Od zastosowania przepisu sąd będzie mógł odstąpić jedynie w "wyjątkowych wypadkach", uzasadnionych "szczególnymi okolicznościami", np. gdy sprawca jest jedynym żywicielem rodziny.
Zgodnie z dotychczasowymi przepisami nakaz dożywotniego pozbawienia prawa jazdy istniał jedynie w przypadku kolejnego skazania, a jeśli kierowca spowodował śmiertelny wypadek po pijanemu po raz pierwszy, sąd miał tylko możliwość dożywotniego zabierania prawa jazdy. W praktyce jednak, jak uzasadniało Ministerstwo Sprawiedliwości, sądy bardzo rzadko z tego korzystały. Według przedstawionej podczas prac nad nowelą statystyki, odnoszącej się do 2008 r., łącznie sądy orzekły czasowy zakaz prowadzenia pojazdów w około 141 tys. przypadków; dożywotni zakaz orzeczono wtedy jedynie w około 30 przypadkach.
Zmiany wprowadzają też karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności w przypadku, gdy kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwym lub pod wpływem środka odurzającego był wcześniej skazany za jazdę po pijanemu. Kary takie mogą być orzekane także w przypadku, gdy kierujący pojazdem złamał orzeczony czasowy zakaz.
Bardziej istotne jest jednak, że w stosunku do takich sprawców niemożliwe będzie orzeczenie kary nieizolacyjnej, czyli grzywny lub kary ograniczenia wolności, jak również generalnie niedopuszczalne będzie zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary więzienia - napisał resort sprawiedliwości w komunikacie informującym o wchodzącej w życie nowelizacji.
Uchwalona nowelizacja Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego i Prawa ochrony środowiska dotyczy także m.in. utworzenia Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej i zmiany przepisów dotyczących orzekania nawiązki. Przepisy te wejdą jednak w życie od początku lipca przyszłego roku.
Co roku policja zatrzymuje od 160 do 200 tysięcy pijanych za kółkiem. W zeszłym roku spowodowali oni 3 tysiące wypadków, w których zginęło prawie 350 osób, ponad cztery tysiące dwieście zostało rannych.