaawansowanych izraelskich systemów obrony powietrznej. Cały system powinien osiągnąć pełną zdolność operacyjną w ciągu 35 miesięcy.
Kluczowym elementem projektu - określanego w Grecji mianem „Tarczy Achillesa” - będzie budowa nowoczesnego, krajowego centrum dowodzenia i kontroli. Będzie ono wykorzystywać algorytmy sztucznej inteligencji i częściowo wzorować się na sprawdzonym w warunkach bojowych izraelskim zintegrowanym systemie obrony. Umowę dopełnia dodatkowy pakiet o wartości 26 mln euro na dostawę specjalistycznych systemów do wykrywania i neutralizacji bezzałogowców.
Minister obrony Grecji Nikos Dendias nie pozostawił wątpliwości co do wagi porozumienia, określając je mianem bezpośredniej odpowiedzi na współczesne wyzwania geopolityczne i technologiczne oraz filaru reformy krajowej armii.
Odpowiedź na turecką dominację w powietrzu?
Choć w oficjalnych komunikatach nie padły żadne nazwy państw, wydaje się, że cel inicjatywy jest jasny: Ateny dążą do zniwelowania rosnącej przewagi militarnej Turcji w rejonie Morza Egejskiego i wschodniego basenu Morza Śródziemnego. Wieloletnie spory o granice morskie, przestrzeń powietrzną oraz dostęp do podmorskich złóż surowców energetycznych zmusiły Grecję do poszukiwania asymetrycznych rozwiązań obronnych.
Szczególnie istotny jest tu zakup systemów antydronowych. Turcja w ostatnich latach wyrosła na potęgę w produkcji bezzałogowców bojowych i rozpoznawczych (takich jak Bayraktar TB2 czy TAI Anka), które stały się jednym z głównych narzędzi wywierania presji dyplomatycznej i militarnej Ankary w regionie. Wdrożenie izraelskich technologii neutralizacji dronów ma bezpośrednio odebrać Turcji ten strategiczny atut.
Izrael i Grecja zwierają szyki przeciw Turcji
Dla Tel Awiwu opiewająca na miliardy umowa to coś więcej niż wielki sukces eksportowy rodzimego przemysłu zbrojeniowego. To także konsekwencja głębokiego kryzysu w relacjach z Ankarą. Ostra retoryka tureckich władz po eskalacji konfliktu w Strefie Gazy oraz faktyczne zamrożenie stosunków gospodarczych i dyplomatycznych skłoniły Izrael do jednoznacznego postawienia na trójstronny sojusz z Grecją i Cyprem.
Dostarczając Grecji technologie używane m.in. w systemach takich jak Żelazna Kopuła czy Proca Dawida, Izrael bez wątpienia stawia twardą granicę dla tureckich wpływów w regionie.