Kuba Kaługa: Są badania, które mówią o wpływie pogody na frekwencję wyborczą?
Dr Jarosław Och: Pogoda wśród czynników, które determinują frekwencję wyborczą, nie jest oczywiście tym elementem najbardziej istotnym, ale rzeczywiście ona jest w obszarze zainteresowania politologów, socjologów. Najczęściej mówi się o opadach atmosferycznych, o kiepskiej pogodzie, rzadko kiedy o wpływie bardzo ładnej, słonecznej pogody. Są różne analizy. Amerykańscy politolodzy uznają, że jeżeli w dniu wyborów jest deszczowa pogoda, frekwencja spada o 35 procent.
Wśród tych - rozumiem - którzy deklarowali chęć głosowania.
Tak, wśród tych, którzy składali taką deklarację przedwyborczą. W tej grupie element pogodowy może zniechęcić 35 procent wyborców. Holenderscy politolodzy z kolei wskazali bardzo precyzyjnie, że każde 25 mm opadu generuje frekwencję o 1 procent słabszą. Czyli im większy opad, tym niższa frekwencja. To też jest dosyć interesujący pogląd. Natomiast brytyjscy politolodzy sprawdzili, jak zła pogoda ma się w stosunku do aktywności wyborczej elektoratów różnych formacji.
Co odkryli?
Nie jest to żadna informacja porażająca. Odkryli pewną zależność, że jeżeli deszcz i fatalne warunki atmosferyczne pojawiają się w okolicach południa, to spada frekwencja wyborcza wśród elektoratu konserwatywnego. Z kolei deszcz i załamanie pogodowe późnym popołudniem powoduje, że spada frekwencja wśród elektoratu socjaldemokratycznego. To jest w prostej mierze powiązane z tym, że wiemy mniej więcej, kiedy głosują dane elektoraty. W Polsce taka zależność również została zbadana. Mówiąc najprościej, elektorat konserwatywny to jest elektorat, który uczestniczy w wyborach wraz z rytmem mszy świętych. Gdyby załamanie pogodowe było w okolicach południa, ten elektorat może być w części zdemobilizowany. Mówię w części, bo to bywa elektorat szalenie zdyscyplinowany. Natomiast elektorat lewicowy uczestniczy w procedurze wyborczej po południu, późnym popołudniem. Poobiednie wyjście z domu to jest ten standard. Gdyby nastąpiło załamanie pogody, ten elektorat może zostać w domu. Tym bardziej, że w tej chwili w Polsce ten elektorat ugrupowań lewicowych to już nie jest tak zdyscyplinowany elektorat jak jeszcze dekadę temu.
To zła pogoda, a co z dobrą? Najbliższy weekend zapowiada się słoneczny, upalny wręcz, w całym kraju.
Piękna, słoneczna pogoda na pewno obniża chęć uczestnictwa w wyborach w przypadku elektoratu chociażby Platformy Obywatelskiej. Ten elektorat najzwyczajniej zamiast iść na wybory pakuje się i wyjeżdża za miasto. Ma czym pojechać, ma gdzie pojechać, ma co zjeść i ma co wypić. I czasem brakuje motywacji, by przed 21 wrócić do domu i oddać głos. Piękna pogoda może również w pewnym stopniu, choć pewnie zdecydowanie mniejszym, zdemobilizować elektorat prawicowy. Bo to jest w pewnej mierze elektorat, który charakteryzuje się tym, że jest to elektorat ludzi dojrzałych, starszych, a więc nierzadko schorowanych osób, dla których tak upalny dzień, słoneczna pogoda jak ta, która - wiele wskazuje na to - będzie w niedzielę wyborczą, może być wystarczającym powodem, by nie iść na wybory z obawy o stan własnego zdrowia. Jeżeli taka sytuacja by nastąpiła, to być może pewien spadek frekwencji byłby odnotowany.
Ale myślę, że tu jest jeszcze jeden element, na który warto zwrócić uwagę. To jest szalenie wyrównana walka wyborcza. Tuż przed ciszą wyborczą nie wiemy, kto wygra. Partie sondażowo idą łeb w łeb. To może działać na wszystkie elektoraty mobilizująco, bo być może każdy będzie prezentował przekonanie, że to ten jego, jeden jedyny głos będzie tym, który doprowadzi do sukcesu jego formacji.
(edbie)