W styczniu kwota zasiłku pogrzebowego wzrosła z 4 do 7 tys. zł.
W szczególnie trudnych sytuacjach – np. przy konieczności sprowadzenia ciała z zagranicy – rodzina może ubiegać się także o zasiłek celowy z pomocy społecznej. Nie jest on uzależniony od kryterium dochodowego, ale wymaga udokumentowania uzasadnionych wydatków.
W styczniu zmieniły się również zasady wypłat. Ustawowy termin przekazania pieniędzy skrócono z 30 do 14 dni. Przedstawicielka Zakładu w trakcie majowych obrad sejmowej podkomisji ds. zabezpieczenia społecznego wskazywała zaś, że średni czas oczekiwania w ZUS wynosi około 9 dni.
Zakład ograniczył też liczbę wymaganych dokumentów, korzystając m.in. z danych Urzędu Stanu Cywilnego. Podobnie działa KRUS, gdzie średni czas wypłaty to według majowych deklaracji około 10 dni.
Zakłady pogrzebowe dostaną pieniądze bezpośrednio
Dzięki tegorocznym zmianom zakłady pogrzebowe mogą bezpośrednio otrzymać część pieniędzy z zasiłku pogrzebowego. Bliscy zmarłego nie muszą już finansować wszystkiego sami, a dopiero później czekać na zwrot pieniędzy od państwa. Do maja zrealizowano blisko 8 tys. takich wypłat.
W 2027 r. ma pojawić się nowe ułatwienie. Ruszyć ma wówczas specjalny system elektroniczny dla zakładów pogrzebowych. W założeniu ograniczy formalności i skróci czas przekazywania dokumentów pomiędzy zakładem pogrzebowym a ZUS.
Na wypłatę zasiłków pogrzebowych w 2026 roku zaplanowano 2,6 mld zł.
Opłaty za grób i przestarzałe przepisy
Eksperci zwracali uwagę w trakcie wspomnianej dyskusji, że wydatki związane z pochówkiem nie kończą się w dniu pogrzebu, ponieważ tzw. prawo do grobu trzeba przedłużać (zwykle po 20 latach). Nieuiszczanie opłaty dotyczy szczególnie osób samotnych, bezdomnych lub tych, których pogrzeb finansowała gmina.
Przedstawiciele branży pogrzebowej apelowali także o zmiany w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która pochodzi z 1959 roku. Prezes zarządu Fundacji Instytut Branży Pogrzebowej i Cmentarnej Dariusz Dutkiewicz określił ją jako „archaiczną” i powodującą szereg problemów w funkcjonowaniu branży pogrzebowej, cmentarzy i kwestii związanych z prawem do grobu.