Utwór, który przypomina Warszawiakom o dramatycznych wydarzenia września 1939 roku, powstał właśnie w pierwszych dniach niemieckiej inwazji na Polskę. Słowa do ballady Dnia pierwszego września (Pieśń o biednej Warszawie) napisała Julia Ryczer. Prawdopodobnie po tym, jak w nalocie bombowym na Warszawę zginęła jej córka.
Melodia tej ballady oparta jest na motywach dawnych pieśni dziadowskich, śpiewanych przez wędrownych żebraków i śpiewaków podwórzowych. Szalenie istotne jest znaczenie tego utworu, który w świadomości Warszawiaków przetrwało do dzisiaj.
Dnia pierwszego września... w czasie okupacji niemieckiej krążyło ustnie w Warszawie, dodając mieszkańcom otuchy i opisując zniszczenia stolicy. Ogromną popularność zyskała po wojnie dzięki kultowemu filmowi „Zakazane piosenki”.
Publikujemy całą treść tej ponadczasowej ballady:
Dnia pierwszego września, roku pamiętnego
Wróg napadł na Polskę z kraju sąsiedniego
Najwięcej się uwziął na naszą Warszawę
Warszawo kochana tyś jest miasto krwaweKiedyś byłaś piękna bogata wspaniała
Teraz tylko kupa gruzów pozostała
Domy popalone, szpitale zburzone
Gdzie się mają podziać ludzie poranioneLecą bomby z nieba brak jest ludziom chleba
Nie tylko od bomby umrzeć będzie trzeba
Gdy biedna Warszawa w gruzach pozostała
To biedna Warszawa poddać się musiałaI tak się broniła całe trzy tygodnie
Jeszcze Pan Bóg pomści taką straszną zbrodnie
1 września mija 87 lat do ataku III Rzeszy na Polskę. Tego dnia odbędą się uroczystości upamiętniające tamte dramatyczne wydarzenia, z udziałem m.in. polskich władz.