28 sędziów nie pojawi się na zgromadzeniu
We wtorek sędzia Sądu Najwyższego Włodzimierz Wróbel opublikował na Facebooku dwa oświadczenia dotyczące zaplanowanego na 3 listopada Zgromadzenia Ogólnego sędziów SN. Jedno z nich podpisało 15 sędziów Izby Karnej, drugie – 13 sędziów Izby Cywilnej oraz Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Wszystkie podpisane osoby deklarują, że nie wezmą udziału w zgromadzeniu zwołanym przez pierwszego prezesa Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego. Zgromadzenie zostało zwołane w związku z sytuacją wokół Trybunału Konstytucyjnego.
Sędziowie kwestionują legalność zwołania zgromadzenia
W opublikowanych oświadczeniach sędziowie podważają podstawy, na jakich zwołano Zgromadzenie Ogólne. Wskazują, że zostało ono zwołane – jak napisali – „przez osobę powołaną na urząd Pierwszego Prezesa SN z naruszeniem Konstytucji RP i ustawy o SN z 2017 r.”.
Zastrzeżenia dotyczą również składu zgromadzenia. Według autorów oświadczeń mieliby w nim uczestniczyć sędziowie powołani do Sądu Najwyższego na podstawie przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa z 2017 roku. Podpisani twierdzą, że postępowanie nominacyjne, w którym uzyskali oni powołania, „rażąco naruszało przepisy Konstytucji RP”.
W ocenie sygnatariuszy udział tak powołanych sędziów oznacza, że zgromadzenie nie będzie stanowiło prawidłowego Zgromadzenia Ogólnego sędziów Sądu Najwyższego.
Podpisani podkreślają również, że termin posiedzenia wyznaczono z naruszeniem obowiązujących przepisów. Ich zdaniem na tak zwołanym zgromadzeniu nie będzie możliwe zebranie kworum wymaganego do podjęcia uchwały.
Spór o relacje pierwszego prezesa SN z prezydentem
W oświadczeniach sędziowie odnieśli się także do sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego i zaangażowania w nią pierwszego prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego.
Rzecznik Sądu Najwyższego sędzia Igor Zgoliński ocenił na briefingu prasowym przed rozpoczęciem zaplanowanego na godz. 14.00 Zgromadzenia Ogólnego, że „ciężko stwierdzić”, jakiej frekwencji można spodziewać się na Zgromadzeniu. Zawiadomienia zostały wysłane do wszystkich sędziów Sądu Najwyższego – poinformował rzecznik SN.
Podkreślił jednocześnie, że uczestnictwo w zgromadzeniach jest obowiązkiem, a część sędziów „domagała się takiego zgromadzenia”. Wszystko będzie wyjaśnione bezpośrednio już na sali – mówił Zgoliński. Dalsze decyzje będą uzależnione od frekwencji. Rzecznik SN poinformował, że ok. 15.30 można spodziewać się briefingu prezesa Kapińskiego.
Autorzy oświadczeń zaznaczają, że Trybunał Konstytucyjny jest organem władzy sądowniczej, którego działalność powinna być wolna od nacisków politycznych. Jak podkreślają, o funkcjonowaniu TK powinni rozstrzygać jego sędziowie, podlegający wyłącznie Konstytucji.
Sędziowie wskazują również, że kontakty pierwszego prezesa Sądu Najwyższego z przedstawicielami władzy wykonawczej, w tym z prezydentem RP, powinny ograniczać się do przypadków ściśle określonych w ustawach.
„Zwołanie na 3.11.2026 r. Zgromadzenia Ogólnego sędziów Sądu Najwyższego w celu podjęcia zaplanowanej uchwały traktujemy jako próbę legitymizacji naruszenia powyższych zasad” – napisali sygnatariusze oświadczeń.
Napięcia wokół Trybunału Konstytucyjnego
Przypomnijmy, że Zgromadzenie Ogólne zostało zwołane po tym, jak w nocy z piątku na sobotę Kapiński przybył wraz z prezydentem Karolem Nawrockim do siedziby Trybunału Konstytucyjnego.
W piątek wieczorem przedstawiciele sędziów wybranych przez Sejm obecnej kadencji do TK poinformowali, że Anna Korwin-Piotrowska jako najstarsza stażem została kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Korwin-Piotrowska poinformowała, że wraz z sześciorgiem innych osób wybranych w tej kadencji na sędziów TK przebywają w siedzibie Trybunału.
Przed siedzibą TK nasilił się protest, a prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i wrócił do Warszawy; spotkał się m.in. z Kapińskim, a następnie przyjechał do siedziby TK.
W sobotę nad ranem prezydent wydał oświadczenie mówiące, że „doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego RP i siłowego przejęcia konstytucyjnego organu państwa”. Prezydent zwołał też pilne konsultacje polityczne z przedstawicielami klubów i kół parlamentarnych.
Premier Donald Tusk wygłosił w sobotę wieczorem orędzie, w którym powiedział, że „atak na Trybunał Konstytucyjny i jego sędziów to kolejna odsłona procesu niszczenia rządów prawa w Polsce przez PiS i prezydentów Andrzeja Dudę i Karola Nawrockiego”. Jak dodał, „państwo musi być silne i zdolne do egzekwowania sprawiedliwości”.
Na wtorek na godz. 15.30 zwołane zostało przez sędzię Korwin-Piotrowską Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w celu przyjęcia planu budżetu TK na 2027 r.
Konflikt wokół TK nakłada się na konflikt wewnątrz SN, gdzie część sędziów nie uznaje innych, powołanych do SN przez Krajową Radę Sądownictwa powołaną na mocy ustawy z 2017 roku. Ustawa ta budzi kontrowersje związane m.in. z upolitycznieniem procesu wyboru KRS, a co za tym idzie - powoływania sędziów. Sędziowie zasiadający w SN od czasów sprzed ustawy z 2017 roku często bojkotują działania Sądu pod wodzą Kapińskiego - powołanego już na mocy nowych przepisów. Sam status Sądu Najwyższego w obecnym kształcie jest przedmiotem sporu.
