Naukowcy pod kierunkiem Martina Nyffelera przeanalizowali wyniki badań opisanych w 103 pracach naukowych poświęconych zwyczajom ptaków w obszarze siedmiu najważniejszych biomów. Biomy to obszary obejmujące znaczną część Ziemi, charakteryzujące się podobnymi warunkami klimatycznymi i życiem biologicznym, w tym podobną florą i fauną. Analizowane prace zawierały wartości liczbowe oparte na badaniach ilościowych prowadzonych przez wiele zespołów naukowych w różnych miejscach świata. To na ich podstawie oszacowano, że łupem ptaków pada co najmniej 400-500 milionów to owadów.
Najwięcej owadów - nawet 75 proc. całkowitej masy - pada ofiarą ptaków w lasach (w sumie więcej niż 300 milionów ton). Pozostałe co najmniej 100 milionów ton to owady łapane na obszarach sawanny, łąk, pól uprawnych, te żyjące na pustyniach i w obszarze arktycznej tundry. Z oczywistych względów najwięcej owadów ginie przy tym na danym terenie w okresach lęgowych ptaków.
Skrzydlaci wrogowie nie są przy tym jedynym, ani nawet największym zagrożeniem dla owadów. Grupa pod kierunkiem Nyffelera w ubiegłym roku opublikowała wyniki szacunków wskazujących, że rocznie około 400-800 milionów ton owadów pada łupem pająków. A oprócz ptaków i pająków czyhają na nie jeszcze nietoperze, gryzonie, jeże, żaby, jaszczurki i... wiele, wiele innych. W różnych biomach czołowi wrogowie bywają zresztą odmienni.
Globalna populacja owadożernych ptaków pochłania w postaci owadów mniej więcej tyle samo energii, ile potrzebuje megamiasto o rozmiarach Nowego Jorku - mówi Nyffeler. Przy okazji ptaki unieszkodliwiają biliony potencjalnie szkodliwych roślinożernych organizmów - dodaje.
Co ciekawe, globalna masa owadożernych ptaków nie jest wcale tak duża - Szwajcarzy szacują ją na zaledwie około 3 milionów ton. To oznacza, że tryb życia ptaków, ich proces oddychania pochłania tak wiele energii, że zaledwie znikoma część pożywienia, nie więcej niż procent do dwóch, może się przekształcać w ich masę.
Nasze wyniki wskazują na niezmiernie istotną ekologiczną i ekonomiczną rolę, jaką pełnią ptaki ograniczając populację potencjalnie szkodliwych roślinożernych owadów, szczególnie na obszarach leśnych - mówi Nyffeler.
Tylko nieliczne inne zwierzęta, na przykład pająki, są w stanie pełnić podobnie pożyteczną rolę. Ptaki są równocześnie coraz bardziej zagrożone w związku z postępującymi procesami wycinania lasów, zwiększania obszarów uprawnych i coraz szerszego stosowania tam środków ochrony roślin. Do tego dochodzą jeszcze zagrożenia ze strony kotów domowych, zderzenia z obiektami zbudowanymi przez człowieka, wreszcie nadmierne oświetlenie i zmiany klimatyczne - podkreśla.
Zdaniem autorów pracy, bez ograniczenia tych zagrożeń, ptaki mogą nie być w stanie dłużej pełnić w naturze swej dotychczasowej funkcji.
(ph)