RMF24 RMF FM RMF MAXX RMF CLASSIC RMF ON
RMF24

Pierwszy w Polsce pomnik słynnych kryptologów

Sobota, 10 listopada 2007 (16:52)

Pierwszy w Polsce pomnik kryptologów, którzy złamali niemiecki szyfr Enigma został odsłonięty w Poznaniu. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski skrócili II wojnę światową o kilka lat. W czasach PRL byli skazani na niepamięć. Od soboty ich nazwiska widnieją między cyframi na wielkich płytach pomnika. Na uroczystość do Poznania przyjechały rodziny matematyków.

Chcesz widzieć więcej artykułów od RMF24? dodaj w Google
Pierwszy w Polsce pomnik słynnych kryptologów

Monument zaprojektowany przez Grażynę Bielską-Kozakiewicz i Mariusza Krzysztofa Kozakiewicza stanął przed Zamkiem, w którym w okresie międzywojennym mieścił się Wydział Matematyczno- Przyrodniczy Uniwersytetu Poznańskiego.

Pomnik to wykonany z patynowanego brązu obelisk w kształcie graniastosłupa o podstawie trójkąta i wysokości 4 metrów. Na każdej ze ścian wśród cyfr umieszczone są nazwiska trzech

poznańskich kryptologów: Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego.

Byl onii absolwentami wydziału matematyki poznańskiego uniwersytetu. Jeszcze jako studenci w 1929 roku wzięli udział w kursie kryptografii zorganizowanym przez Sztab Generalny Wojska Polskiego. Po zakończeniu kursu rozpoczęli pracę dla wojska. Ich głównym celem było złamanie kodów szyfrowych niemieckiej maszyny Enigma.

Udało im się tego dokonać w 1932 roku. W następnych latach naukowcy odtworzyli konstrukcję Enigmy stosowanej na wszystkich szczeblach dowodzenia niemieckich wojsk lądowych, powietrznych i morskich. Skonstruowali polskie repliki Enigmy, wykryli około 10 systemów szyfrowych.

Do 1939 r. zbudowano w Wytwórni Radiotechnicznej AVA w Warszawie kolejne repliki Enigmy, stale ulepszane, w miarę jak Niemcy doskonalili swoje oryginały. W lipcu 1939 roku, w obliczu zbliżającej się wojny, Polska przekazała po jednym egzemplarzu

Enigmy sojusznikom - Francji i Wielkiej Brytanii.

Po zajęciu Polski przez Niemców, Rejewski, Różycki i Zygalski kontynuowali swoje prace we Francji.

W styczniu 1940 roku w rejonie hiszpańskich Balearów zginął Jerzy Różycki. Pozostała dwójka przedostała się do Wielkiej Brytanii, gdzie zajmowała się m.in. łamaniem szyfrów formacji SS.

Henryk Zygalski zmarł w 1978 r. w Wielkiej Brytanii, Marian Rejewski w 1980 r. w Warszawie. Cała trójka została pośmiertnie odznaczona Krzyżami Wielkimi Orderu Odrodzenia Polski.


Źródło: RMF24-RMF FM - newsroom

Najważniejsze Fakty

Zobacz również

Dalsza część artykułu pod materiałem video: