W poniedziałek Pałac Elizejski poinformował, że prezydent Emmanuel Macron nie przyjął rezygnacji szefa MSW Laurenta Nuneza. Minister podał się do dymisji po tym, jak w weekend doszło do gwałtownych zamieszek w wielu francuskich miastach. Macron uznał jednak, że w obecnej sytuacji Nunez powinien pozostać na stanowisku, aby zapewnić ciągłość dowodzenia w policji i służbach bezpieczeństwa.
Prezydent polecił ministrowi podjęcie wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie błędów w prognozach i informacjach przed demonstracjami. To właśnie one – jak przyznano – przyczyniły się do tego, że służby nie były w stanie powstrzymać rozprzestrzeniających się zamieszek.
Minister przyznaje się do błędów
W wywiadzie dla radia France Inter Laurent Nunez przyznał, że w sobotę, w niektórych dużych miastach, policja „straciła kontrolę”. Minister podkreślił, że siły policyjne były miejscami nieadekwatne do liczby uczestników protestów, a liczba „wandali” i obecność „aktywistów skrajnej lewicy” została niedoszacowana.
Nunez tłumaczył, że poczuwa się do odpowiedzialności za przebieg wydarzeń, dlatego złożył dymisję. Jednocześnie zaznaczył, że nie można pomijać odpowiedzialności „wandali, szabrowników i aktywistów skrajnej prawicy”, którzy – według niego – „chcieli zabijać policjantów”. Minister wskazał również na polityczną odpowiedzialność skrajnie lewicowej partii Francja Nieujarzmiona (LFI), zarzucając jej brak wystarczającego potępienia aktów przemocy.
Gospodarcze skutki zamieszek
W sobotę demonstracje przeciwko rosnącym kosztom życia przerodziły się w zamieszki na terenie całego kraju. Uczestnicy atakowali budynki publiczne, plądrowali sklepy i punkty handlowe. Do starć z policją i prób grabieży doszło także w niedzielę w Paryżu i Marsylii.
Skala strat po weekendowych zamieszkach jest ogromna. Prezes sieci izb handlowo-przemysłowych we Francji (CCI France) w rozmowie z „Le Monde” szacuje, że ponad 2000 przedsiębiorstw zostało bezpośrednio dotkniętych aktami przemocy, a straty sięgają setek milionów euro.
Minister Nunez poinformował, że w niedzielę i w nocy w samej stolicy zatrzymano 350 osób. Sytuacja wciąż jest napięta, a francuskie władze zapowiadają zdecydowane działania na rzecz przywrócenia porządku i wyciągnięcia wniosków z ostatnich wydarzeń.
Orędzie Macrona
Na wydarzenia zareagował prezydent Francji Emmanuel Macron. W wystąpieniu telewizyjnym wezwał partie polityczne i związki zawodowe do jednoznacznego potępienia przemocy. Zapowiedział ukaranie sprawców i działania mające zapobiec kolejnym zamieszkom.
Jak podaje „Le Monde”, przemówienie Macrona obejrzało 16,7 mln widzów, co czyni je najchętniej oglądanym spośród ostatnich telewizyjnych przemówień prezydenckich.
Protesty trwają
Jak informuje „Le Figaro”, obecnie w stolicy Francji blokowane jest wejście do Luwru. „Turyści czekający na nas są agresywni, ponieważ zapłacili za bilety” – relacjonuje jeden z protestujących, który rozdaje ulotki w języku francuskim i angielskim.
Wejście do muzeum zablokowali studenci uczelni artystycznej Ecole du Louvre w geście poparcia dla ruchu licealistów. Dyrekcja muzeum poinformowała, że protest, który uniemożliwił otwarcie Luwru o zwykłej porze - o godz. 9 - nie ma związku z samą placówką.
„Le Monde” podało z kolei, że około dwudziestu traktorów blokuje ruch na autostradzie A47 w pobliżu Chasse-sur-Rhône (Isère), na południe od Lyonu.
Zakaz zgromadzeń i godzina policyjna
W drugim co do wielkości mieście Francji – Marsylii - od południa do godz. 20 w poniedziałek obowiązuje zakaz zgromadzeń i demonstracji - poinformowała prefektura policji. W poniedziałek po południu w Marsylii oczekiwany jest szef MSW Laurent Nunez. Mer Marsylii Benoit Payan kwestionował strategię utrzymania porządku w mieście podczas demonstracji i oceniał, że zmobilizowane siły policyjne były niedostateczne. Upublicznił też dane, według których w grabieżach sklepów i punktów usługowych uczestniczyło w sobotę w Marsylii 30 tysięcy osób.
Władze miasta Denain na północy Francji ogłosiły nocną godzinę policyjną (od godz. 21 do 6 rano), która będzie obowiązywać do niedzieli, 25 października.
Po zamieszkach krytycznie o działaniach władz centralnych wyrażał się także Guillaume Guerin - mer Limoges, gdzie w sobotę podpalono siedzibę merostwa. Z kolei mer Paryża Emmanuel Gregoire powiedział, że państwo francuskie „zawiodło” podczas demonstracji.
Pytania o odpowiedzialność
W centrum debaty publicznej pojawia się pytanie: kto odpowiada za eskalację przemocy i chaos na ulicach francuskich miast? Regionalny dziennik „Ouest-France” nie pozostawia złudzeń – kwestia odpowiedzialności za sobotnie zamieszki stała się tematem numer jeden. Redakcja pyta wprost: czy rząd ponosi winę za to, że nie udało się utrzymać porządku? Czy skrajna lewica podsycała nastroje społeczne? W obliczu tych pytań francuskie społeczeństwo domaga się jasnych odpowiedzi.
Lewicowy „Liberation” zwraca uwagę, że potępienie aktów wandalizmu nie powinno przesłaniać poważnej refleksji nad strategią służb porządkowych. Dziennik stawia kluczowe pytania: czy minister spraw wewnętrznych właściwie ocenił zagrożenie? Jakimi informacjami dysponowały służby wywiadowcze? Czy liczba funkcjonariuszy była wystarczająca? Krytyka spada również na polityków, którzy – zdaniem redakcji – zamiast szukać rozwiązań, natychmiast rozpoczęli wzajemne obwinianie się, mając na uwadze zbliżające się wybory prezydenckie wiosną 2027 roku. „Liberation” zwraca też uwagę na brak realnych perspektyw dla młodzieży, która od tygodni protestuje na ulicach.
Prawicowy „Le Figaro” nie przebiera w słowach, nazywając sobotnie wydarzenia „fiaskiem” w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa. Dziennik podkreśla, że liczba wandali i mnogość ognisk rebelii przytłoczyła siły porządkowe. Wskazuje na błędy w prognozach policyjnych oraz pozostawienie bez ochrony kluczowych miejsc, takich jak merostwa czy siedziby prefektur. Według redakcji obóz prezydenta Emmanuela Macrona, pozbawiony większości parlamentarnej po wyborach w 2024 roku, sprawuje władzę „nie mając władzy”, co tylko pogłębia chaos.
Z kolei katolicki dziennik „La Croix” podkreśla, że winni muszą zostać wskazani z imienia i nazwiska. Na pierwszym miejscu stawia wandali, ale nie zapomina również o platformach internetowych, których polaryzujące algorytmy łączą różne wezwania do rebelii, nie ponosząc za to odpowiedzialności. „La Croix” wymienia także „inżynierów chaosu” – influencerów, partie polityczne oraz deputowanych, którzy od 2022 roku skupiają się wyłącznie na nadchodzących wyborach prezydenckich, zaniedbując reformy istotne dla dobra wspólnego.
