Te organizacje podpisały list ws. Macieja Berka
Pod listem ws. kandydatury Macieja Berka na sędziego Trybunału Konstytucyjnego podpisały się: Helsińska Fundacja Praw Człowieka (HFPW), Instytut Spraw Publicznych, Forum Obywatelskiego Rozwoju, Fundacja Panoptykon, Fundacja dla Polski/Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców, Fundacja im. Stefana Batorego, Fundacja Wolności, Lepsza Demokracja oraz Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska.
Autorzy apelu ocenili, że wystawienie kandydatury Berka stawia pod znakiem zapytania rzetelność przywracania praworządności i dalsze powodzenie naprawy sądownictwa konstytucyjnego w Polsce.
Niezależnie od stanu upolitycznienia Trybunału, metodą naprawy tej instytucji nie może być jej „odbicie” lub „przejęcie” przez inną większość rządzącą. Istnienie Trybunału Konstytucyjnego jako organu władzy sądowniczej ma sens jedynie wówczas, gdy jest on niezależnym arbitrem - wyjaśniają organizacje społeczne.
Fundacje podkreśliły także, że mimo zawetowania przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawy o TK, „zasadne byłoby, aby Sejm kierował się przyjętym przez siebie standardem” ustanowionym w tej ustawie. Przewidywała ona m.in. rozwiązanie, zgodnie z którym osoby piastujące określone stanowiska polityczne nie mogły zostać wybrane w skład TK w okresie czterech lat od zaprzestania pełnienia tych funkcji.
„Związki z rządem są widoczne na pierwszy rzut oka”
Autorzy listu przyznają, że nie mają podstaw do kwestionowania kwalifikacji Berka jako prawnika czy wątpienia w jego uczciwość. „Faktem jest, że chwilę przed ogłoszeniem jego kandydatury zajmował on stanowisko o charakterze jednoznacznie politycznym, a sam premier określał go mianem swojej „prawej ręki”. W tej sytuacji, nawet gdyby jako sędzia dr Maciej Berek kierował się wyłącznie własną, rzetelną interpretacją przepisów prawa, a nie oczekiwaniami polityków, jego wybór i tak będzie przez wielu obywateli postrzegany jako prowadzący do dalszego upolitycznienia Trybunału” - zwracają uwagę.
„Sądy i trybunały nie tylko muszą działać niezależnie i bezstronnie, ale też obywatele muszą ową niezależność i bezstronność dostrzegać i w nią ufać. Nie jest to możliwe w przypadku wyboru sędziów, których związki z rządem są widoczne na pierwszy rzut oka” - dodają.
Organizacje społeczne sugerują Maciejowi Berkowi rezygnację z kandydowania na stanowisko sędziego TK. Ich zdaniem Sejm powinien wybrać na to stanowisko osobę, która nie jest tak blisko związana z obecną władzą.
Ze wstępnego porządku obrad Sejmu wynika, że izba może zająć się wyborem sędziego TK na pierwszym powakacyjnym posiedzeniu, zaplanowanym od 2 września.
Drugim kandydatem na stanowisko sędziego TK jest zgłoszony po raz kolejny przez klub PiS Artur Kotowski.
Kim jest Maciej Berek i jakie ma doświadczenie?
Maciej Berek pełnił funkcję ministra-członka Rady Ministrów i szefa Komitetu Stałego Rady Ministrów od powołania obecnego gabinetu w grudniu 2023 r. W marcu 2025 r. stanął na czele powołanego w kancelarii premiera rządowego zespołu ds. deregulacji. Od tego czasu patronował przygotowywanym przez rząd projektom deregulacyjnym. W lipcu 2025 r., przy okazji rekonstrukcji rządu, został ministrem ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu.
W poprzednich latach Berek pełnił szereg funkcji w urzędach obsługujących konstytucyjne organy władzy publicznej. W latach 2007-2015 był prezesem Rządowego Centrum Legislacji, a w latach 2008-2015 - sekretarzem Rady Ministrów.
Berek był też dyrektorem generalnym Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, wicedyrektorem Departamentu Budżetu i Finansów oraz wicedyrektorem Departamentu Prawnego i Orzecznictwa Kontrolnego Najwyższej Izby Kontroli. Pełnił też funkcję dyrektora Centrum Informacyjnego Senatu. Przez dwie kadencje (w latach 2009-2017) był członkiem Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych.
Maciej Berek jest radcą prawnym, doktorem nauk prawnych, adiunktem w Katedrze Prawa Konstytucyjnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Jest też ekspertem Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych.