Czego dokładnie dotyczy polska propozycja?
W tej sprawie chodzi o interpretację artykułu 33 punkt 2 Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców.
Przepis ten przewiduje wyjątek od zasady zakazu wydalania lub zawracania uchodźcy. Zgodnie z nim na ochronę wynikającą z tego zakazu nie może powoływać się osoba, co do której istnieją podstawy, by uznać ją za groźną dla bezpieczeństwa państwa, w którym przebywa, albo osoba skazana prawomocnie za szczególnie poważne przestępstwo, stanowiąca zagrożenie dla społeczeństwa.
Polska chce, by przepisy te były odpowiednio interpretowane także w sytuacji zorganizowanego, agresywnego forsowania granicy. Chodzi więc o to, by w określonych sytuacjach osoby uczestniczące w zorganizowanym i agresywnym forsowaniu granicy nie mogły korzystać z ochrony międzynarodowej.
Polska chce, by kwestia interpretacji tych przepisów była przedmiotem dyskusji na poziomie całej Unii. Najbliższe posiedzenie ministrów spraw wewnętrznych państw Unii odbędzie się na początku października. Następnie kwestie migracyjne mają być omawiane podczas Rady Europejskiej w dniach 15–16 października.
UE wyciągnie wnioski z wydarzeń w Ceucie?
Polska propozycja to jeden z efektów nadzwyczajnej wideokonferencji ministrów spraw wewnętrznych UE, która odbyła się na początku sierpnia po wydarzeniach w hiszpańskiej Ceucie. Doszło wtedy do masowego napływu migrantów, którzy próbowali przedostać się z Maroka na hiszpańskie terytorium, a część z nich forsowała granicę w sposób zorganizowany. Już wówczas Maciej Duszczyk mówił, że nielegalny wjazd do UE powinien automatycznie wykluczać możliwość uzyskania prawa pobytu. Odwoływał się przy tym do polskich doświadczeń z granicy z Białorusią.
22 liderów UE, w tym Donald Tusk, w specjalnym liście wezwało do pilnej unijnej odpowiedzi na wydarzenia w Ceucie. Ich zdaniem wspólnota nie może dopuścić, aby nielegalne przekroczenie granicy prowadziło do legalnego pobytu.
Nie możemy pozwolić, aby niekontrolowane masowe przekroczenia granic, instrumentalizacja migracji lub inne zagrożenia hybrydowe tworzyły przekonanie, że nielegalny wjazd do Unii Europejskiej jest możliwy, a nielegalne przekroczenie granicy przez migranta może prowadzić do legalnego pobytu – pisali w liście unijni przywódcy.