Te dwa totalitaryzmy doprowadziły do tej wojny. I choć są inni winni – w tym zachodnie demokracje, które nie wykazały zdecydowania – to wina podstawowa, główna, wina sprawcy ciąży na hitlerowskich Niemczech i na stalinowskiej Rosji - mówił prezydent Kaczyński.
Należy uznać błędy i nasz kraj to zrobił. Przyznaliśmy niemoralny charakter paktu Ribbentrop-Mołotow. Inne kraje jednak też zawierały pakty z Niemcami i powinny to przyznać - powiedział wcześniej Putin. Rosyjski premier w swoim przemówieniu dodał, że ma nadzieję na uwolnienie relacji polsko-rosyjskich od historycznych zaszłości. Putin nie powiedział jednak, jakie konkretnie błędy ma na myśli. Rosyjski premier przypomniał co prawda, że rosyjska Duma potępiła Pakt Ribbentrop-Mołotow. Od razu jednak tradycyjnie, choć w delikatniejszej formie niż w południe, postawił ten pakt w szeregu innych spisków z nazistami zwieranych przed wojną przez aliantów.
Tym razem zrezygnował z konkretnego porównania zajęcia Zaolzia z umową między Ribbentropem a Mołotowem, ale nie omieszkał apelować: Mamy prawo oczekiwać, aby te pakty spiskowania zostały potępione również w innych krajach i to nie w wystąpieniach politycznych liderów, ale na mocy politycznych decyzji. Po tych słowach po raz kolejny pojawił się postulat zbadania historii.
Lech Kaczyński w bardzo emocjonalnym przemówieniu dodawał, że w Monachium wybrano hańbę, ale nas w Monachium nie było. „Wkroczenie do Czechosłowacji było grzechem i my się do tego grzechu przyznajemy, bo prawda wyzwala a nie upokarza” - prezydent powtórzył te słowa za premierem.
Najlepsze było przemówienie Angeli Merkel. Putin okazał się bardziej ugodowy niż myśleliśmy, a w wystąpieniach przedstawicieli polskich władz widać dystans w pojmowaniu historii - tak główną część obchodów rocznicy wybuchu wojny ocenia profesor Roman Kuźniar, szef Instytutu Spraw Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiał z nim reporter RMF FM Krzysztof Zasada: