- Gen. Jarosław Kraszewski ostrzega, że w Polsce mogą wystąpić kolejne akty dywersji na kolei, ale apeluje o zachowanie spokoju i czujności.
- Eksperci podkreślają, że Polska jako kluczowy hub logistyczny dla Ukrainy jest naturalnym celem sabotażu.
- Rządowy "Poradnik bezpieczeństwa" przypomina: nie bądź bierny - reaguj, ostrzegaj innych, zawiadamiaj służby, unikaj udostępniania zdjęć i nie powielaj niesprawdzonych informacji.
- Więcej ciekawych informacji z Polski i świata znajdziesz na RMF24.pl.
Na trasie kolejowej Warszawa-Lublin w Życzynie trzy pociągi przejechały przez uszkodzony fragment torów. Premier Donald Tusk ocenił, że "mieliśmy do czynienia z bezprecedensowym aktem dywersji wymierzonym w bezpieczeństwo państwa".
Podczas konferencji prasowej szef MSWiA Marcin Kierwiński potwierdził, że "doszło do odpalenia ładunku wybuchowego, który uszkodził tory kolejowe".
Dodał, że w sprawie zabezpieczono "bardzo obfity materiał dowodowy", który "pozwoli z całą pewnością bardzo szybko zweryfikować sprawców tego haniebnego aktu dywersji". Zaznaczył, że zabezpieczony został m.in. monitoring z okolicznych kamer, a także liczne materiały i elementy, które mogą pomóc w identyfikacji sprawców.
Do groźnego incydentu doszło też koło stacji Puławy - uszkodzona linia trakcyjna wybiła szybę w pociągu Świnoujście-Rzeszów z 475 pasażerami. Pociąg wjechał tam na metalową blaszkę przymocowaną do toru, co mogło doprowadzić do wykolejenia.
Obejma została przecięta przez przejeżdżające pociągi. Trwają analizy tej obejmy, analizy tego drugiego miejsca - wyjaśnił. Zapewnił, że "od pierwszych minut" wszystkie służby państwowe były na miejscu i zabezpieczany był materiał dowodowy.
W Polsce możemy się spodziewać kolejnych podobnych aktów dywersji na kolei - powiedział na antenie Polsat News gen. Jarosław Kraszewski, komentując akt dywersji na trasie Warszawa-Lublin. Jednocześnie podkreślił, że "ważne jest, żebyśmy zachowali spokój i nie popadali w panikę".
Jego zdaniem sposób przeprowadzenia sabotażu wskazuje, że sprawca posiadał specjalistyczną wiedzę.
Miejsce zostało wybrane nieprzypadkowo (...). Jest to zakręt, więc ktoś doskonale wiedział, jak funkcjonuje kolej. Wiedział doskonale, że jeżeli w tym dokładnie miejscu zostanie przeprowadzony taki akt dywersji, to na 100 proc. jest to katastrofa, na 100 proc. są to duże straty wśród ludzi i mówię tu o tych, którzy by zginęli i ci, którzy na pewno byliby ciężko ranni - zaznaczył.
Według generała działania sabotażowe nie są zaskoczeniem w kontekście wojny w Ukrainie.
Jesteśmy świadomi tego, że od 2014 r., a już na pewno od 2022 r., Polska jest szczególnym obiektem zainteresowania służb rosyjskich - powiedział.
Wskazał również, że Polska pełni kluczową rolę logistyczną w dostawach dla Ukrainy: Polska jest głównym hubem logistycznym dla toczącej się w Ukrainie wojny, więc dywersanci będą robić wszystko, żebyśmy obawiali się przed wykorzystaniem transportu publicznego, kolejowego.
Jak dodał, ochrona infrastruktury kolejowej jest ograniczona:
Szlaki kolejowe nie w całej długości są chronione przez służby ochrony kolei, bo jest to wręcz niemożliwe, więc przeprowadzenie, przygotowanie takiego ataku, aktu dywersyjnego jest rzeczą w miarę łatwą i prostą. Na pewno należy się spodziewać kolejnych w zupełnie innych miejscach - mówił generał Kraszewski.
W obliczu zagrożeń rządowy "Poradnik bezpieczeństwa" przypomina, kiedy należy zawiadomić służby. Wśród sygnałów ostrzegawczych wymieniane są m.in.
- Nieuzasadnione próby kontaktu ze strony osób oferujących szybki zarobek.
- Nielogiczne zmiany w zachowaniu ludzi z otoczenia, próby zdobycia danych czy planów budynków.
- Podejrzane oznaczenia - graffiti, symbole, znaki możliwe do wykorzystania w sabotażu.
- Obserwowanie i fotografowanie infrastruktury krytycznej, w tym dronami.
Dr Paulina Piasecka, ekspertka ds. wojny hybrydowej, podkreśla znaczenie czujności obywateli:
Biorąc pod uwagę, jak dużo jest potencjalnych celów i to, że wojna hybrydowa jest skierowana przeciwko infrastrukturze transportowej, wydawałoby się, że im więcej zaangażowania i im więcej troski o wspólne bezpieczeństwo, tym będzie nam wszystkim bezpieczniej - mówiła w TVN24.
Dodała, że społeczeństwo nie powinno bać się zgłaszania niepokojących sytuacji: Czujność i chęć do przekazania tej informacji powinna dominować nad nieśmiałością i troską o to, by służby nie miały za dużo pracy. (...) Jeżeli widzisz coś niepokojącego, to podziel się tą informacją - to naszą pracą jest zweryfikowanie informacji.
Poradnik bezpieczeństwa zaleca zdecydowane działania:
- "Nie podchodź, uciekaj!"
- Ostrzegaj innych.
- Zawiadom służby - nie zakładaj, że zrobi to ktoś inny.
- Nie udostępniaj zdjęć ani filmów z miejsca zdarzenia.
- Nie podsycaj paniki i nie rozpowszechniaj niepotwierdzonych informacji.
Poradnik przypomina również o zagrożeniu dezinformacją:
"Nie rozpowszechniaj żadnych informacji o lokalizacji i ruchu Wojska Polskiego i wojsk sojuszniczych. (...) Nie wierz w doniesienia o upadku państwa i kapitulacji".
Dr Aleksander Olech z Defence24 podkreśla, że w takiej sytuacji szczególnie istotna jest jedność społeczeństwa: Apel do społeczeństwa jest taki, by obserwować i maksymalnie koncentrować się na tym, że my, jako kraj, musimy być jednością także w wymiarze informacyjnym, by nagle ten sabotaż nie przerodził się w wojnę informacyjną między obozami politycznymi - mówił na antenie TVN24.
Gdzie zgłaszać zagrożenia?
- Numer alarmowy: 112
- Policja: 112, 997
- Państwowa Straż Pożarna: 998
- Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego: 987
Rząd podkreśla, że "zawiadomienie policji czy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego niczym nie grozi", a zgłoszona na czas informacja może zapobiec tragedii.