- Nowe przepisy w Polsce wprowadzają kompleksową kontrolę jakości wody, obejmującą cały łańcuch dostaw - od źródła aż po kran w domu.
- Zarządcy budynków, zwłaszcza szpitali, szkół i hoteli, muszą oceniać ryzyko i eliminować zagrożenia, takie jak bakteria legionella czy ołów w instalacjach.
- Rozszerzono listę kontrolowanych substancji o "wieczne chemikalia" PFAS, bisfenol A oraz produkty uboczne dezynfekcji jak chlorany i chloryny.
- Nowe regulacje mają także wymiar ekologiczny - zachęcają do picia kranówki i ograniczenia użycia wody butelkowanej.
- Po więcej aktualnych informacji zapraszamy do RMF24.pl
Do tej pory uwaga służb sanitarnych i przedsiębiorstw wodociągowych skupiała się głównie na jakości wody opuszczającej stacje uzdatniania. Nowe przepisy wprowadzają tzw. podejście oparte na ryzyku. Oznacza to, że monitorowanie bezpieczeństwa obejmuje cały łańcuch dostaw: od zlewni, przez systemy uzdatniania i dystrybucji, aż po punkt, w którym odkręcamy kurek w kuchni czy łazience.
Dzięki temu system ma stać się bardziej proaktywny. Zamiast jedynie reagować na przekroczenia norm, zarządcy sieci będą musieli identyfikować potencjalne zagrożenia, zanim woda w ogóle trafi do rur.
Zmiany w prawie są efektem wdrożenia unijnej dyrektywy dotyczącej jakości wody do spożycia. Polska miała obowiązek implementacji tych przepisów do stycznia 2023 roku.
Zarządcy budynków pod lupą – koniec zrzucania odpowiedzialności
Nowe przepisy wyraźnie dzielą odpowiedzialność za jakość wody pomiędzy dostawcę a zarządcę budynku. Dotyczy to szczególnie tzw. obiektów priorytetowych, takich jak:
- szpitale i placówki medyczne,
- szkoły i przedszkola,
- hotele i obiekty zbiorowego zakwaterowania,
- domy opieki.
Zarządcy będą zobowiązani do przeprowadzenia oceny ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych. Celem jest wyeliminowanie zagrożeń takich jak bakterie legionella czy obecność ołowiu, który często przenika do wody ze starych, niewymienionych instalacji.
Przypomnijmy, że w 2023 roku w Rzeszowie z powodu legionelli zmarło 25 osób, a przyczyną pojawienia się groźnej bakterii były zaniedbane, stare rury w budynkach.
Nowe substancje na liście „podejrzanych”
Postęp technologiczny i chemiczny sprawia, że w środowisku pojawiają się zanieczyszczenia, o których dekadę temu wiedzieliśmy niewiele. Nowe przepisy rozszerzają listę parametrów podlegających kontroli o:
- PFAS - tzw. "wieczne chemikalia", które kumulują się w organizmie.
- Substancje zaburzające gospodarkę hormonalną (np. bisfenol A).
- Chlorany i chloryny - produkty uboczne dezynfekcji wody.
Zaostrzenie norm ma na celu nie tylko doraźną ochronę zdrowia, ale przede wszystkim minimalizowanie długofalowych skutków ekspozycji na te mikroelementy.
Walka z plastikiem i promocja kranówki
Nowelizacja przepisów ma również wymiar ekologiczny. Poprawa zaufania do jakości wody z sieci ma zachęcić Polaków do rezygnacji z wody butelkowanej. Przepisy sugerują promowanie dostępu do darmowej wody w miejscach publicznych, urzędach i restauracjach.
Działania te wpisują się w szeroki trend Zero Waste - jeśli woda "z kranu" spełnia rygorystyczne normy i jest regularnie badana (również pod kątem smaku i zapachu), kupowanie jej w plastikowych opakowaniach traci ekonomiczne i ekologiczne uzasadnienie.
Nowe regulacje zobowiązują również dostawców wody do lepszego informowania mieszkańców o jakości dostarczanego surowca - dane te powinny być łatwo dostępne, np. na rachunkach lub stronach internetowych urzędów.
Terminy i wdrożenie – kiedy odczujemy zmiany?
Choć przepisy już wchodzą w życie, proces pełnego dostosowania infrastruktury będzie rozłożony w czasie. Zarządcy budynków priorytetowych mają określony czas na wykonanie pierwszych ocen ryzyka (wskazuje się tu rok 2029 jako ostateczny termin dla pełnej implementacji niektórych systemów monitoringu).
Jedno jest pewne: nowa era kontroli jakości wody to dobra wiadomość dla konsumentów. Dzięki większej transparentności i rygorystycznym badaniom, hasło "pij kranówkę" przestaje być tylko marketingowym sloganem, a staje się gwarancją popartą prawem.