Przypomnijmy, że sprawa Kamińskiego jest mniej skomplikowana niż sytuacja Macieja Wąsika. Wczoraj Izba Pracy Sądu Najwyższego nie uznała odwołania Kamińskiego od decyzji o wygaśnięciu jego mandatu. Kilka godzin później decyzję o wygaśnięciu mandatu opublikowano w Monitorze Polskim.
Publikacja otwiera drogę PKW do wskazania kandydata, który mógłby zająć miejsce Kamińskiego w Sejmie. Naturalną konsekwencją tego kroku jest dzisiejsze skreślenie go z listy posłów na stronie Sejmu.
Decyzję ws. odwołania, które od postanowienia o wygaszeniu mandatu złożył Maciej Wąsik, podjęła w ubiegły piątek Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN. Marszałek Sejmu złożył je wprawdzie do Izby Pracy, jednak wyznaczony w tej sprawie sędzia skierował ją do rozpatrzenia wg właściwości - do ustawowo wyznaczonej do rozstrzygania podobnych spraw Izby Kontroli Nadzwyczajnej. Ta zaś odwołanie od postanowienia o wygaszeniu mandatu Wąsika uznała, kreując tym obecny problem.
Według prawników mandat parlamentarzysty skazanego prawomocnie za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego wygaszany jest natychmiast. Prawo przewiduje jednak możliwość odwołania się do Sądu Najwyższego w sprawie stwierdzającego to postanowienia marszałka Sejmu. Odwołania złożyli zarówno Kamiński, jak Wąsik, decyzje SN w nich były jednak różne. Częścią problemu jest też oczywiście podważany status sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej SN. Obie decyzje trafiły jednak do marszałka Sejmu i teraz on musi zdecydować, jak je traktować.
Jak zauważa dziennikarz RMF FM Tomasza Skory, na sytuację kiedy parlamentarzysta przebywa w więzieniu, przewidziano art. 5a ustawy o pełnieniu mandatu. Głosi on, że "Poseł lub senator w czasie pozbawienia wolności nie wykonuje praw i obowiązków wynikających z niniejszej ustawy". Oznacza to, że taka osoba zachowuje mandat, ale nie może z niego korzystać. Blokuje to więc objęcie tego mandatu przez inną osobę, choć faktycznie jest to mandat nieczynny.
W Polsce jeszcze nigdy nie doszło do zastosowania art. 5a. Gdyby marszałek uznał stanowisko Izby Kontroli SN, Maciej Wąsik mógłby być pierwszym, który znalazłby się w takiej sytuacji.
Dla PiS oznaczałoby to jednak bezużyteczność utrzymania przez Macieja Wąsika mandatu. Dla sejmowej większości z kolei (przy założeniu, że decyzja Izby Kontroli faktycznie przywróciła mu mandat) - że Wąsik wróci do Sejmu w wyniku odsiedzenia kary lub ewentualnego prezydenckiego ułaskawienia.
Cały opisany powyżej galimatias sprawiłby przy tym, że dwaj skazani w tym samym procesie, za to samo i o identycznym na starcie statusie, znaleźliby się w skrajnie różnych sytuacjach.
W marcu 2015 r. Kamiński i Wąsik - były szef CBA i jego zastępca - zostali skazani nieprawomocnie na 3 lata więzienia i 10-letni zakaz zajmowania stanowisk publicznych za przekroczenie uprawnień w związku z akcją CBA dotyczącą tzw. afery gruntowej. W procesie byłych szefów CBA sąd uznał, że Kamiński zaplanował i zorganizował prowokację CBA, choć brak było podstaw prawnych i faktycznych do wszczęcia akcji CBA w resorcie rolnictwa, kierowanym przez wicepremiera Andrzeja Leppera. Skazanych nieprawomocnie byłych szefów CBA ułaskawił jeszcze w 2015 r. prezydent Duda.
Sprawa wróciła na wokandę w związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego z czerwca 2023 r. SN w Izbie Karnej, po kasacjach wniesionych przez oskarżycieli posiłkowych, uchylił umorzenie sprawy b. szefów CBA dokonane jeszcze w marcu 2016 r. przez Sąd Okręgowy w Warszawie w związku z zastosowanym przez prezydenta prawem łaski i przekazał sprawę SO do ponownego rozpoznania.
20 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie skazał Kamińskiego i Wąsika prawomocnie na dwa lata pozbawienia wolności.