Nastolatek i pies. Ta relacja może mieć wpływ na lęk społeczny
Autorzy pracy - naukowcy z Tufts University w Medford (Massachusetts, USA) - przypominają, że około jeden na dziesięciu nastolatków doświadcza lęku społecznego, czyli uporczywych i utrudniających funkcjonowanie obaw przed oceną ze strony kolegów z klasy i innych rówieśników. W najnowszym badaniu naukowcy sprawdzali, w jaki sposób psy mogą pomagać nastolatkom w konstruktywnym radzeniu sobie ze stresem społecznym.
W okresie dojrzewania młodzi ludzie kształtują poczucie własnej tożsamości. Nastolatki przechodzą naturalną przemianę, w której rówieśnicy zastępują rodziców jako najważniejsze osoby w ich relacjach. Proces ten wiąże się z naturalnym rozchwianiem emocjonalnym, co u niektórych młodych ludzi może wywoływać silny niepokój – podkreśla główna autorka pracy dr Megan Mueller.
W jej ocenie psy pod wieloma względami mogą stanowić pomost między bliskimi a rówieśnikami, ponieważ należą do rodziny i mogą dostarczać wsparcia społecznego oraz pomóc w regulowaniu emocji.
Lęk społeczny u nastolatków. Jak pies może pomóc nastolatkowi radzić sobie ze stresem
Badaniem objęto 514 amerykańskich nastolatków w wieku 13-17 lat z wysokim poziomem lęku społecznego, a także w każdym przypadku jednego z rodziców. Zarówno młodzi ludzie, jak i rodzice wypełniali kwestionariusze, które pomogły zebrać informacje na temat relacji nastolatka z psem oraz sposobów radzenia sobie ze stresem wynikającym z kontaktów rówieśniczych.
Naukowcy wykorzystali modele statystyczne, aby sprawdzić, czy określone aspekty relacji nastolatka z psem - takie jak np. uczucie przywiązania, opieka nad zwierzęciem, poczucie wsparcia emocjonalnego, trudności behawioralne, postrzeganie relacji z psem jako substytutu relacji z ludźmi - wiążą się z różnymi stylami radzenia sobie ze stresem w relacjach z rówieśnikami.
Okazało się, że pewne cechy relacji nastolatka z psem mogą wpływać na to, w jaki sposób młody człowiek radzi sobie ze stresem społecznym. Zarówno towarzystwo psa, jak i opieka nad nim wiązały się ze stosowaniem przez młodzież zdrowszych sposobów radzenia sobie ze stresem w relacji z rówieśnikami, np. poprzez rozwiązywanie problemów, pozytywne myślenie, regulację emocji czy wyrażanie emocji.
Samo przywiązanie do psa nie miało istotnego wpływu na sposób, w jaki młodzi ludzie radzili sobie ze stresem społecznym. Z kolei trudności w relacji ze zwierzęciem - na przykład frustracja związana z tym, że pies gryzie buty - wiązały się z częstszym stosowaniem mniej korzystnych strategii radzenia sobie ze stresem w relacjach z rówieśnikami, takich jak unikanie, zaprzeczanie, rozpamiętywanie negatywnych wydarzeń i emocji czy emocjonalne odrętwienie.
Samo przywiązanie do psa nie wystarczy
Badacze spodziewali się, że poczucie wsparcia emocjonalnego ze strony psa będzie częściej wiązać się ze zdrowymi strategiami radzenia sobie z problemami, a rzadziej z mechanizmami nieadaptacyjnymi. Wyniki wskazały jednak na coś odwrotnego: poczucie wsparcia emocjonalnego ze strony psa rzadziej wiązało się z pozytywnym myśleniem, a częściej z uporczywym rozpamiętywaniem negatywnych myśli.
Postrzeganie psów jako substytutów ludzi - na przykład uznawanie psa za ważniejszego przyjaciela niż jakikolwiek rówieśnik - również wiązało się z mniej korzystnymi strategiami radzenia sobie z trudnościami w relacjach.
Jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że sytuacja, w której pies staje się dla nastolatka głównym źródłem wsparcia społecznego, może świadczyć o braku innych więzi społecznych – skomentowała Mueller.
Autorzy pracy liczą, że dalsze badania pozwolą im lepiej zrozumieć zależność między relacją z psem a sposobami radzenia sobie nastolatków ze stresem społecznym. Obecnie obserwujemy młodych ludzi i ich psy, aby lepiej zrozumieć, jak kształtują się te relacje i czy czynniki takie jak osobowość psa, jego zachowanie oraz dopasowanie do nastolatka wpływają na sposób, w jaki młodzi ludzie radzą sobie z problemami, a także na ich dobrostan - podsumowała Mueller.