RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Genetyczna pułapka w banku spermy. Blisko 200 dzieci w Europie zagrożone rakiem

Opracowanie: Publikacja: Środa, 10 grudnia 2025 (10:47)

Przez blisko 20 lat "7069/Kjeld" był dawcą spermy w Danii. Nasienie mężczyzny trafiło do kilkunastu krajów, w których na świat przyszło co najmniej 197 dzieci z jego genami. Okazuje się, że w spermie wykryto śmiertelną mutację genetyczną, która może prowadzić do nowotworów. Międzynarodowe śledztwo dziennikarskie wykazało, że kilkoro dzieci zachorowało na raka. Niestety, potwierdzono także przypadki zgonu.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Genetyczna pułapka w banku spermy. Blisko 200 dzieci w Europie zagrożone rakiem

  • Międzynarodowe dochodzenie dziennikarskie ujawnia, że przez 20 lat spermę dawcy 7069 wykorzystano do poczęcia co najmniej 197 dzieci w 14 krajach europejskich.
  • Dzieci te są zagrożone rakiem przez mutację genetyczną TP53, której system badań dawców nie wykrywał przez lata.
  • Niektóre dzieci już zachorowały lub zmarły, a rodziny często nie otrzymały oficjalnej informacji o ryzyku - dowiadywały się z mediów lub od innych rodzin.

Jeden dawca - setki dzieci, kilkanaście krajów

Jak pisze Deutsche Welle, międzynarodowe dochodzenie dziennikarskie wykazało, że przez blisko 20 lat spermę dawcy oznaczonego numerem 7069 kupowały kliniki i rodziny w co najmniej 14 krajach Europy i poza nią. Od Islandii po Albanię, od Francji po Niemcy.

Mowa jest o 197 dzieciach, które przyszły na świat. To tylko liczba potwierdzona - rzeczywista skala może być znacznie większa, bo Europejski Bank Spermy (ESB) do dziś nie ujawnił wszystkich danych.

Dopiero konferencja ekspertów w 2023 roku uświadomiła lekarzom skalę problemu - okazało się, że przypadki dzieci z mutacją TP53 w różnych krajach mają wspólnego genetycznego ojca.

Procedury badań dawców są rozbudowane, ale nie obejmują rzadkich mutacji takich jak TP53. 

Część dzieci już zachorowała na nowotwory, niektóre zmarły. Inne żyją w niepewności, poddawane regularnym, dożywotnim badaniom.

Bank spermy ma prawny obowiązek powiadomić wszystkie kliniki o wykrytych nieprawidłowościach genetycznych u dawców. Te z kolei muszą poinformować rodziców. Jednak w praktyce system zawiódł. Śledztwo dziennikarzy DW i partnerów ujawniło przypadki rodzin, które nigdy nie otrzymały oficjalnej informacji. Niektórzy rodzice dowiadywali się z kolei od innych rodzin lub z mediów.

Jak mogło do tego dojść?

Profil dawcy "7069/Kjeld", wysokiego studenta ekonomii o jasnobrązowych włosach, pojawił się w katalogu ESB już w 2007 roku. Jego spermę sprzedawano na całym świecie - nawet do tak odległych krajów jak Afganistan czy Boliwia. 

Pierwszy sygnał ostrzegawczy pojawił się w 2020 roku, gdy u dziecka poczętego z nasienia dawcy wykryto mutację. Przeprowadzono badania, ale mutacja nie została potwierdzona - pojawiała się bowiem tylko w części komórek spermy. Dopiero kolejne przypadki zachorowań w 2023 roku i nowe badania wykazały obecność groźnej mutacji. Wtedy dawca został zablokowany, a do rodzin zaczęły trafiać telefony - czasem z wielomiesięcznym opóźnieniem.

W międzyczasie ESB notował rekordowe zyski - w 2023 roku firma zarobiła ponad 8 milionów euro, eksportując nasienie do dziesiątek krajów. Sektor banków spermy rośnie bowiem w siłę wraz z rosnącym zapotrzebowaniem na procedury wspomaganego rozrodu - coraz więcej kobiet decyduje się na macierzyństwo w późniejszym wieku lub samotnie.

Choć niektóre kraje próbują ograniczać liczbę dzieci od jednego dawcy (np. Belgia dopuszcza tylko sześć rodzin), w praktyce limity są obchodzone lub nieprzestrzegane. Brakuje międzynarodowej bazy danych, która śledziłaby dawców i zapobiegała wielokrotnej sprzedaży ich nasienia przez różne banki.

W przypadku dawcy o numerze 7069 liczba dzieci znacznie przekroczyła zarówno limity ESB (75 rodzin), jak i przepisy krajowe. W samej Belgii poczęto 53 dzieci z jego nasienia. Bank tłumaczy się niewystarczającym raportowaniem ze strony klinik, błędami systemów komputerowych i turystyką reprodukcyjną.

Rodziny i stowarzyszenia dzieci poczętych z nasienia dawców domagają się wprowadzenia globalnych limitów - np. sześciu rodzin na dawcę - oraz stworzenia międzynarodowego rejestru.


Źródło: RMF24

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: