RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Trybunał Konstytucyjny od dziś liczy 13 sędziów. Zakończyły się dwie kadencje

Opracowanie: Środa, 4 grudnia 2024 (07:29)

Zakończyły się kadencje Mariusza Muszyńskiego i Piotra Pszczółkowskiego w Trybunale Konstytucyjnym, w związku z czym TK od dziś liczy 13 sędziów. Za kilka dni zakończy się także kadencja kierującej pracami TK Julii Przyłębskiej.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google

Do 11 grudnia posłowie mają czas na zgłaszanie kandydatów do Trybunału Konstytucyjnego - taką datę ustalił marszałek Sejmu Szymon Hołownia. Termin ten został wydłużony ze względu na to, że wcześniej nikogo nie zgłoszono. Jednak jak zapowiadają kluby PO, PSL, Lewicy i Polski 2050, nie zamierzają oni zgłaszać żadnego kandydata. PiS natomiast deklarował, że poczeka na decyzję Hołowni o ponownym terminie.

Minister sprawiedliwości Adam Bodnar uznał, że powoływanie nowych sędziów do TK byłoby legitymizowaniem jego działań.

Muszyński i Pszczółkowski ślubowanie Andrzejowi Dudzie złożyli dziewięć lat temu, a wydarzenia te sięgają początków kryzysu wokół TK, który trwa do tej pory.

Sędziowie dublerzy

Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego zostali wybrani 2 grudnia 2015 roku. Henryk Cioch, Lech Morawski, Mariusz Muszyński, Julia Przyłębska i Piotr Pszczółkowski zostali wtedy zgłoszeni i wybrani przez PiS, który wtedy miał większość w Sejmie.

Nazwiska tych pięciu osób, jako kandydatów do TK, pojawiły się niedługo wcześniej, bowiem jeszcze w październiku 2015 roku Sejm VII kadencji wybrał - przede wszystkim głosami ówczesnej koalicji PO-PSL - pięć innych osób: Romana Hausera, Krzysztofa Ślebzaka, Andrzeja Jakubeckiego, Bronisława Sitka i Andrzeja Sokalę, którzy mieli być następcami trzech sędziów kończących kadencję 6 listopada i dwóch sędziów, których kadencje kończyły się w grudniu, a więc już w czasie następnej kadencji parlamentarnej.

Uchwały w sprawie kandydatów PiS pojawiły się jednak w Monitorze Polskim jeszcze tego samego dnia, w którym zostali oni wybrani. Już następnego dnia rano prezydent Andrzej Duda odebrał ślubowanie od czterech z nich - Przyłebska złożyła ślubowanie później, kiedy zakończyła się kadencja sędzi, którego zastępowała.

Tego samego dnia po południu Trybunał Konstytucyjny, którego prezesem był wtedy Andrzej Rzepliński, uznał, że koalicja PO-PSL wybrała dwóch sędziów TK niezgodnie z konstytucją. Byli to ci sędziowie, którzy w Trybunale mieli zasiąść w grudniu, natomiast wybór pozostałej trójki miał być z nią zgodny.

Rozpoczęło to problem tzw. sędziów dublerów - powołanych na miejsca wcześniej prawidłowo obsadzone. W tym kontekście wskazywano na Mariusza Muszyńskiego oraz Justyna Piskorskiego i Jarosława Wyrembaka, wybranych w późniejszych latach w miejsce zmarłych Henryka Ciocha i Lecha Morawskiego.

Zmiany w Trybunale

We wrześniu br. obecny Sejm uchwalił ustawy mające zreformować Trybunał, jednak Andrzej Duda zaskarżył je w trybie kontroli prewencyjnej, czyli przed podpisaniem. Rozpatrzeniem prezydenckiego wniosku zajmie się obecny skład TK. Ma się to wydarzyć 9 grudnia, czyli w dniu, w którym karierę zakończy Julia Przyłębska. Zanim się to jednak stanie, będzie przewodniczyć tym obradom.

Należy zaznaczyć, że Przyłębska nie jest już prezesem tego organu, a sędzią kierującą pracami TK. Funkcji przewodniczącej zrzekła się w poniedziałek rano. Rezygnacja ma umożliwić jej zwołanie na 6 grudnia Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, które dokona wyboru kandydatów na nowego prezesa.

"Uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy" - tak stwierdził obecny Sejm w marcu. Uchwalił on wtedy uchwałę usuwającą skutki kryzysu konstytucyjnego lat 2015-2023.

Dodatkowo Sejm stwierdził wtedy, że ze względu na uchwały sejmowe dotyczące wyboru sędziów TK, które zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa, Mariusz Muszyński, Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski nie są sędziami TK.

Od tego czasu wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. Natomiast TK pod koniec maja orzekł, że marcowa uchwała Sejmu jest niezgodna z konstytucją.


Źródło: RMF24/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: