RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Prezydent Karol Nawrocki zawetował dwie ustawy

Autor: Publikacja: Czwartek, 2 lipca 2026 (16:14)

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, a także ustawę o rzecznikach praw uczniowskich. Jednocześnie prezydent zdecydował się podpisać pięć ustaw, jedną zaś skierował do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Prezydent Karol Nawrocki zawetował dwie ustawy
Karol Nawrocki zawetował dwie ustawy (Fot. Paweł Jaskółka) /PAP

Prezydent w czwartek opublikował oświadczenie, w którym tłumaczy swoją decyzję. 

Weto ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki tłumaczy w ten sposób, że jego zdaniem w praktyce oznaczałoby realizację założeń Zielonego Ładu, czemu się sprzeciwia.

Prezydent wetuje ustawę o zanieczyszczaniu morza przez statki

Zawetowane przepisy miały nałożyć na armatorów obowiązek stopniowego ograniczania zanieczyszczeń oraz monitorowania wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych. Prezydent w zamieszczonym w mediach społecznościowych nagraniu tłumaczy, że w jego ocenie nowe regulacje zwiększą koszty działalności przedsiębiorstw poprzez dodatkowe opłaty, obowiązki administracyjne oraz wysokie sankcje finansowe, co ma osłabić konkurencyjność polskich i europejskich portów. 

Mówię jasno: trzeba powstrzymać Zielony Ład. Chcę, aby w tym temacie wypowiedzieli się Polacy – powiedział Nawrocki.

Jednocześnie prezydent zapowiedział ponowne złożenie wniosku o referendum ws. Zielonego Ładu.

Przygotowana przez resort infrastruktury ustawa miała nałożyć na armatorów obowiązek stopniowego ograniczania zanieczyszczeń oraz monitorowania wykorzystania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych. Nadzór nad przestrzeganiem tych wymogów miał być powierzony dyrektorom urzędów morskich, którzy weryfikowaliby dokumentację statków zawijających do krajowych portów.

Za naruszenie norm zawetowana ustawa przewidywała kary finansowe, a pozyskane w ten sposób środki miały zasilić fundusze wspierające dekarbonizację infrastruktury portowej. Przepisy ustawy doprecyzowywały też zasady gospodarowania odpadami na statkach, co miało uszczelnić system ochrony środowiska morskiego. Zdaniem ministerstwa inicjatywa to krok w stronę ekologicznej transformacji żeglugi i promowania nowoczesnych technologii energetycznych. 

 

„Ustawa nie chroni, a zwiększa biurokrację”

Także w czwartek przekazał podjętą decyzję o wecie ustawy o prawach i obowiązkach ucznia, która m.in. katalogowała je oraz powoływała sieć rzeczników, w tym - Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich. Zdaniem Nawrockiego, ustawa nie chroni praw, a zwiększa biurokrację.

Mowa tu o nowelizacji ustawy: Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, czyli tzw. ustawę o prawach i obowiązkach ucznia. Przewidywała ona m.in. skatalogowanie praw i obowiązków uczniowskich oraz powołanie systemu organów ochrony praw uczniowskich (rzeczników na czterech szczeblach, m.in. krajowym i wojewódzkim), w tym Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich.

Nawrocki zaznaczył, że „nie kwestionuje potrzeby ochrony praw uczniów”. 

Wręcz przeciwnie. Młodzi ludzie zasługują na bezpieczeństwo, ochronę i szacunek - zaznaczył.

 

Ocenił, że w tym miejscu ustawa „nie chroni praw, a zwiększa biurokrację i zmierza do ideologizacji”. 

To będzie szkolna prokuratura od tropienia anonimowych donosów i budowania systemu antagonizowania, a nie współpracy środowiska szkolnego - argumentował.

Zaznaczył, że „polska szkoła potrzebuje dziś przede wszystkim stabilności, dobrego poziomu nauczania, budowy autorytetu nauczyciela, a nie rozwiązań, które każdą decyzję wychowawczą mogą zamienić w przedmiot formalnego sporu”. W czasie, gdy szkoły potrzebują lepszego wyposażenia, w dobie kryzysu i braku kadry pedagogicznej, rząd chce wydawać kilka milionów złotych rocznie na dublowanie instytucji Rzecznika Praw Dziecka czy wizytatorów kuratoriów. To niegospodarność - ocenił. 

Zdaniem prezydenta „te pieniądze powinny być lepiej wydane niż na budowę maszyny urzędniczej do politycznego wpływu ministra edukacji”.

Polska szkoła powinna opierać się na zaufaniu, odpowiedzialności, trosce uczniów, autorytecie nauczycieli oraz partnerskiej współpracy z rodzicami - dodał.

Ustawa przewidywała m.in. przeniesienie katalogu praw i obowiązków ucznia na poziom ustawowy, wprowadzenie katalogu działań wychowawczych i kar wraz z procedurami ich nakładania (przy zachowaniu zasady pierwszeństwa działań wychowawczych) oraz zagwarantowanie uczniom ustawowego prawa do kształtowania własnego wyglądu.

Zgodnie z zawetowanymi przepisami, uczeń szkoły podstawowej, ponadpodstawowej, artystycznej lub określonej w przepisach placówki miał mieć też prawo m.in. do „kształtowania własnego stroju i wyglądu”. Zakładała też powołanie systemu organów ochrony praw uczniowskich: Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich (powoływanego na czteroletnią kadencję), wojewódzkich rzeczników praw uczniowskich działających przy kuratorach oświaty, fakultatywnych rzeczników na poziomie gmin i powiatów oraz fakultatywnych – do 1 września 2028 r. – szkolnych rzeczników praw uczniowskich.

Przeciw przepisom wielokrotnie wypowiadały się m.in. nauczycielskie związki zawodowe.

Związek Nauczycielstwa Polskiego ocenił m.in., że propozycja przewidująca powołanie Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich „budzi głębokie zaniepokojenie i sprzeciw środowiska nauczycielskiego oraz związków zawodowych” oraz „ignoruje stanowiska przewodniczących komisji dyscyplinarnych oraz związków zawodowych, które wielokrotnie podkreślały, że już obecnie Rzecznik Praw Dziecka ingeruje w postępowania dyscyplinarne w sposób trudny do zrozumienia i często nieproporcjonalny”.

Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” oceniła, że proponowana instytucja rzecznika „dubluje kompetencje Rzecznika Praw Dziecka, kuratoriów oświaty oraz dyrektorów szkół”. Podobny głos popłynął z Wolnego Związku Zawodowego „Forum-Oświata”, według którego proponowany system jest „zdecydowanie przeskalowany i kosztowny”, a pomysł to „wprowadzenie kolejnego narzędzia nacisku na nauczycieli i szkoły”. Z kolei resort edukacji wielokrotnie przekonywał, że ustawa porządkuje przepisy. Ministra edukacji Barbara Nowacka podkreślała, że ustawa „w nikogo nie uderza”. – Jest to element edukacji obywatelskiej, że młody człowiek wie, gdzie sięgnąć do swoich praw i obowiązków, zna i rozumie przepisy – powiedziała.

Ustawa, z wyjątkami, miała wejść w życie od 1 września 2026 r.

Nie tylko wetuje. Prezydent podpisał 5 ustaw

Karol Nawrocki jednocześnie podpisał pięć ustaw. Dotyczą one wprowadzenia regulacji w spółdzielniach uczniowskich, wzmocnienia ochrony praw obywateli w postępowaniu karnym, Europejskiego Nakazu Aresztowania, uproszczenia przepisów w sektorze energetycznym, a także ustawę metropolitalną dla Pomorza, która tworzy związek metropolitalny w województwie pomorskim, obejmujący 61 samorządów i blisko 1,6 mln mieszkańców.

Podpis złożony pod ustawą o spółdzielniach uczniowskich w szkołach i placówkach argumentował tym, że dzięki przepisom, młodzi będą mogli zdobywać praktyczne doświadczenie w przedsiębiorczości i zarządzaniu finansami w realnych warunkach szkolnych. Celem nowelizacji ustawy Prawo oświatowe jest stworzenie podstawy prawnej do zakładania i funkcjonowania spółdzielni uczniowskich w szkołach i placówkach. Ma ona też m.in. popularyzować wiedzę o spółdzielczości oraz rozwijać przedsiębiorczość i odpowiedzialność. Był to senacki projekt.

Młodzież będzie mogła swobodnie rozwijać umiejętności pracy zespołowej, a wypracowane wspólnie zyski będą wspierać cele społeczności szkolnej - dodał.

Przedmiotem działalności spółdzielni może być prowadzenie na rzecz szkoły lub placówki oraz uczniów działalności usługowej, handlowej, wytwórczej, a także działalności społeczno-kulturalnej, promocyjnej i edukacyjnej, także na rzecz środowiska lokalnego. Nowelizacja wejdzie w życie 1 września 2026 r. Spółdzielnie działające w dniu wejścia w życie ustawy mają czas do 1 września 2027 r. na dostosowanie swoich statutów do jej zapisów. 

Kolejną ustawą podpisaną przez głowę państwa jest nowelizacja dostosowującą polskie przepisy do unijnego prawa dotyczącego Europejskiego Nakazu Aresztowania. Chodzi m.in. o zapewnienie osobom zamieszkałym w Polsce takich samych praw i obowiązków, jakie mają polscy obywatele, wobec których wystąpiono z ENA. Zmiany w Kodeksie postępowania karnego dotyczące tych kwestii zostały zainicjowane w Ministerstwie Sprawiedliwości. Dotyczą uzupełnienia polskich przepisów odnoszących się do ENA oraz zapewnienia w polskim porządku prawnym całościowej implementacji mechanizmu tego nakazu - poprzez pełne wdrożenie decyzji ramowej z 13 czerwca 2002 r. w sprawie ENA i procedury wydawania osób między państwami członkowskimi.

ENA umożliwia szybkie przekazywanie osób między państwami UE w celu prowadzenia spraw karnych lub wykonania kary.

Także ustawa umożliwiająca utworzenie w województwie pomorskim związku metropolitalnego - obejmującego 61 samorządów i ok. 1,6 mln mieszkańców - zyskała akceptację prezydenta Karola Nawrockiego. Prezydent ocenił, że decyzję podjął po wprowadzeniu poprawek mających zabezpieczyć m.in. interesy mniejszych samorządów. Ustawa wprowadza podstawę prawną do utworzenia związku metropolitalnego w województwie pomorskim. Ustawa nie tworzy nowego szczebla samorządu ani nie zmienia granic gmin czy powiatów; ma być „strukturą zarządczo-koordynacyjną”.

Uproszczenie rachunków za energię elektryczną dla gospodarstw domowych, tak by klienci otrzymali czytelną informację o jego składowych - przewiduje nowelizacja, którą w czwartek podpisał prezydent Karol Nawrocki. Chodzi o nowelizację ustawy w celu dokonania deregulacji w zakresie energetyki.

Wśród rozwiązań, które wprowadza nowela, jest uproszczenie rachunków za energię elektryczną dla odbiorców w gospodarstwach domowych. Chodzi o to, aby klienci otrzymywali czytelną informację o najważniejszych składowych rachunku i całkowitej kwocie do zapłaty już na pierwszej stronie. Przepisy przewidują też zmianę podstawowej formy wymiany korespondencji z przedsiębiorstwami energetycznymi na formę elektroniczną, z jednoczesnym umożliwieniem kontynuowania korespondencji w formie papierowej na życzenie odbiorcy. W ramach nowelizacji przewidziano też liberalizację rozliczeń za ciepło dostarczone bezpośrednio do przemysłu. W tym przypadku chodzi o odstąpienie od obowiązku stosowania taryfy dla ciepła, gdy jest ono dostarczane wyłącznie na potrzeby technologiczne bez przekazywania go na użytek gospodarstw domowych. Ustawa przewiduje też odstąpienie od obowiązku posiadania koncesji na wytwarzanie ciepła, jeżeli ciepło jest przekazywane do przedsiębiorstwa przemysłowego z nowo budowanego źródła.

Prezydent podpisał także nowelizację, która umożliwia sądową kontrolę odmowy udziału pełnomocnika na przykład świadka w przesłuchaniu.

Podpisałem ustawę zwiększającą ochronę praw obywateli w postępowaniu karnym. Przepisy mają wzmocnić sądową kontrolę decyzji prokuratora na odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika osoby niebędącej stroną postępowania – powiedział prezydent w nagraniu opublikowanym w czwartek na platformie X.

Zdaniem prezydenta „ostatnie doświadczenia pokazują, że ta zmiana jest bardzo potrzebna – ma dać większe poczucie sprawiedliwości i bezpieczeństwa prawnego obywateli, gwarantując realną ochronę ich interesów przed sądem”. Przygotowaną w MS nowelę Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego skarbowego Sejm uchwalił w połowie maja. Senat zaproponował poprawki do noweli, a Sejm je przyjął 11 czerwca.


Źródło: RMF24/PAP

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: