Fundusze na spójność i rolnictwo, a także na służbę zdrowia - wymieniali wśród priorytetów, jeśli chodzi o przyszły unijny budżet, premierzy Słowacji, Czech i Węgier. Premier Donald Tusk podkreślił, że ważne jest to, by nie obciążać finansowo obywateli, za to opodatkować m.in. hazard i kryptowaluty.
Roberto Fico w czwartek na wspólnej konferencji prasowej w Bratysławie po spotkaniu szefów rządów państw V4 (Polska, Słowacja, Węgry, Czechy) z udziałem premiera Irlandii, która przewodniczy obecnie Radzie Europejskiej, podkreślił, że było to „wyjątkowo ważne” spotkanie.
Fico: Grupa Wyszechradzka znowu żyje
Słowacki premier zaznaczył także, że spotkanie czterech krajów Grupy Wyszehradzkiej oraz Irlandii to spotkanie „pięciu premierów z pięciu suwerennych państw, które łączą wartości, członkostwo Unii Europejskiej i inne wspólne tematy”. Muszę oczywiście powiedzieć, że są to tematy, gdzie nie mamy w 100 procentach takich samych poglądów – zaznaczył.
Dodał, że Bratysława, która przewodzi grupie V4 do lata przyszłego roku, stara się „wysuwać tematy, w których potrafimy znaleźć wspólne wyjścia, a nie tematy, które będą nas niepotrzebnie dzielić”.
Proszę pozwolić, abym powiedział, że Grupa Wyszehradzka znowu żyje. I znowu jest zdolna do tego, aby wyrażała wspólne stanowiska i rozwiązywała problemy, które stoją przed nami – powiedział słowacki premier.
Poinformował, że premierzy zajmowali się „przede wszystkim problematyką przygotowania nowego budżetu UE na lata 2007–2034”. Bardzo uważnie wysłuchaliśmy swoich stanowisk. Dziękuję premierowi Irlandii, który przedstawił nam stanowisko i punkt widzenia prezydencji irlandzkiej. Mógł to zestawić z poglądami Grupy Wyszehradzkiej – dodał.
Odnosząc się zaś do projekt unijnego budżetu podkreślił, że Grupie Wyszehradzkiej „zależy na tym, aby nie zmieniono pakietu dotyczącego polityki spójności i polityki rolnej”. Żądamy, aby wzięto pod uwagę specyfikę naszych poszczególnych krajów. Każdy kraj ma swoją specyfikę, z którą się boryka – zaznaczył premier Słowacji.
Jak przekazał, drugim poruszanym ważnym tematem była konkurencyjność, a także ceny energii elektrycznej, handel zezwoleniami emisyjnymi (ETS i ETS2 – red.). Znowu mamy wspólne stanowisko w Grupie Wyszehradzkiej (…). Będziemy bardzo aktywni i rozmawiali na ten temat, co robić, aby te ceny energii się obniżały – zaznaczył premier Słowacji.
Fico przekazał, że premierzy rozmawiali również o rozszerzaniu UE, o polityce migracyjnej oraz o wysokich cenach paliw. Ocenił, że było to „bardzo konstruktywne” spotkanie.
Tusk: Unia Europejska nie może być naiwna
Z kolei premier Donald Tusk, który także wziął udział w spotkaniu szefów rządów państw V4 powiedział, że Grupa Wyszehradzka, w tym Polska, nie pozwoli na żadne zmiany i propozycje, które mogłyby pogorszyć sytuację w obszarze energetyki. Wszystko, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii, zostanie przez nas zablokowane - podkreślił.
Podczas konferencji prasowej szef polskiego rządu podkreślił, że Polska i inne kraje regionu zadbały o bezpieczną granicę lądową Unii Europejskiej, „mimo zorganizowania przez wrogie państwa nielegalnej migracji”. Dlatego tak bardzo mocno podkreślamy, nie tylko Polska, ale cała grupa V4, że przyszłe ramy finansowe i cała polityka Unii Europejskiej musi brać pod uwagę wysiłek państw, które wzięły na siebie, tak jak Polska, ochronę granicy, bezpośrednią pomoc Ukrainie - powiedział Tusk.
Dodał, że innym tematem spotkania w Bratysławie były ceny energii.
Jeśli są państwa, tak jak Polska i inne państwa regionu, które płacą, nie z własnej winy, jedną z najwyższych cen na świecie, nie tylko w UE, za energię elektryczną, to proszę się nie dziwić, że Polska i grupa V4 nie pozwoli, przepraszam za brutalne słowa, na żadne zmiany i na żadne propozycje instytucji europejskich czy innych państw, które mogłyby wpłynąć na pogorszenie sytuacji, jeśli chodzi o energetykę w naszych państwach - powiedział Tusk.
Dodał, że „ceny energii w tym regionie, w tym w Polsce, muszą spaść”.
I czy mówimy o ETS-1, ETS-2 czy innych niektórych propozycjach, wszystko to, co sprowadzi na nas ryzyko droższej energii, zostanie przez nas zablokowane - podkreślił polski premier.
