Zawiadomienia do prokuratury złożyła Najwyższa Izba Kontroli. Śledczy analizują teraz ustalenia kontrolerów NIK, według których podczas realizacji inwestycji doszło do przekroczenia uprawnień bądź niedopełnienia obowiązków przez dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni oraz ówczesnego ministra do spraw gospodarki morskiej.
Według izby dyrektor zaciągnął zobowiązania na inwestycję przekraczając - o blisko 160 milionów złotych - całkowity budżet programu. Z tych pieniędzy finansował też cele niesłużące realizacji inwestycji.
Z kolei minister ds. gospodarki morskiej - w projekcie uchwały w sprawie wieloletniego programu przekopu - miał nie uwzględnić realnego poziomu finansowania inwestycji. Poza tym, podczas nowelizacji tej uchwały nie poinformował Rady Ministrów, że wartość inwestycji wzrośnie o ponad 100 procent. To oznaczało, że straciła uzasadnienie ekonomiczne.
Według NIK minister sprawował też nienależyty nadzór nad dyrektorem urzędu morskiego i świadomie akceptował jego niezgodne z przepisami działania.
Kanał żeglugowy, będący częścią drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską, otwarto 17 września 2023 r. Polska dzięki przekopowi przez Mierzeję Wiślaną zyskała niezależne od Rosji przejście z zalewu na Bałtyk. Rząd PiS wskazywał wówczas, że przekop zwiększy atrakcyjność gospodarczą województwa warmińsko-mazurskiego, a w szczególności Elbląga i portu w tym mieście, a także innych portów Zalewu Wiślanego.
Całkowita długość drogi wodnej z Zatoki Gdańskiej przez Zalew Wiślany do Elbląga to prawie 23 km, w tym przejście przez Zalew Wiślany liczy nieco ponad 10 km, na rzece Elbląg - także ponad 10 km. Pozostałe ok. 2,5 km to odcinek, na który składają się śluza i port zewnętrzny oraz stanowisko postojowe. Kanał i cały tor wodny będą miały docelowo 5 m głębokości.