Niech was nie zmyli zwiastun tego filmu, sugerujący lekki, prześmiewczy klimat. Wojciech Smarzowski, po raz kolejny po "Drogówce", przygląda się grzechom wybranej grupy. Tam byli policjanci, tu są księża. W "Klerze" staje po stronie ofiar molestowania, opowiada o tuszowaniu przypadków pedofilii w Kościele. Chciałbym, żeby finanse Kościoła były przezroczyste i żeby Kościół nie ukrywał pedofilii - deklarował jasno reżyser po pierwszym pokazie filmu w Gdyni.
Trzech głównych bohaterów "Kleru" to zaprzyjaźnieni księża. Jeden jest skorumpowany, skupiony na karierze, marzący o Watykanie. Drugi to wiejski proboszcz. Żyje z kobietą, która zachodzi z nim w ciążę. Trzeci zostaje oskarżony przez parafian o pedofilię. Jest też pławiący się w luksusie zakłamany hierarcha. I są też księża, co warto podkreślić, którzy mają misję i prawdziwe powołanie. Większość z nich jednak pokazana została w bezwzględny sposób i taka kumulacja grzechów w jednym obrazie może uwierać i sprawiać wrażenie przerysowania.
Filmy Wojtka zawsze centralnie uderzają widza w splot słoneczny - mówi mi grający główną rolę Arkadiusz Jakubik. Aktor stworzył przejmujący portret księdza - molestowanego w dzieciństwie chłopaka, który został duchownym. Liczę, że ten cios w splot słoneczny da jakiś efekt, da jakiś rodzaj katharsis. Mówię o widzach, mówię o instytucji polskiego kościoła, myślę o jakiejś refleksji, że ten film będzie miał jakieś konsekwencje - podkreśla aktor.
Pytałam Jakubika, czy nie miał żadnych wątpliwości po lekturze scenariusza. Żadnych. Wręcz przeciwnie - mówi. Jestem wychowany w rodzinie katolickiej. Jestem ateistą, choć może bardziej agnostykiem. Moja mama jest bardzo głęboko wierzącą katoliczką. Bardzo czekam, żeby zobaczyła ten film i żeby podzieliła się swoją refleksją (...) jest osobą mądrą, uważną, otwartą i nie jest ślepa. Widzi, że w tej instytucji dzieje się źle i że trzeba to zmienić - mówi mi Arkadiusz Jakubik. I dodaje, że po lekturze scenariusza uznał, że ten film to głos w obronie ofiar.
Autorami scenariusza do filmu są Wojciech Smarzowski i Wojciech Rzehak. Główne role grają Arkadiusz Jakubik, Robert Więckiewicz i Jacek Braciak, w obsadzie są też Janusz Gajos, Joanna Kulig, Iwona Bielska czy Katarzyna Herman. Przejmującą muzykę stworzył ponownie pracujący z reżyserem Mikołaj Trzaska. "Kler" pokazywany jest na 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Konkursie Głównym. Do kin wejdzie 28 września.
***