Jak mówił, „o tym nie ma w ogóle co dyskutować, bo to jest kwestia być albo nie być nie tylko naszej czwórki (państw Grupy Wyszehradzkiej), ale całej Unii Europejskiej”. Możemy między bajki włożyć marzenia o konkurowaniu z Chinami czy Stanami Zjednoczonymi, jeśli ceny energii u nas będą tak wyglądać, jak w tej chwili. Unia Europejska nie może być ani jednego dnia dłużej naiwna, jeśli chodzi o różne ambitne polityki - stwierdził.
Magyar: Nie możemy iść w tym kierunku
Głos zabrał także premier Węgier Peter Magyar, który stwierdził, że „budżety państw V4 nie są w stanie dalej dotować i sprawiać, że ceny paliw będą niższe”. Wspólnie uzgodniliśmy, że nie możemy iść w tym kierunku - powiedział po spotkaniu szefów rządów państw Grupy V4 i Irlandii w Bratysławie.
Na wspólnej konferencji prasowej Magyar powiedział, że czwartkowa rozmowa dotyczyła „migracji, finansów, czy rozszerzenia Unii Europejskiej”. Szef węgierskiego rządu stwierdził również, że liderzy V4 zgodzili się, iż państwa Grupy nie są w stanie dalej odgórnie ustalać cen paliw.
W prawie większości krajów europejskich są dotowane ceny państwowe paliw, ale wszyscy odczuliśmy, że kryzys w Cieśninie Ormuz nie skończy się tak szybko - powiedział Magyar.
Premier Węgier stwierdził, że Grupa Wyszehradzka „jest dlatego dobra, że nie mówimy o tym, co nas dzieli (...) koncentrujemy się szczególnie na tym, co nas łączy, co możemy reprezentować wspólnie”. Jestem pewny, że znowu wzmocniona Grupa Wyszehradzka będzie pracowała z sukcesem, a z tego będzie miała korzyść i Europa - powiedział Magyar.
Babisz: Powróciliśmy do starych czasów
Z kolei premier Czech Andrej Babisz podkreślił, że kraje należące do V4 rozwiązały problem nielegalnej migracji. Dodał, że inne państwa Unii Europejskiej, które już 10 lat temu nie chciały w tej kwestii słuchać państw Grupy Wyszehradzkiej, „dopiero się obudziły”, lecz może być już dla nich za późno”.
Podczas wspólnej konferencji prasowej szef czeskiego rządu Andrej Babisz podkreślił, że „powróciliśmy do starych czasów (...), kiedy V4 mówiła mocnym głosem”. W swoim wystąpieniu poruszył m.in. temat nielegalnej migracji, której problem - jak stwierdził - rozwiązały państwa V4. Każde państwo członkowskie decyduje o tym, kto u nas będzie żyć i kto u nas będzie pracować - mówił.
Babisz dodał także, że kraje V4 już w 2016 roku wskazywały innym państwom członkowskim UE, co te powinny zrobić w kontekście nielegalnej migracji, lecz te nie słuchały. Obudzili się dopiero teraz, po 10 latach, a dla niektórych państw to już może być za późno - zaznaczył szef czeskiego rządu.
Ocenił w tym kontekście, że region państw V4 jest „najbardziej perspektywiczny ze wszystkich regionów Europy”, a bezpieczeństwo odgrywa w nim „kluczową rolę”. Babisz poruszył także temat wieloletniego unijnego budżetu na lata 2028-2034. Wskazywał, że w jego ocenie musi on być „być sprawiedliwy oraz zrównoważony”, a także „uszanować różny poziom gospodarczy w poszczególnych krajach” członkowskich.
Premier Irlandii: UE czeka trudny okres
W najbliższych miesiącach Unię Europejską czeka trudny okres, dlatego jednym z najważniejszych zadań jest jak najszybsze uzgodnienie unijnego budżetu – taką diagnozę postawił podczas spotkania szefów rządu państw Grupy Wyszechradzkiej w Bratysławie premier Irlandii Micheal Martin.
Podkreślił przy tym, że Europa potrzebuje „budżetu, który patrzy w przód, żeby ta polityka była zakończona sukcesem”. Jego zdaniem powinien on zapewniać m.in. finansowanie polityki spójności i wspólnej polityki rolnej, a jednocześnie być realistyczny. Poinformował, że Irlandia prowadzi rozmowy ze wszystkimi państwami członkowskimi, aby poznać ich perspektywy i priorytety. Po konsultacji przygotujemy nową propozycję w najbliższych tygodniach i mamy nadzieję, że to nam bardziej pomoże zbliżyć się do uzyskania zgody – powiedział premier Irlandii.
Martin stwierdził także znaczenie rozszerzenia Unii Europejskiej o które - jak dodał - Irlandia zabiega.
Chcemy zapewnić, że kraje, które chcą wejść do UE, mogą w tym procesie iść najszybciej, jak tylko będzie to możliwe – powiedział, wskazując jednocześnie, że muszą przeprowadzić niezbędne reformy.
Zwrócił uwagę, że rozszerzenie jest „wielką inwestycją dla całej Europy i przyszłości Europy”. To jest priorytet prezydencji irlandzkiej - zaznaczył.